İhracat Desteğinde Gizli Avantaj: Hedef Ülkeye Giden Esnafın Desteği %75’e Çıkabiliyor

Esnafın Hakkını Biliyor musun? – 5973 Sayılı İhracat Destekleri / Madde 29

Bir ihracat desteğine başvurdunuz, destek oranı yüzde 50 olarak görünüyor. Ancak harcamanızı Bakanlığın belirlediği hedef ülkelerden birine yönelik yapıyorsanız, aynı destek kapsamında daha yüksek orandan yararlanmanız mümkün olabilir.

5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar’ın 29. maddesi, Bakanlık tarafından belirlenen hedef ülkelere yönelik uygun giderlerde destek oranının 20 puana kadar artırılmasına izin veriyor.

Üstelik desteklenen gider aynı zamanda Bakanlığın belirlediği hedef sektörlerden birine yönelikse, ilave 5 puan daha uygulanabiliyor.

Ancak önemli bir sınır var:

Toplam devlet desteği hiçbir durumda harcamanın yüzde 75’ini aşamıyor.

Yüzde 50 destek nasıl yüzde 75'e çıkıyor?

Basit bir örnekle anlatalım:

Yani örneğin destek kapsamında bulunan 100 bin TL'lik uygun bir harcama için normal oran yüzde 50 ise, hedef ülke uygulaması kapsamında destek tutarı 70 bin TL'ye kadar çıkabilir.

Harcama aynı zamanda hedef ülke için belirlenmiş hedef sektöre yönelikse, teorik olarak 75 bin TL'ye kadar çıkabilir.

Fakat bu, her 100 bin TL harcamanın otomatik olarak 75 bin TL'sinin ödeneceği anlamına gelmez. Harcamanın ilgili destek kapsamında uygun olması, başvuru şartlarının yerine getirilmesi ve hedef ülke/hedef sektör koşullarının sağlanması gerekir.

Hangi desteklerde karşımıza çıkıyor?

Madde 29, tek başına ayrı bir “para desteği” değildir.

Asıl önemli nokta şudur:

5973 sayılı Karar kapsamındaki bir destekten yararlanırken, ilgili harcamanın hedef ülke ve gerektiğinde hedef sektör kapsamında olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Bu nedenle fuar, tanıtım, yurt dışı birim, ticaret heyeti, sanal ticaret heyeti, marka ve TURQUALITY® gibi farklı desteklerde hedef ülke uygulamasının etkisi olabilir.

Ancak her destek için kendi genelgesindeki özel şartlar ayrıca dikkate alınmalıdır.

Ticaret Bakanlığı'nın güncel destek sisteminde hedef ülke ve hedef pazar bilgileri ilgili destek belgeleri ve listeleri üzerinden takip ediliyor. Bakanlığın yayımladığı güncel listelerde örneğin bazı ülkeler 5973 sayılı Kararın geçici maddeleri kapsamında ayrıca belirlenmiş durumda.

Esnaf burada hangi hatayı yapıyor?

En büyük hata, sadece “Bu destek yüzde kaç?” diye bakmak.

Doğru soru şu:

“Benim yapacağım harcama hangi ülkeye ve hangi sektöre yönelik? Bu ülke ve sektör Bakanlığın hedef listesinde mi?”

Çünkü aynı destek kalemi için uygulanabilecek oran, hedef ülke ve hedef sektör durumuna göre değişebilir.

Örneğin yurt dışında reklam kampanyası yapmak isteyen bir ihracatçı düşünelim.

100 bin TL'lik harcama için destek oranı yüzde 50 ise ilk hesap 50 bin TL'dir.

Ancak harcama Bakanlığın belirlediği hedef ülkeye yönelikse ve ilgili şartlar sağlanıyorsa oran 70 puana kadar çıkabilir.

Hedef ülke ile birlikte hedef sektör koşulu da sağlanıyorsa destek oranı yüzde 75 sınırına kadar çıkabilir.

Aradaki fark 25 bin TL olabilir.

Bu nedenle harcama yapılmadan önce hedef ülke ve hedef sektör kontrolü önem taşıyor.

Devlet bana ne veriyor?

Madde 29 kapsamında ayrı bir sabit ödeme yapılmıyor.

Devletin verdiği avantaj, mevcut ihracat desteğinin oranının artırılabilmesi.

• Hedef ülke: 20 puana kadar ilave
• Hedef ülke + hedef sektör: 5 puan daha ilave
• Nihai destek oranı: en fazla yüzde 75

Bu nedenle yüzde 50'lik bir destek bazı durumlarda yüzde 70'e, hedef sektör şartıyla yüzde 75'e kadar çıkabilir.

Devlete gereksiz yere ne ödüyorum?

Burada doğrudan bir vergi veya harçtan söz etmiyoruz.

Ancak hedef ülke avantajını dikkate almadan yapılan uygun harcamalar nedeniyle alınabilecek daha yüksek destek tutarının kaçırılması söz konusu olabilir.

Başka bir ifadeyle:

Bazen sorun fazla ödeme yapmak değil, hakkınız olan desteği eksik almak olabilir.

Hangi başvuruyu kaçırıyorum?

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu:

Madde 29 için ayrı bir başvuru yapılmaz.

Hangi ihracat desteğinden yararlanıyorsanız o desteğin başvuru prosedürü uygulanır.

Fakat başvuru sırasında harcamanın hedef ülke ve hedef sektör kapsamında olup olmadığı doğru şekilde değerlendirilmelidir.

Bu nedenle harcama yapmadan önce ilgili destek genelgesinin incelenmesi önemlidir.

Ticaret Bakanlığı'nın 5973 sayılı Karar kapsamındaki güncel destek genelgeleri resmi internet sitesinde yayımlanıyor.

Hangi süreyi kaçırırsam hakkım yanıyor?

Madde 29'un kendisi için ayrıca bir ödeme başvuru süresi bulunmuyor.

Süre, yararlanılan asıl desteğin genelgesine göre belirleniyor.

Örneğin bazı desteklerde ödeme başvurusu ödeme belgesinden itibaren 6 ay içinde yapılırken, bazı faaliyetlerde farklı süreler uygulanabiliyor.

Bu nedenle “hedef ülkeye yaptım, nasıl olsa yüzde 75 alırım” yaklaşımı doğru değil.

Önce ana desteğin şartları ve başvuru süresi kontrol edilmeli.

Hangi belgeyi tutmadığım için destek alamıyorum?

Özellikle şu belgeler önem taşıyor:

• Fatura
• Banka ödeme dekontu
• Sözleşme
• Harcamanın hangi ülkeye yönelik olduğunu gösteren belgeler
• Faaliyetin hangi ürün veya sektör için yapıldığını gösteren belgeler
• Reklam ve tanıtım materyalleri
• Faaliyet raporları
• İlgili desteğin istediği diğer belgeler

“Ben bu harcamayı yaptım” demek tek başına yeterli değildir.

Harcamanın destek kapsamındaki faaliyet olduğunu ve hedef ülke/hedef sektör bağlantısını belgelemek gerekir.

Muhasebecime hangi soruyu sormalıyım?

Muhasebecinize sadece:

“Bu desteği alabilir miyiz?”

diye sormayın.

Şunu sorun:

“Yapacağımız ihracat harcaması hangi 5973 desteğine giriyor, hedef ülke ve hedef sektör kapsamında yüzde kaç destek uygulanıyor ve ödeme başvuru süresini hangi tarihten itibaren takip etmemiz gerekiyor?”

Bu soru, destek planlamasını çok daha doğru hale getirir.

ESNAFSORUYOR

“Hedef ülkeye ihracat yapıyorum, otomatik olarak yüzde 75 destek mi alırım?”

Hayır.

Hedef ülkeye yönelik harcama için destek oranı 20 puana kadar artırılabilir. Hedef sektör şartı sağlandığında 5 puan daha ilave edilebilir. Ancak nihai destek oranı hiçbir durumda yüzde 75'i geçemez. Ayrıca ana destek programının bütün şartlarının sağlanması gerekir.

“Yüzde 50 destek varsa hedef ülkeye gidince yüzde 70 kesin mi?”

Hayır.

Mevzuat “20 puana kadar” artış öngörüyor. Uygulanacak oran ilgili destek ve Bakanlık düzenlemeleri çerçevesinde belirlenir.

“Hedef ülke ile hedef sektör aynı şey mi?”

Hayır.

Hedef ülke, Bakanlık tarafından belirlenen ülkedir.

Hedef sektör ise ilgili hedef ülke için Bakanlık tarafından belirlenen sektörleri ifade eder.

İkisinin birlikte sağlandığı durumda ilave 5 puan gündeme gelebilir.

“Yüzde 75'in üzerine çıkabilir mi?”

Hayır.

5973 sayılı Kararın 29. maddesi açık şekilde toplam desteğin desteğe konu giderlerin yüzde 75'ini aşamayacağını belirtiyor.

ESNAF İÇİN 5 ADIMLIK KONTROL LİSTESİ

İhracat harcaması yapmadan önce:

☐ Hangi 5973 desteğine başvuracağımı belirledim.
☐ Gideceğim ülkenin hedef ülke listesinde olup olmadığını kontrol ettim.
☐ Ürünümün hedef sektör kapsamında olup olmadığını kontrol ettim.
☐ Destek oranının hedef ülke nedeniyle değişip değişmediğini sordum.
☐ Fatura, ödeme ve faaliyet belgelerini baştan nasıl tutacağımı belirledim.

Son söz

5973 sayılı Karar'ın 29. maddesi, ihracatçı açısından “küçük bir mevzuat detayı” gibi görünse de destek tutarını doğrudan etkileyebilen bir düzenleme.

Bu nedenle ihracatçı yalnızca “hangi destek var?” sorusuna değil,

“Bu desteği hangi ülkede ve hangi sektörde kullanırsam daha yüksek destek oranından yararlanabilirim?”

sorusuna da cevap aramalı.

Çünkü ihracatta bazen kazanç yalnızca daha fazla satış yapmakla değil, mevcut devlet desteğini doğru oranla kullanmakla da büyüyor.

Hukuki dayanak

5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar – Madde 29: Hedef Ülkeler. Madde, hedef ülkelere yönelik giderlerde destek oranının 20 puana kadar artırılmasını, hedef ülke ve hedef sektörün birlikte bulunması halinde 5 puan ilave edilmesini ve toplam desteğin yüzde 75'i aşmamasını düzenliyor.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı – 5973 Sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar ve güncel destek düzenlemeleri.