Çok tehlikeli sınıfta faaliyet gösteren ve 10’dan fazla çalışanı bulunan işyerleri dikkat! İş sağlığı ve güvenliği konusunda belirli şartları sağlayan işverenlere, 3 yıl boyunca işsizlik sigortası işveren priminde yüzde 1 oranında teşvik uygulanıyor.
Üstelik bu destek yeni bir uygulama değil. Teşvik 1 Ocak 2019'dan beri yürürlükte ve SGK'nın 2026 yılı güncel teşvik listesinde de yer alıyor.
1. DEVLET BANA NE VERİYOR?
Devlet burada işverene doğrudan para ödemiyor.
Sağlanan avantaj, işsizlik sigortası işveren hissesinin %1 oranında alınmaması şeklinde uygulanıyor.
Teşvikten yararlanabilen işyerlerinde bu oran, bir sonraki takvim yılından başlayarak 3 yıl süreyle uygulanıyor.
2026'da ne kadar avantaj sağlıyor?
SGK'nın 2026 yılı örneğinde:
- Prime esas kazanç alt sınırı üzerinden: aylık 330,30 TL
- Prime esas kazanç üst sınırı üzerinden: aylık 2.972,70 TL
işsizlik sigortası işveren primi açısından avantaj oluşabiliyor.
Örneğin çalışanların tamamı üst sınırdan bildiriliyor ve şartlar kesintisiz olarak sağlanıyorsa, 3 yıllık dönemde çalışan başına teorik avantaj daha yüksek olabilir.
Ancak bu rakam çalışana veya işverene nakit olarak ödenen bir para değildir. Prim maliyetinden düşülen tutardır.
2. DEVLETE GEREKSİZ YERE NE ÖDÜYORUM?
Buradaki kritik soru şu:
“Benim işyerim bu teşvik kapsamına girdiği halde neden işsizlik sigortası işveren payını normal şekilde ödüyorum?”
Çünkü bu teşvik otomatik olarak her çok tehlikeli işyerine uygulanmıyor.
İşyerinin;
- Çok tehlikeli sınıfta olması,
- Türkiye genelindeki çok tehlikeli işyerlerinde toplam çalışan sayısının her ay 10’dan fazla olması,
- Son üç yıllık dönemde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazasının meydana gelmemesi,
- İSG-KATİP'te onaylanmış ve devam eden iş sağlığı ve güvenliği hizmet sözleşmesinin bulunması
gerekiyor.
Şartları taşıyan bir işyerinde teşvik uygulanmıyorsa, işveren muhasebecisi veya SGK işlemlerini yapan yetkiliyle durum mutlaka kontrol edilmeli.
3. HANGİ BAŞVURUYU KAÇIRIYORUM?
Bu teşvikte en önemli noktalardan biri şu:
İşverenin klasik anlamda “teşvik başvurusu yapması” mantığından çok, SGK sisteminde teşvikten yararlanma şartlarının oluşması ve bildirimin doğru şekilde yapılması önem taşıyor.
Bu nedenle işverenin muhasebecisine şu kontrolü yaptırması gerekiyor:
“İşyerimiz 4447 sayılı Kanun Ek 4 kapsamındaki çok tehlikeli işyeri teşvikinden yararlanıyor mu? SGK sisteminde teşvik tanımlaması ve bildirimimiz doğru mu?”
Ayrıca İSG-KATİP'teki iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi/hizmet sunucusu sözleşmesinin onaylanmış ve devam ediyor olması şart.
4. HANGİ SÜREYİ KAÇIRIRSAM HAKKIM YANIYOR?
Burada çok önemli bir ayrıntı var.
Teşvik, işyerinin üç yıllık dönemde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmemesi şartına bağlı.
Şartlar sağlandığında teşvik bir sonraki takvim yılından itibaren 3 yıl süreyle uygulanıyor.
Örneğin geçmiş dönemde gerekli üç yıllık koşulu sağlayan bir işyeri için teşvik dönemi sonraki takvim yılında başlayabilir.
Bu nedenle işverenin yalnızca “Bugün iş kazası olmadı” diye düşünmemesi gerekiyor.
Üç yıllık geçmiş dönem, teşvik başlangıç yılı ve üç yıllık teşvik süresi birlikte kontrol edilmeli.
5. HANGİ BELGEYİ TUTMADIĞIM İÇİN TEŞVİK ALAMIYORUM?
Burada en kritik belge ve kayıtlar İSG-KATİP kayıtlarıdır.
SGK, işyerinin İSG-KATİP'e kayıtlı, onaylanmış ve devam eden iş sağlığı ve güvenliği hizmet sözleşmesine sahip olmasını şart koşuyor.
Bu nedenle işveren;
- İSG-KATİP sözleşmesinin onayını,
- İş güvenliği uzmanı sözleşmesini,
- İşyeri hekimi sözleşmesini,
- İSG hizmetlerine ilişkin kayıtları,
- İş kazası bildirimlerini,
- Çalışan sayısını gösteren SGK kayıtlarını,
- Aylık prim ve hizmet/MUHSGK kayıtlarını
düzenli şekilde muhafaza etmeli.
Özellikle İSG-KATİP sözleşmesinin süresinin bitip yenilenmemesi, teşvik açısından gözden kaçırılmaması gereken bir konu.
6. MUHASEBECİME HANGİ SORUYU SORMALIYIM?
Muhasebecinize şu soruyu aynen sorun:
“İşyerimiz 6331 sayılı Kanun kapsamında çok tehlikeli sınıfta mı? Türkiye genelinde çalışan sayımız 10’dan fazla mı? Son üç yıllık şartı sağlıyor muyuz ve 4447 sayılı Kanun Ek 4 kapsamında işsizlik sigortası işveren hissesi %1 teşvikinden yararlanıyor muyuz?”
Ardından şu dört kontrolü yaptırın:
1. SGK sisteminde teşvik uygulanıyor mu?
2. İSG-KATİP sözleşmemiz aktif ve onaylı mı?
3. Üç yıllık iş kazası şartımızı sağlıyor muyuz?
4. Teşvikin başlangıç ve bitiş tarihleri nedir?
ESNAFSORUYOR
“Her çok tehlikeli işyeri bu teşvikten yararlanabilir mi?”
Hayır. İşyerinin çok tehlikeli sınıfta olması tek başına yeterli değil. Türkiye genelinde çok tehlikeli işyerlerinde toplam çalışan sayısının her ay 10’dan fazla olması, gerekli iş kazası şartının sağlanması ve İSG-KATİP sözleşmesinin bulunması gerekiyor.
“Devlet bana %1'i nakit olarak mı veriyor?”
Hayır. Bu, işsizlik sigortası işveren payında %1 oranında prim teşvikidir. İşverene ayrıca nakit ödeme yapılması şeklinde bir destek değildir.
“Teşvik kaç yıl sürüyor?”
Şartlar sağlandığında bir sonraki takvim yılından itibaren 3 yıl uygulanıyor.
“10 çalışan yeterli mi?”
Hayır. SGK'nın ifadesi 10'dan fazla çalışan şeklinde. Ayrıca çalışan sayısının Türkiye genelindeki çok tehlikeli işyerleri bakımından değerlendirilmesi gerekiyor.
ESNAF İÇİN 30 SANİYELİK KONTROL LİSTESİ
İşyeriniz çok tehlikeliyse bugün muhasebecinize şu 5 soruyu sorun:
☐ Çok tehlikeli sınıfta mıyız?
☐ Türkiye genelinde 10'dan fazla çalışanımız var mı?
☐ Son üç yıllık iş kazası şartını sağlıyor muyuz?
☐ İSG-KATİP sözleşmemiz aktif ve onaylı mı?
☐ 4447 Ek 4 kapsamındaki %1 işsizlik sigortası işveren hissesi teşvikini kullanıyor muyuz?
Bu beş sorunun cevabını bilmiyorsanız, teşvik durumunuzu kontrol ettirmenin zamanı gelmiş olabilir.
YASAL DAYANAK
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu Ek 4. madde
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
31.12.2018 tarihli ve 30642 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ilgili Tebliğ
SGK uygulama/genelgesi: 2023/18
Teşvik başlangıcı: 01.01.2019
Teşvik: İşsizlik sigortası işveren hissesinde %1
Süre: Bir sonraki takvim yılından itibaren 3 yıl
Yetkili kurum: Sosyal Güvenlik Kurumu
SGK'nın 2026 güncel teşvik listesinde bu uygulama halen aktif olarak yer alıyor.
