Kültür merkezi, sanat alanı, kültürel tesis veya benzeri bir yatırım yapmayı ya da işletmeyi planlayan şirketler dikkat!

5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu kapsamında belge alan uygun işletmeler için önemli bir SGK prim teşviki bulunuyor.

Kültür Yatırım Belgesi bulunan işletmelerde, yatırım aşamasında sigorta primi işveren hissesinin %50'si 3 yılı aşmamak üzere, Kültür Girişim Belgesi bulunan işletmelerde ise işletme aşamasında işveren hissesinin %25'i 7 yılı aşmamak üzere Hazine tarafından karşılanabiliyor.

Peki bu teşvikten kim yararlanabilir, hangi belge gerekiyor ve esnaf/işletme sahibi muhasebecisine ne sormalı?

1. DEVLET BANA NE VERİYOR?

Devlet burada işverene doğrudan nakit ödeme yapmıyor.

Uygulama, uygun çalışanlar için hesaplanan SGK sigorta primi işveren hissesinin belirli bölümünün Hazine tarafından karşılanması şeklinde gerçekleşiyor.

Kültür Yatırım Belgesi varsa

Yatırım aşamasında:

İşveren SGK hissesinin %50'si

en fazla 3 yıl süreyle karşılanabiliyor.

Kültür Girişim Belgesi varsa

İşletme aşamasında:

İşveren SGK hissesinin %25'i

en fazla 7 yıl süreyle karşılanabiliyor.

Çok önemli

Bu destek:

❌ Maaş desteği değil.

❌ Çalışanın SGK priminin tamamının devlet tarafından ödenmesi değil.

✅ İşverenin SGK prim yükünün belirli bölümünün Hazine tarafından karşılanmasıdır.

Ayrıca teşvik, belgeli yatırım veya girişimde münhasıran çalıştırılan işçiler bakımından uygulanıyor.

2. DEVLETE GEREKSİZ YERE NE ÖDÜYORUM?

Kültür alanında faaliyet gösteren bir işletmeniz varsa asıl soru şu:

“5225 sayılı Kanun kapsamında Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgemiz varsa, çalışanlarımızın SGK işveren hissesinde teşvik uygulanıyor mu?”

Çünkü sadece kültür veya sanat alanında faaliyet göstermek yeterli değil.

SGK'nın şartlarına göre:

• Kurumlar vergisi mükellefi olunması,
• Kültür ve Turizm Bakanlığından Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgesi alınmış olması,
• Çalışanların belgeli yatırım veya girişimde fiilen çalışması,
• SGK bildirimlerinin zamanında yapılması,
• SGK primlerinin süresinde ödenmesi,
• SGK'ya borç bulunmaması veya borcun mevzuata uygun şekilde yapılandırılmış/taksitlendirilmiş olması

gerekiyor.

Dolayısıyla örneğin bir kültür merkezi işleten şirket, yalnızca “kültür alanında çalışıyoruz” diyerek teşvikten yararlanamıyor.

Belge + uygun şirket yapısı + uygun çalışan + doğru SGK bildirimi birlikte gerekiyor.

3. HANGİ BAŞVURUYU KAÇIRIYORUM?

Burada en önemli nokta Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgesi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ilgili birimleri tarafından yapılan değerlendirme sonucunda bu belgeler veriliyor. Bakanlığın hizmet standartlarında kültür yatırımı ve girişimlerinin belgelendirilmesi için dilekçe, yatırımcı raporu, mimari fikir projesi, ticaret sicili ve imza sirküleri gibi belgeler sayılıyor. Kültür girişimleri açısından ayrıca ilgili işyeri açma ve çalışma ruhsatı veya ilgili izin belgesi de istenebiliyor.

SGK açısından ise iki aşamayı birbirinden ayırın:

1. Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan belge alınması

2. Bu belgeye bağlı SGK işveren hissesi teşvikinin doğru şekilde uygulanması

Yani sadece Bakanlıktan belge almak yetmez.

Muhasebecinin ayrıca:

“Bu belgeye bağlı SGK teşvikini bordro ve SGK bildirgelerinde uyguluyor muyuz?”

sorusunu kontrol etmesi gerekiyor.

4. HANGİ SÜREYİ KAÇIRIRSAM HAKKIM YANIYOR?

Burada iki farklı süre var.

Kültür Yatırım Belgesi

Yatırım aşamasındaki SGK işveren hissesi desteği:

En fazla 3 yıl

uygulanabiliyor.

Kültür Girişim Belgesi

İşletme aşamasındaki SGK işveren hissesi desteği:

En fazla 7 yıl

uygulanabiliyor.

Bu nedenle yatırımcı açısından kritik soru:

“Biz şu anda yatırım aşamasında mıyız, işletme aşamasında mıyız ve SGK teşvik süremizin kaçıncı yılındayız?”

olmalı.

Çünkü %50'lik yatırım aşaması teşviki ile %25'lik işletme aşaması teşviki birbirine karıştırılmamalı.

5. HANGİ BELGEYİ TUTMADIĞIM İÇİN TEŞVİK ALAMIYORUM?

Bu teşvikte en önemli belge:

Kültür Yatırım Belgesi veya Kültür Girişim Belgesi

Bunun yanında işletmenin SGK dosyasında;

• Kültür Yatırım/Girişim Belgesi,
• belgeye ilişkin güncel bilgiler,
• çalışanların işe giriş kayıtları,
• çalışanların görev ve çalışma kayıtları,
• bordrolar,
• aylık prim ve hizmet/MUHSGK kayıtları,
• prim ödeme belgeleri,
• varsa yapılandırma/taksitlendirme belgeleri

düzenli olarak tutulmalı.

Çünkü teşvik, belgeli yatırım veya girişimde münhasıran çalıştırılan işçiler için uygulanıyor.

Bu nedenle işletmede 20 çalışan bulunması, 20 çalışanın tamamının otomatik olarak teşvik kapsamında olduğu anlamına gelmez.

Çalışanın gerçekten belgeli yatırım veya girişimde çalışıyor olması önem taşıyor.

6. MUHASEBECİME HANGİ SORUYU SORMALIYIM?

Muhasebecinize şu soruyu aynen sorun:

“Şirketimiz 5225 sayılı Kanun kapsamında Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgesine sahip mi? Sahipse çalışanlarımız için SGK işveren hissesi teşvikini uyguluyor muyuz ve şu anda %50'lik yatırım aşaması mı, %25'lik işletme aşaması mı kapsamında bulunuyoruz?”

Ardından şu kontrolleri yaptırın:

1. Şirketimiz kurumlar vergisi mükellefi mi?

2. Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgemizin geçerliliği devam ediyor mu?

3. Hangi çalışanlar belgeli yatırım/girişimde münhasıran çalışıyor?

4. SGK işveren hissesinin %50 veya %25 teşviki uygulanıyor mu?

5. Teşvik süremizin başlangıç tarihi nedir?

6. 3 yıllık veya 7 yıllık sürenin ne kadarı kaldı?

7. SGK bildirgelerinde teşvik doğru şekilde uygulanıyor mu?

ESNAFSORUYOR

“Her kültür ve sanat işletmesi bu teşvikten yararlanabilir mi?”

Hayır.

5225 sayılı Kanun kapsamında Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgesi alınmış olması ve diğer şartların sağlanması gerekiyor. Ayrıca işletmenin kurumlar vergisi mükellefi olması gerekiyor.

“Devlet çalışanın SGK'sının tamamını mı ödüyor?”

Hayır.

Yatırım aşamasında işveren hissesinin %50'si, işletme aşamasında ise %25'i karşılanabiliyor.

“Teşvik kaç yıl?”

• Kültür Yatırımı: En fazla 3 yıl
• Kültür Girişimi: En fazla 7 yıl

“Çalışanların tamamı için uygulanıyor mu?”

Hayır. Teşvik, belgeli yatırım veya girişimde münhasıran çalıştırılan işçiler için uygulanıyor.

ESNAF İÇİN 30 SANİYELİK KONTROL LİSTESİ

Kültür, sanat veya kültürel tesis alanında faaliyet gösteriyorsanız muhasebecinize şu soruları sorun:

☐ Kurumlar vergisi mükellefi miyiz?

☐ 5225 kapsamında Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgemiz var mı?

☐ Belgemizin geçerliliği devam ediyor mu?

☐ Çalışanlarımızdan hangileri belgeli yatırım/girişimde münhasıran çalışıyor?

☐ SGK işveren hissesinin %50 veya %25 teşviki uygulanıyor mu?

☐ Teşvik süremizin başlangıç ve bitiş tarihi nedir?

☐ SGK borcumuz veya yapılandırılmış borcumuz var mı?

☐ Bildirgelerimiz zamanında veriliyor ve primlerimiz zamanında ödeniyor mu?

ESNAFSORUYOR: İŞVERENE EN ÖNEMLİ SORU

“Biz 5225 sayılı Kanun kapsamındaki Kültür Yatırım veya Kültür Girişim SGK teşvikinden yararlanıyor muyuz?”

Eğer cevap “Bilmiyorum” ise, muhasebecinizden çalışan bazında kontrol isteyin.

Çünkü burada mesele yalnızca yeni bir teşvik bulmak değil; zaten sahip olunan Kültür Yatırım veya Kültür Girişim Belgesinin SGK avantajının kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek.

YASAL DAYANAK

5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu – Madde 5

Kültür Yatırım Belgesi: Yatırım aşamasında işveren SGK hissesinin %50'si, en fazla 3 yıl.

Kültür Girişim Belgesi: İşletme aşamasında işveren SGK hissesinin %25'i, en fazla 7 yıl.

Başlangıç: 01.08.2004

Yetkili kurumlar: Kültür ve Turizm Bakanlığı / SGK

SGK'nın 2026 güncel teşvik listesinde 5225 sayılı Kanun kapsamındaki bu uygulama halen aktif olarak yer alıyor.

5225 SGK teşviki, kültür yatırımı SGK teşviki, kültür girişimi SGK desteği, kültür yatırım belgesi, kültür girişim belgesi, SGK teşvikleri 2026, kültür sanat teşvikleri, işveren SGK desteği, 5225 sayılı Kanun