Millet Bahçelerine Sığınak Zorunluluğu 15 Bin m²'den Başlıyor
Yeni millet bahçelerine getirilen sığınak zorunluluğuna göre 15.000 metrekare ve üzerinde olanlarda, bahçe alanının en az yüzde 3'ü büyüklüğünde genel sığınak yapılması zorunlu. Bu sığınak yeraltında veya yerüstünde olabilir. Yani yönetmelik bütün millet bahçelerinde mutlaka yeraltı sığınağı şart koşmuyor. Düzenleme, 7 Kasım 2025 tarihli ve 33070 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'le yürürlüğe girdi. Bu sığınak zorunluluğu yalnızca yeni yapılacak bahçeler için geçerli.
Millet bahçeleri için sığınak zorunluluğu nasıl işleyecek?
Yönetmelik metnine göre yüzölçümü 15.000 m² ve üzerinde olan yeni millet bahçelerinde, girişleri bulunduğu ortamla uyumlu ve korunaklı olacak şekilde genel sığınak yapılacak. Alan, bahçe alanının yüzde 3'ünden az olamayacak. 15.000 m²'nin altındaki bahçelerde sığınak oranını, bahçeyi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yaparsa bakanlık, başka bir kurum yaparsa AFAD belirleyecek. Sığınak zorunluluğu kapsamındaki alanlar barış zamanında başka kamusal işlevler için de kullanılabilecek, ancak sığınak olarak kullanıma uygun kalmak zorunda.
Sığınak zorunluluğunda asgari alan örnekleri
Yüzde 3 kuralına göre hesaplanan asgari alanlar:
| Millet bahçesi büyüklüğü | Asgari sığınak alanı |
|---|---|
| 15.000 m² | 450 m² |
| 20.000 m² | 600 m² |
| 30.000 m² | 900 m² |
| 50.000 m² | 1.500 m² |
| 100.000 m² | 3.000 m² |
Mevcut millet bahçeleri için ne yapılacak?
Mevcut millet bahçelerinde sığınak zorunluluğu farklı işliyor. Bahçelerin altındaki yeraltı kapalı otoparklarının sığınak olarak kullanılmasına ilişkin eksiklikleri, bahçeyi tesis eden ilgili kurumun gidermesi gerekiyor. Yani yeni bahçelerde yeni genel sığınak, mevcut bahçelerde ise uygun otoparkların sığınak niteliğine kavuşturulması hedefleniyor.
Sığınak zorunluluğunda başka hangi takvimler var?
Sığınak zorunluluğuna ilişkin yönetmelik metninde 2030 yılına dair bir tarih yer almıyor. Geçici maddelerdeki tarihler şöyle: Mevcut alanlarda eksiklerin giderilmesi için son tarih 31 Aralık 2028. Kamu binaları ile kamuya hizmet veren bazı özel eğitim ve sağlık binalarındaki eksiklikler derhal giderilecek. Sığınak zorunluluğu bulunan diğer mevcut yapılar bir yıl içinde denetlenecek, yapı yönetimine sonrasında ek bir yıla kadar süre verilebilecek. Yeni metroların da gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılabilecek şekilde tasarlanması öngörülüyor. Mevcut metro ve raylı sistemlerin ise AFAD görüşü ve ihtiyaç analizine göre yükseltilmesi planlanıyor.
Hazırlık durumu: neler biliniyor?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'na göre Türkiye'de yaklaşık 687 kilometre metro tüneli var ve bu tüneller acil durumda yaklaşık 1 milyon 374 bin kişiye barınma imkânı sağlayabilir. TÜİK iskân verilerine göre 2024'te 105 bin 741 yeni bina için iskân alındı. Yönetmeliğin kapsamına giren yapıların toplam sığınak kapasitesine ilişkin resmî ve güncel bir rakam bulunamadı.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Sığınak zorunluluğu esnafı birkaç yönden ilgilendirebilir. AVM ve ticari otopark sahipleriyle bu alanlarda dükkân işleten esnaf, binanın sığınak şartlarına göre uyum süreçlerinden etkilenebilir. İnşaat malzemesi, havalandırma, jeneratör, elektrik ve tesisat gibi alanlarda hizmet veren esnaf için talep oluşabilir. Maliyetin kime yansıyacağı ve uygulamanın hızı belli değil. Bu bir tahmindir, hukuki görüş değildir.
Esnafın alabileceği aksiyonlar:
- AVM veya ticari binada işletmeniz varsa yönetimden sığınak uyumu ve olası maliyet paylaşımı hakkında yazılı bilgi isteyin.
- Bina yönetim kurulu veya kat malikleri toplantılarında sığınak denetim takvimini (1 yıl ve 31 Aralık 2028) gündeme alın.
- İnşaat, elektrik ve tesisatla ilgili hizmet veriyorsanız yönetmelik gereklerini ve sertifika şartlarını öğrenin.
- Destekler için esnaf teşvikleri sayfamıza göz atın.
Güncel haberler için esnaf haberleri bölümümüzü takip edebilirsiniz.
Okuyucuya soru: Sizce AVM ve ticari binalardaki sığınak şartı esnafa nasıl yansır? Yorumlarda paylaşın.
Kaynak: Resmî Gazete (7 Kasım 2025, sayı 33070), Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı; Anadolu Ajansı



