Şirketine Yurt Dışından Sermaye Getirenlere Vergi Avantajı
Sermaye şirketlerinin nakdi sermaye artışlarında kurumlar vergisi matrahından indirim uygulaması bulunuyor. Bu indirimin genel oranı %50 iken, sermaye artışı yurt dışından getirilen nakitle karşılanırsa oran %75'e çıkıyor. Yani şirkete para koymanın yanında, paranın kaynağının yurt dışından gelmesi de vergisel açıdan doğrudan fark yaratıyor.
İndirim Nasıl İşliyor?
PwC Türkiye'nin özetine göre Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10-1/ı maddesi kapsamında yeni kurulan veya nakit sermaye artıran şirketlerde, konan veya artırılan nakit sermaye üzerinden TCMB'nin ticari kredilere uyguladığı ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı esas alınarak bir tutar hesaplanıyor; bu tutarın belirli bir yüzdesi kurumlar vergisi matrahından indirilebiliyor.
Hesaplama formülü:
İndirim Tutarı = Nakdi Sermaye Artışı × TCMB Ticari Kredi Faiz Oranı × İndirim Oranı × Süre
Oranlar Neye Göre Değişiyor?
DRP Partners'ın derlediği tabloya göre indirim oranı sabit değil, şirketin durumuna göre değişiyor:
| Durum | İndirim Oranı |
|---|---|
| Genel uygulama | %50 |
| Yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısım | %75 |
| Payları borsada işlem gören, halka açıklık oranı %50'den az olanlar | %75 |
| Yatırım teşvik belgeli üretim/sanayi tesisi yatırımında kullanılması | +25 puan ek |
| Aktif toplamının %50 veya fazlası bağlı menkul kıymet/iştirak olan şirketler | %0 |
| Gelirlerinin %25 veya fazlası faiz, kâr payı, kira gibi pasif gelirlerden oluşan şirketler | %0 |
Muhasebe TR'nin verdiği örneğe göre bazı şartlar birlikte sağlanırsa oranlar toplanabiliyor: örneğin genel %50 oranına, yatırım teşvik belgeli kullanım şartı da eklenirse (%50+%25=) %75'e ulaşılabiliyor. Yurt dışı nakit kaynağı da benzer şekilde +25 puanlık bir ek sağlıyor.
Hangi Sermaye Artışları Kapsam Dışı?
Muhasebe TR'nin belirttiğine göre şu sermaye artışları bu indirim hesaplamasında dikkate alınmıyor:
- Nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklanan artışlar
- Birleşme, devir ve bölünme işlemlerinden kaynaklanan artışlar
- Ortaklar veya ilişkili kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen artışlar
- İç kaynaklardan yapılan artışlar (bedelsiz pay dağıtımı gibi) — bu, şirkete yeni nakit girişi sağlamadığı için kapsam dışı
Yani indirimden yararlanmak için sermaye artışının gerçekten nakit olarak bankaya yatırılmış olması şart.
Ne Kadar Süre Kullanılabiliyor?
Diyarbakır SMMMO'nun açıkladığına göre 5 Temmuz 2022'de yapılan değişiklikle, indirimden yararlanma süresi netleşti: sermaye artırımına ilişkin kararın (veya ilk kuruluşta ana sözleşmenin) tescil edildiği hesap dönemi ile bunu izleyen dört hesap dönemi için ayrı ayrı yararlanılabiliyor — toplamda 5 yıl.
Örneğin 2022'de nakit sermaye artışı yapan bir firma, bu indirimden 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında verdiği kurumlar vergisi beyannamelerinde faydalanabiliyor.
Neden Bu Kadar Önemli?
Faiz oranlarının yüksek olduğu bir dönemde, TCMB ticari kredi faiz oranı üzerinden hesaplanan bu indirim ciddi bir vergi avantajına dönüşebiliyor. KPMG Vergi'nin vurguladığına göre özellikle faiz oranlarının yüksek olduğu dönemlerde bu uygulama şirketlere önemli vergisel avantajlar sağlayabiliyor.
Yurt dışından gelen sermayenin kaynağının belgelenmesi nasıl yapılıyor? Kaynak haberlerde bu konuda ayrıntılı bir prosedür bilgisi yok; muhasebecinizin banka dekontları ve transfer belgeleriyle bu kaynağı ispatlaması gerekecektir.
Girişim Sermayesi Fonu İndiriminden Farkı
Bu, daha önce ele aldığımız Girişim Sermayesi Fonu İndirimi ile karıştırılmamalı — ikisi farklı mekanizmalar:
- Girişim sermayesi fonu (KVK 10/1-g): Şirketin kârını başka bir girişime yatırması karşılığında indirim.
- Nakdi sermaye artışı (KVK 10/1-ı): Şirketin kendi sermayesinin nakit olarak artırılması karşılığında indirim, yurt dışı kaynaklı nakitte daha yüksek oranla.
Şirketler ve Yatırımcılar Ne Yapmalı?
- Sermaye artışını nakit olarak planlayın. İç kaynaklardan (bedelsiz) artış bu indirimden yararlanamıyor.
- Yurt dışı kaynaklı sermayeyi değerlendirin. Yurt dışından ortak, yatırımcı veya kendi hesabınızdan nakit getirtmeyi planlıyorsanız, %75'lik oran ciddi bir fark yaratabilir.
- Diğer artırıcı şartları da inceleyin. Yatırım teşvik belgeli üretim yatırımı gibi ek şartlar, oranı daha da yükseltebiliyor.
- 5 yıllık süreyi takip edin. İndirim tek seferlik değil, art arda beş hesap döneminde kullanılabiliyor — bunu unutmayın.
- Mali müşavirinizle hesaplama yapın. TCMB faiz oranına dayalı bu hesaplama teknik; doğru dönemde doğru tutarı hesaplamak için uzman desteği alın.
Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı yerine geçmez. Uygulamaya geçmeden önce mali müşavirinize danışmanızı öneririz.
Kaynak: PwC Türkiye / DRP Partners / Muhasebe TR / Muhasebe TR (2) / Diyarbakır SMMMO / KPMG Vergi
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
