Fındık Posasından Yüzde 80 Protein: BTÜ'den Katma Değer Yaratacak Proje
Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), yağı sıkıldıktan sonra çoğunlukla hayvan yemi olarak kullanılan fındık posasını ekonomiye kazandırarak bitkisel protein elde edilmesini planladığı projeyle sürdürülebilir üretime katkı sunmayı amaçlıyor. TÜBİTAK tarafından desteklenen projeye ilişkin bilgi veren BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu, "Fındık, yağı için sıkıldıktan sonra geriye kalan posasında yüzde 40 ile 45 arasında protein içeren bir posa bırakıyor. Biz de posadaki protein oranını doğal yollarla yüzde 80 civarında protein değerine sahip bir toz haline getirebiliyoruz" dedi.
Türkiye'nin Fındık Liderliği Yeni Bir Değer Kazanıyor
Yıllık ortalama 650 bin ile 740 bin ton kabuklu fındık üretimiyle dünya fındık üretiminde ve ticaretinde yaklaşık yüzde 70 payla lider konumda olan Türkiye'de, BTÜ'nün TÜBİTAK destekli projesiyle fındık posası da ekonomiye kazandırılacak. Fındık yağı üretimi sonrasında geriye kalan ve çoğunlukla hayvan yemi olarak kullanılan posadan bitkisel protein elde edilmesi planlanan proje, posanın daha verimli değerlendirilmesini sağlayarak hem gıda sektörüne hem de sürdürülebilir üretime katkı sunmayı amaçlıyor.
Vejetaryen ve Vegan Beslenmeye Ciddi Alternatif
Söz konusu bitkisel proteinin özellikle vejetaryen ve vegan beslenmeyi tercih eden kişiler için ciddi bir alternatif kaynak olacağını belirten Prof. Dr. Sarıcaoğlu, "Çalışma konularımız içerisinde alternatif protein kaynaklarının geliştirilmesi ve bu protein kaynaklarının hayvansal kaynaklı proteinlere muadil hale getirilebilmesi üzerine çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz" dedi. Sarıcaoğlu, Türkiye'nin dünya fındık üretiminin yüzde 70 ile 75'ini karşıladığını vurgulayarak, yağ endüstrisinin soğuk pres atığından bitkisel kaynaklı protein ürettiklerini aktardı.
Laboratuvar Ortamında Yüzde 80 Protein Elde Ediliyor
Soğuk sıkım sonucunda fındıktan elde edilen yağın geriye ciddi miktarda protein içeren bir posa bıraktığını belirten Sarıcaoğlu, bu posanın bugün yurt dışına ihraç edilebildiğini veya hayvan yemi/silajında kullanıldığını, ancak burada ciddi bir katma değer potansiyeli bulunduğunu söyledi. Sarıcaoğlu, laboratuvar ortamında posadan protein ekstraksiyonu gerçekleştirerek yüzde 40 protein içeren posayı yüzde 80 civarında protein içeriğine sahip toz hale getirebildiklerini belirtti.
Hayvansal Proteine Ekonomik Alternatif
Prof. Dr. Sarıcaoğlu, hayvansal kaynaklı proteinlerin üretiminde yüksek miktarda emek, zaman ve doğal kaynak kullanıldığını, bunun maliyetleri artırdığını belirtti. Bitkisel kaynaklı proteinlerin ise daha ekonomik yöntemlerle ve yüksek miktarlarda üretilebildiğini vurgulayan Sarıcaoğlu, bu kaynakların özellikle hayvansal proteinlere ekonomik nedenlerle erişemeyenler için önemli bir alternatif sunduğunu söyledi.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Türkiye'nin fındık üretiminin büyük bölümü Karadeniz bölgesindeki küçük ve orta ölçekli üretici, kooperatif ve işleme tesisleri eliyle gerçekleştiriliyor. Bugüne kadar düşük katma değerle hayvan yemine veya ihracata konu olan fındık posasının, yüksek değerli bir gıda hammaddesine dönüştürülebilmesi, bu üreticiler ve gıda sektöründeki KOBİ'ler için yeni bir gelir kapısı anlamına gelebilir. Ancak proje henüz laboratuvar aşamasında olduğundan, ticarileşme süreci ve üreticiye yansıması zaman alacak bir gelişme.
Fındık üreticisi ve gıda sektörü esnafının bu gelişmeyi takip ederken dikkate alması gereken noktalar:
- Fındık yağı üreten işletmeler, posa gibi yan ürünlerin değerlendirilmesine yönelik Ar-Ge ve üniversite iş birliği fırsatlarını yakından izlemeli.
- Bitkisel protein pazarının büyümesi göz önüne alınarak, gıda sektöründeki KOBİ'ler bu alanda erken pozisyon almayı değerlendirebilir.
- Üretici kooperatifleri, TÜBİTAK destekli projelerin ticarileşme aşamasına geçtiğinde ortaklık veya tedarik fırsatlarını araştırmalı.
- Fındık posasının katma değerli ürüne dönüşmesi, esnaf teşvikleri kapsamında yeni destek programlarının da önünü açabilir; bu alandaki gelişmeler takip edilmeli.
Sonuç
BTÜ'nün TÜBİTAK destekli bu projesi, Türkiye'nin dünya lideri olduğu fındık sektöründe düşük değerli bir yan ürünü yüksek katma değerli bir gıda hammaddesine dönüştürme potansiyeli taşıyor. Proje henüz laboratuvar aşamasında olsa da, uzun vadede fındık üreticisine ve gıda sektörü KOBİ'lerine yansıyabilecek gelişmeler esnaf haberleri kategorisinden takip edilebilir.
Kaynak: Prof. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu / Bursa Teknik Üniversitesi; Bursa TV, Haber16
Bizi Takip Edin:
Facebook | Instagram | Telegram | WhatsApp
Editör: Esnaf Sesi
