ABD, BM'nin Pandemi Hazırlık Bildirgesini Reddetti
Amerika Birleşik Devletleri, 25 Eylül Cuma günü Birleşmiş Milletler'de görüşülen, bağlayıcı olmayan bir pandemi hazırlık bildirgesini reddetti. Bu karar, bildirgenin oybirliğiyle kabul edilmesini engelleyerek süreci ileri bir tarihe erteledi. Peki bildirge tam olarak neyi içeriyordu ve ABD'nin itirazının gerekçesi neydi? Detayları haberimizde bulabilirsiniz.
Bildirge Neyi Öngörüyordu?
Taslak metin; daha güçlü küresel pandemi hazırlığı, koordinasyon, finansman, laboratuvar kapasitesi ve ilaç-aşı erişimini çağırıyordu. Görüşme, 81. BM Genel Kurulu kapsamında New York'ta düzenlenen gün boyu süren bir toplantıda ele alındı.
ABD Neden Karşı Çıktı?
ABD temsilcisi görüşmede yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Kritik konular çözülmeden kalıyor — tanım konusunda mutabakat bulunmayan 'ayrıştırıcı ideolojiler'in metne dahil edilmesi olsun, ya da uluslararası mutabakata varamamış bir anlaşma içinde patojen erişimi ve fayda paylaşımına dair tamamlanmamış bir müzakereye yapılan atıflar olsun, Amerika Birleşik Devletleri bu metni tam olarak desteleyecek bir konumda değil."
ABD'nin itirazları iki ana noktada yoğunlaştı:
- Metinde yer alan "ayrıştırıcı ideolojiler" ifadesine dair tanım belirsizliği
- Ülkelerin virüs örneklerini paylaşması karşılığında test, ilaç ve aşılara erişim sağlayacağı ayrı bir düzenlemeye yapılan atıflar
Karar Neye Yol Açtı?
Bildirge oybirliğiyle destek almadığı için kabul edilemedi. BM Genel Kurulu Başkanı, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman, üye devletlerin bildirgeyi gelecekte yeniden ele alacağını belirtti.
Konuyu yakından takip eden Health Policy Watch'ın aktardığına göre, bildirgenin Aralık ayında, Genel Kurul'un yıllık oturumunun kapanışına yakın bir tarihte oylamaya sunulması bekleniyor — yani süreç durmadı, sadece oybirliği yerine oylama yoluna kaydı.
Arka Planda Ne Var?
ABD'nin pandemi hazırlığı konusundaki çekincesi yeni değil. Daha önce Temmuz 2025'te ABD, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) oybirliğiyle kabul edilen Uluslararası Sağlık Tüzüğü değişikliklerini de resmi olarak reddetmişti. O dönemde ABD Dışişleri ve Sağlık Bakanlıkları, değişikliklerin "yetki aşımı ve belirsiz hükümler" içerdiğini öne sürmüştü.
Ayrıca ABD Kongresi'nde, DSÖ'nün pandemi hazırlığına ilişkin herhangi bir uluslararası anlaşmasının Senato onayına tabi olmasını öngören bir yasa tasarısı ("No WHO Pandemic Preparedness Treaty Without Senate Approval Act") da gündemde bulunuyor.
BM Yetkilileri Ne Diyor?
AP'nin aktardığına göre, COVID-19 salgınının üzerinden altı yıl geçmesine rağmen, BM Genel Kurulu liderliği ve sağlık yetkilileri, gelecekteki bir küresel salgın olasılığının gündemde kalmasını sağlamaya çalışıyor. Rahman, toplantıyı açarken COVID-19'un bazen "karantina, aşırı yüklü hastaneler, kapanan okullar, ekonomik aksama, kişisel trajediler ve Zoom görüşmelerinden oluşan bir ateşli rüya gibi hissettirdiğini" söyledi.
Eski Yeni Zelanda Başbakanı Helen Clark, son dönemdeki hanta virüsü ve Ebola Bundibugyo virüsü salgınlarını, dünyanın bugün karşı karşıya olduğu artan salgın risklerine örnek göstererek hazırlık çağrısını yineledi.
Bu Konu Neden Gündemde Öne Çıkamıyor?
AP'nin değerlendirmesine göre, savaşlar, doğal afetler, jeopolitik kutuplaşma ve bu yılın en çok tartışılan konusu olan yapay zekâ, dikkatleri üzerine çekerken, pandemiler artık BM Genel Kurulu'ndaki küresel gündemde eskisi kadar baskın bir konu değil.
Kaynak: Associated Press (AP) / KRCG TV (TNND) / Health Policy Watch
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
