Küresel sanayi üretimi ve yeşil enerji dönüşümünün ana girdilerinden biri olan bakır, emtia piyasalarında rekor tazelemeye oldukça yakın. ABD piyasalarındaki yüksek talep ve primli fiyatlar, küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendirirken; bakır vadeli işlemleri yıl başından bu yana yatırımcısına %17'nin üzerinde kazanç sağladı.
Comex - LME Makası Bakırı Amerika'ya Kaydırdı
New York emtia borsası Comex ile Londra Metal Borsası (LME) arasındaki fiyat makasının açılması, küresel fiziksel bakır akışının ana rotasını ABD'ye çevirdi. Amerikan iç piyasasında artan talep nedeniyle Asya ve Avrupa gibi diğer bölgelerde arzın giderek daralması, uluslararası piyasalarda bakır fiyatlarını destekleyen en temel unsur haline geldi.
Washington yönetiminin ithalat tarifelerine ilişkin alacağı kararlar piyasalar tarafından pür dikkat izlenirken, yatırımcılar olası yeni ticaret kısıtlamalarının küresel metal akışına yapacağı etkileri fiyatlamaya devam ediyor.
Orta Doğu'da İyimserlik ve Zayıf Dolar Etkisi
Metal piyasalarındaki yükselişi destekleyen bir diğer unsur ise küresel jeopolitik risklerin azalması ve ABD dolarındaki gevşeme oldu. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle deniz trafiğine açılmasına yönelik diplomatik adımlar takip edilirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Los Angeles'ta yaptığı "İran ile görüşmeler olumlu ilerliyor" açıklaması piyasalardaki risk algısını düşürdü.
Öte yandan, ABD dolarının küresel para birimleri karşısında değer kaybetmesi, dolar cinsinden fiyatlanan metalleri cazip hale getirdi. Bu durum sadece bakırda değil; kurşun, çinko ve alüminyum fiyatlarında da belirgin alımları beraberinde getirdi.
Fiyatlarda Son Durum: Zirveye %1'den Az Kaldı
Piyasalardaki son rakamlara bakıldığında:
Comex Bakır: Şanghay saatiyle 12.45 itibarıyla pound başına 6,65 dolar seviyesinde yatay seyretti. Bu seviye, mayıs ayında kırılan tarihi rekorun %1'den daha az altında bulunuyor.
Londra Metal Borsası (LME): Önceki gün %1,4 yükselerek mayıs ayından bu yana en yüksek kapanışını yapan bakır, yeni günde kazançlarını koruyarak yatay seyretti.
Diğer Baz Metaller: Çinko fiyatları 2022 yılından bu yana görülen en yüksek seviyesine ulaştıktan sonra %0,3 yükseliş kaydetti. Alüminyum ise günü %0,2 primle sürdürdü.
Bakır ve baz metallerde yaşanan bu rallinin Türk ekonomisi, imalat sektörü ve enflasyon üzerindeki yansımaları şu başlıklar altında okunmalıdır:
Türk Sanayisi İçin Girdi Maliyeti Riski: Bakır; kablo üretimi, elektrik-elektronik, otomotiv, inşaat ve beyaz eşya sektörlerinin en temel ham maddelerinden biridir. Yıl başından bu yana yaşanan %17'lik artış, Türk imalatçısının ham madde tedarik maliyetlerini doğrudan yükseltmektedir. Bu durum, nihai sanayi ürünlerinde üretici fiyat endeksine (Yİ-ÜFE) yukarı yönlü baskı yapabilir.
Comex-LME Makası ve Tedarik Süreçleri: Fiziksel bakırın ABD'ye kayması, Türkiye'nin de sıkça kullandığı Avrupa ve Ortadoğu menşeili bakır hurda ve katot tedariğinde sıkılaşmaya (bulunabilirlik krizine) yol açabilir. Yerli üreticilerin ham madde tedarik sözleşmelerinde teslimat sürelerini ve navlun maliyetlerini yakından yönetmesi gerekmektedir.
Kaynak: Ekonomim
