İşletmeler İçin Maliyet Alarmı: Akaryakıt, Navlun ve Kirada Baskı Artıyor
EsnafSesi Analiz — Türkiye'de işletmeler, eylül ayının son günlerine girilirken birden fazla maliyet kalemindeki baskıyla karşı karşıya. Akaryakıt fiyatlarının yüksek seyretmesi, uluslararası taşımacılıkta yeni ek ücretlerin devreye girmesi, kira artışları ve işveren üzerindeki personel maliyeti, özellikle esnaf ve KOBİ'lerin giderlerini yakından ilgilendiriyor. EsnafSesi olarak dağınık haldeki bu gelişmeleri tek bir tabloda topladık.
Motorinde Litre Fiyatı 98 Liraya Yaklaştı
23 Eylül itibarıyla İzmir'de benzinin litre fiyatı 81,70 TL, motorinin litre fiyatı 97,80 TL, LPG'nin litre fiyatı ise 34,99 TL seviyesinde bulunuyor.
Bugün için akaryakıtta yeni bir zam açıklanmamış olsa da mevcut fiyat seviyesi, özellikle dağıtım, servis, nakliye, saha hizmetleri ve ticari araç kullanan işletmeler açısından önemli bir gider kalemi olmaya devam ediyor. Bu tablo, daha önce esnafsesi.com'da ele aldığımız küresel enerji krizi serisiyle de doğrudan bağlantılı — Rusya'daki rafineri saldırıları ve Orta Doğu'daki tedarik kesintileri, yurt içi akaryakıt fiyatlarını yüksek seviyede tutmaya devam ediyor.
1 Ekim'de Deniz Taşımacılığında Yeni Maliyet
İşletmeler açısından en dikkat çekici gelişmelerden biri uluslararası deniz taşımacılığında yaşanıyor. MSC, 1 Ekim 2026'dan itibaren Türkiye'den Kuzeybatı Avrupa, Birleşik Krallık ve ScanBaltic hatlarına gönderilen yüklerde konteyner başına 100 Euro, 100 Sterlin veya 100 Dolar Equipment Repositioning Charge (ERC) uygulayacağını açıkladı.
Uygulama; İzmir, Aliağa, Gebze, Gemlik, Tekirdağ, İstanbul, Antalya, Samsun, Giresun ve Trabzon çıkışlı yükleri kapsıyor. Ücret hem 20 hem de 40 feet konteynerler için uygulanacak.
Sektör temsilcileri ayrıca artan petrol fiyatları nedeniyle armatörlerin yakıt ek ücretlerini yeniden düzenlemeye başladığını belirtiyor. Avrupa taşımalarında yaklaşık 100 Euro, İngiltere taşımalarında 100 Sterlin ve diğer bazı hatlarda 100 Dolar seviyesinde ek maliyetlerden söz ediliyor — bu detay, daha önce esnafsesi.com'da ele aldığımız MSC'den 1 Ekim'de Avrupa Hattına Konteyner Başı 100 Dolar Zam haberimizdeki tespitle örtüşüyor ve o haberi tamamlayan yeni liman/güzergah detayları sunuyor.
Bu gelişme özellikle ithalat yapan, ihracat yapan veya yurt dışından hammadde ve ürün tedarik eden işletmelerin maliyetlerini etkileyebilir.
Bu tür maliyet kalemlerini bir arada takip etmek isteyen esnaf ve KOBİ'ler küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
İşyeri Kiralarında Eylül Oranı Yüzde 31,79
Ticari üniteler açısından Eylül ayı kira artış oranı yüzde 31,79 olarak açıklandı. Bu oran, kira sözleşmesinde yıllık artış zamanı Eylül ayında gelen ve ilgili düzenlemeye tabi ticari üniteler için 12 aylık TÜFE ortalamasına dayanıyor.
Önemli bir netlik payı var: Bu oran, bütün ticari kiraların otomatik olarak yüzde 31,79 artırılacağı anlamına gelmiyor. İşletmenin kira sözleşmesi ve tabi olduğu hukuki düzenleme ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Ancak kira yenileme dönemi gelen işletmeler açısından kira, en önemli sabit giderlerden biri olmaya devam ediyor.
Personel Çalıştıran İşletmelerde Aylık Maliyet 40 Bin Lirayı Aşıyor
2026 yılı için net asgari ücret 28.075,50 TL, brüt asgari ücret ise 33.030 TL olarak uygulanıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın hesabına göre, diğer sektörlerde 2 puanlık SGK prim indirimi uygulandığında asgari ücretli bir çalışanın işverene aylık toplam maliyeti 40.214,03 TL seviyesinde. İmalat sektöründe ise 5 puanlık indirimle bu tutar 39.223,13 TL olarak hesaplanıyor.
Dolayısıyla personel çalıştıran küçük işletmeler için yalnızca ürün ve enerji fiyatları değil, işçilik maliyeti de temel gider kalemlerinden biri olmayı sürdürüyor.
İşletmelerin Maliyet Tablosu Yeniden Şekilleniyor
Önümüzdeki dönemde işletmeler açısından maliyet hesabında yalnızca "ürünün alış fiyatı" değil, aşağıdaki kalemlerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor:
akaryakıt + kira + personel + navlun + gümrük/lojistik + enerji + finansman + hammadde
Özellikle yurt dışından ürün veya hammadde getiren işletmeler için navlundaki yeni ücretler, yüksek akaryakıt maliyetleriyle birleştiğinde ürünün işletmeye geliş maliyetini artırabilecek yeni bir unsur oluşturuyor.
Esnaf ve KOBİ İçin Kritik Tarih: 1 Ekim
Önümüzdeki dönemde işletmelerin özellikle 1 Ekim'de başlayacak yeni deniz taşımacılığı ücretlerini, akaryakıt fiyatlarını ve kira yenileme dönemlerini yakından takip etmesi önem taşıyor.
Maliyetlerdeki her artışın doğrudan ürün fiyatlarına yansıyıp yansımayacağı ise işletmenin sektörüne, rekabet koşullarına, stok durumuna ve kâr marjına göre değişecek.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu tablo, tek bir maliyet kaleminin değil, sekiz farklı gider unsurunun aynı anda ve aynı döneme (eylül-ekim) denk gelmesinin işletmeler için asıl riski oluşturduğunu gösteriyor. Akaryakıt, navlun, kira ve personel maliyetlerinin hepsi ayrı ayrı ele alındığında "yönetilebilir" görünse de, birlikte değerlendirildiğinde küçük bir işletmenin aylık nakit akışında ciddi bir baskı yaratabiliyor. Özellikle 1 Ekim'de aynı anda hem MSC'nin konteyner zammının hem de yeni bir ayın kira/maliyet döngüsünün başlaması, bu tarihi esnaf için gerçek bir "kritik eşik" haline getiriyor.
İşletme maliyetlerini bu çok yönlü baskı karşısında yönetmek isteyen esnaf ve KOBİ sahiplerinin şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- Sekiz maliyet kalemini (akaryakıt, kira, personel, navlun, gümrük/lojistik, enerji, finansman, hammadde) ayrı ayrı değil, aylık toplam bir tablo halinde takip ederek nakit akışı planlamanızı buna göre yapın.
- Kira yenileme döneminiz eylül-ekim'e denk geliyorsa, yüzde 31,79'luk TÜFE ortalamasının sözleşmenize doğrudan uygulanıp uygulanmadığını hukuki danışmanınızla netleştirin.
- Yurt dışından hammadde veya ürün getiriyorsanız, 1 Ekim öncesinde planlanmış sevkiyatlarınızı öne çekerek mevcut navlun fiyatlarından yararlanmayı değerlendirin.
- Personel maliyetinizi hesaplarken yalnızca net/brüt asgari ücreti değil, sektörünüze uygulanan SGK prim indirimini de dikkate alarak gerçek işveren maliyetini (40.214,03 TL veya imalat için 39.223,13 TL) baz alın.
EsnafSesi olarak işletmelerin maliyetlerini etkileyen fiyat, tarife ve tedarik değişikliklerini takip etmeyi sürdüreceğiz.
Esnaf ve KOBİ'lerin maliyet yapısını etkileyen güncel gelişmeleri takip etmek isteyenler esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynaklar: İzmir il bazlı akaryakıt fiyatları (23 Eylül 2026) / MSC Equipment Repositioning Charge duyurusu / TÜİK 12 aylık TÜFE ortalaması (Eylül 2026) / Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2026 asgari ücret ve işveren maliyeti hesaplaması
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
