Kendi Markasıyla Yurt Dışında Mağaza Açmak İsteyenlere Devlet Desteği Var mı? 2026'da Kira ve Tanıtım Giderleri İçin Destekler
Türkiye'de kendi markasını oluşturan, franchise vermek yerine kendi mağazalarını açarak büyüyen işletmeler için yeni bir pazar kapısı yurt dışı olabilir. Peki Türkiye'de kendi markasını kuran bir şirket Almanya, İngiltere, Dubai, Suudi Arabistan veya başka bir ülkede kendi mağazasını açarsa devlet desteği alabilir mi? 2026 itibarıyla cevap: belirli şartlar altında evet. Ticaret Bakanlığı'nın 5973 sayılı İhracat Destekleri kapsamında yurt dışında mağaza, ofis, depo ve benzeri birimlerin kira giderlerinden tanıtım ve markalaşmaya kadar farklı destek mekanizmaları bulunuyor.
Yurt Dışında Açılan Mağazanın Kirası Destek Kapsamına Girebiliyor
Ticaret Bakanlığı'nın Birim Kira Desteği (5973 sayılı Karar'ın 11. maddesi) kapsamında yurt dışındaki belirli birimlerin kira giderleri desteklenebiliyor.
Buradaki önemli nokta, işletmenin sadece Türkiye'de faaliyet göstermesinin yeterli olmaması. Birimin, destek mevzuatındaki şartları karşılaması ve şirketin ilgili ihracat/markalaşma koşullarını sağlaması gerekiyor.
Turquality.com'un yayımladığı konsolide metne göre birimlerin kira giderleri ile paylaşımlı ofislere ilişkin üyelik giderleri her bir birim başına destekleniyor. Başvurular ve süreçler Ticaret Bakanlığı'nın Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yürütülüyor.
Model Şöyle:
Türkiye'de marka → Türkiye'de üretim/satış → yurt dışında kendi mağazası
Bu modelde yurt dışındaki mağazanın kira giderleri için destek mekanizması incelenebiliyor.
Bir Şirket Kaç Yurt Dışı Birimi İçin Destek Alabilir?
Turquality.com'un yayımladığı Karar metnine göre bir şirket en fazla 25 birim için kira desteğinden yararlanabiliyor. Ayrıca Lexpera'nın konsolide metnine göre şirketler, tanıtım desteğinden en fazla 4 yıl, kira gideri desteğinden her bir ülke için en fazla 4 yıl ve toplamda en fazla 25 birim için yararlandırılıyor.
Bu nedenle "bir mağaza açana destek var" demek yerine, şubeleşmenin ölçeğine göre destek mekanizmasının nasıl çalıştığı incelenmeli.
Sadece Kira Değil, Yurt Dışı Tanıtım da Desteklenebiliyor
Kendi markasını yurt dışına taşıyan şirketler açısından ikinci önemli başlık Tanıtım Desteği (5973 sayılı Kararın 12. maddesi).
Yurt dışında bulunan destek kapsamındaki birim üzerinden Türkiye'de üretilen ürünlerin tanıtımı için gerçekleştirilen belirli yurt dışı tanıtım ve pazarlama giderleri destek kapsamına girebiliyor. Bu destek için %50 oranında ve ülke bazında yıllık üst limitler öngörülüyor. Üst limitler her yıl güncellendiği için 2026 başvurusunda Bakanlığın güncel limit tablosunun esas alınması gerekiyor.
Kendi Mağazasını Açan Marka İçin Daha Büyük Sistem: Çok Kanallı Zincir Mağaza Desteği
2026 yılında dikkat çeken başlıklardan biri de Çok Kanallı Zincir Mağaza Desteği (Madde 18).
5973 sayılı Kararın güncel metnine göre çok kanallı zincir mağaza desteği kapsamına alınan şirketlerin franchise/birimlerine yönelik yurt dışı marka tescil/yenileme/koruma, pazar araştırması çalışması ve raporları, kira, tanıtım, temel kurulum/konsept mimari çalışma/dekorasyon giderleri 5 yıl süresince %50 oranında destekleniyor.
KPMG Vergi'nin aktardığına göre bu destek yıllık 180.000.000 TL'ye kadar uygulanabiliyor. Lexpera'nın orijinal metnine göre önceki düzenlemede bu limitler daha kalemsel belirlenmişti: yurt dışı marka tescil giderleri yıllık 750.000 TL, pazar araştırması 2.000.000 TL, tanıtım giderleri ülke başına 5 yıl boyunca yıllık 9.000.000 TL gibi. 23 Şubat 2024'te (8191 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile) madde değiştirilmiş ve limitler güncellenmiş durumda — bu nedenle başvuru öncesi güncel genelgenin kontrol edilmesi önemli.
Bu nedenle Türkiye'de mağaza sayısını artıran ve ardından yurt dışına açılan markalar için yalnızca "mağaza kirası" değil, markanın uluslararası büyüme modeli birlikte değerlendirilmeli.
Marka Büyüdükçe Marka ve TURQUALITY® Desteği de Gündeme Gelebiliyor
Bir Türk markasının yurt dışında kalıcı hale gelmesinde yalnızca mağaza açmak yeterli değil. Markanın yurt dışı tanıtımı, marka yönetimi, hedef pazar çalışmaları, danışmanlık, kurumsal altyapı ve yurt dışı marka yapılanması gibi alanları da önem kazanıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelgesi'ne göre (8. madde) destek programı kapsamına alınan şirketin, Bakanlıkça onaylanan hedef pazarlarında, destek kapsamındaki markalı ürünleriyle ilgili olarak franchising sistemi ile faaliyete geçirilecek mağazalarına ilişkin brüt kira, kurulum/dekorasyon ile konsept mimari çalışma giderleri destekleniyor. Brüt kira giderleri zorunlu vergiler dahil destekleniyor.
Ancak her yeni marka otomatik olarak TURQUALITY® kapsamına girmiyor — programın kendi başvuru ve değerlendirme şartları bulunuyor. Aynı genelgenin belirttiğine göre ilgili markanın 31 Aralık 2026 tarihine kadar TURQUALITY® destek programına kabul edilmesine ilişkin geçiş hükümleri de bulunuyor — bu tarihi kaçırmamak önemli.
Örnek: Türkiye'de 10 Mağazası Olan Bir Marka
Bir işletmenin Türkiye'de 10 mağazası olduğunu düşünelim. Marka sahibi franchise vermek istemiyor ve büyümeyi kendi mağazalarıyla gerçekleştiriyor. Şimdi Almanya'da ilk mağazasını açmak istiyor.
İşletmenin karşısına şu başlıklar çıkabilir:
- Yurt dışı mağaza kirası → Birim Kira Desteği şartları incelenir.
- Yurt dışı tanıtım → Tanıtım Desteği şartları incelenir.
- Marka tescili → Yurt Dışı Marka Tescil Desteği ayrıca değerlendirilir.
- Uluslararası marka yapılanması → Marka ve TURQUALITY® mekanizmaları incelenir.
- Çok kanallı satış yapısı → Çok Kanallı Zincir Mağaza Desteği kapsamı değerlendirilir.
Ticaret Bakanlığı'nın 5973 kapsamındaki güncel destek listesinde bu başlıkların tamamı ayrı destek mekanizmaları olarak yer alıyor.
Franchise Vermek Zorunda Değil
Burada özellikle vurgulanması gereken nokta şu: devlet desteğinden yararlanmak için markanın franchise sistemiyle büyümesi gerekmiyor. Şirket kendi mağazasını kendisi açabilir.
Model: Türk şirketi → kendi markası → kendi mağazası → kendi personeli → kendi yatırımı şeklinde olabilir.
Önemli olan mağazanın franchise olup olmaması değil, ilgili destek programının şartlarının yerine getirilmesi.
Daha da İlginç Bir Gelişme: Yurt Dışında Şirket veya Marka Satın Alanlara da Destek
2026'da 5973 sayılı Karar kapsamında Şirket ve Marka Alım Desteği de ayrıca dikkat çekiyor. 5973 sayılı Kararın orijinal metnine göre (9. madde) yurt dışı şirket ve yurt dışında yerleşik şirkete ait marka alım desteği ayrı bir başlık olarak düzenlenmiş.
Güncel düzenlemede, şirketlerin satın aldığı yurt dışında yerleşik şirketlerin veya markaların destek kapsamındaki yurt dışı birimlerine ilişkin belirli kira giderleri ile paylaşımlı ofis üyelik giderleri %50 oranında ve birim başına yıllık belirlenen üst limite kadar desteklenebiliyor. Ayrıca satın alınan marka veya şirketle ilgili yurt dışı tanıtım ve pazarlama giderleri için de ayrı destek mekanizmaları bulunuyor.
Not: Lexpera'nın orijinal metnine göre satın alınan yabancı çok kanallı zincir mağazalar, Çok Kanallı Zincir Mağaza Desteği maddesi çerçevesinde desteklenmiyor — bu, ayrı bir Şirket ve Marka Alım Desteği kapsamında değerlendiriliyor. İki mekanizmayı karıştırmamak gerekiyor.
Bu artık sadece "mağaza açma" değil, Türk şirketlerinin yurt dışında hazır marka ve satış ağı edinerek büyümesi açısından da önemli bir mekanizma.
İşletmeler Başvuru Öncesinde Neye Dikkat Etmeli?
En önemli hata, mağazayı açtıktan ve harcamaları yaptıktan sonra destek aramak.
İşletmenin önceden şunları kontrol etmesi gerekiyor:
- Şirketinin destek kapsamını
- Markasının tescil durumunu
- Hedef ülkedeki marka tescil durumunu
- Mağazanın destek kapsamına girip girmediğini
- Kira sözleşmesini
- Fatura ve ödeme belgelerini
- Tanıtım harcamalarının niteliğini
- Destek başvuru sürelerini
- DYS (Destek Yönetim Sistemi) üzerinden yapılması gereken işlemleri
Çünkü desteklerde yalnızca "harcama yaptım" demek yeterli değil; harcamanın mevzuatta kabul edilen nitelikte olması ve başvuru şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.
Sonuç
Türkiye'de kendi markasını oluşturup franchise vermeden büyüyen işletmeler için yurt dışına açılmak, yalnızca yeni bir satış kanalı anlamına gelmiyor.
2026 itibarıyla Ticaret Bakanlığı'nın ihracat destekleri arasında yurt dışı birim kira, tanıtım, marka tescili, marka ve TURQUALITY®, çok kanallı zincir mağaza ve belirli durumlarda yurt dışında şirket/marka alımı gibi farklı destek mekanizmaları bulunuyor.
Bu nedenle Türkiye'de kendi mağazalarıyla büyüyen bir marka, yurt dışına çıkmadan önce yalnızca "mağaza ne kadara mal olacak?" sorusunu değil, "hangi giderler hangi destek mekanizmasına girebilir?" sorusunu da araştırmalı.
Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Destek oranları, üst limitler ve uygunluk şartları destek türüne ve başvuru dönemine göre değişebildiğinden, yatırım kararı verilmeden önce Ticaret Bakanlığı'nın güncel 5973 sayılı Karar ve ilgili genelgelerinin esas alınması gerekiyor.
Kaynak: 5973 Sayılı Karar (Lexpera) / Ticaret Bakanlığı Genelgeler / Marka ve TURQUALITY® Genelgesi / KPMG Vergi / Turquality.com (Konsolide Metin) / Devlet Yardımları Rehberi
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
