Küresel Firmalara Tedarikçi Olacak Üreticiye 74 Milyon TL’ye Yakın Destek

Küresel otomotiv, makine, elektrik-elektronik veya havacılık şirketlerine tedarikçi olmak isteyen üreticilere Ticaret Bakanlığı'ndan büyük destek. 2026 yılında Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Projesi kapsamında destek üst limiti 73 milyon 990 bin 20 TL'ye çıktı.

Türkiye'de üretim yapan ancak küresel tedarik zincirine girmek için makine, yazılım, sertifikasyon, test, danışmanlık veya ürün geliştirme yatırımı yapması gereken şirketler için önemli bir destek bulunuyor.

Ticaret Bakanlığı'nın 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Kararı kapsamında uygulanan Küresel Tedarik Zinciri (KTZ) Destekleri, üretici şirketlerin küresel firmaların tedarikçisi haline gelmesini ve mevcut tedarikçilerin yetkinliklerini artırmasını amaçlıyor.

2026'da destek ne kadar?

2026 yılı için iki ana destek bulunuyor:

KTZ Yetkinlik Projesinde destek oranı %50.

Yurt dışı depo ve depolama giderlerinde de temel destek oranı %50. Hedef ülke ve hedef sektör uygulamalarında ilave destek oranları bulunabiliyor.

Önemli: 73 milyon 990 bin 20 TL, şirkete otomatik olarak ödenecek para değildir. Bu, mevzuatta belirlenen destek üst limitidir. Bakanlık tarafından uygun bulunan harcamalar ve destek oranı üzerinden ödeme yapılır.

1. Devlet bana ne veriyor?

KTZ Yetkinlik Projesi kapsamında şirketin küresel tedarik zincirine girebilmesi için ihtiyaç duyduğu bazı yatırımların giderleri %50 oranında destekleniyor.

Destek kapsamında;

• Makine,
• ekipman,
• donanım,
• yazılım,
• eğitim,
• danışmanlık,
• sertifikasyon,
• test ve analiz,
• ürün doğrulama

harcamaları bulunuyor.

2026 yılında bir proje için destek üst limiti:

73.990.020 TL.

Bir şirket 1 adet KTZ Yetkinlik Projesi desteğinden yararlanabiliyor. Proje desteği 2 yıl süreyle uygulanıyor.

Örneğin:

Bir Türk otomotiv yan sanayi şirketi, Avrupa'daki büyük bir otomotiv üreticisinin yeni tedarikçisi olmak istiyor.

Bunun için;

• yeni üretim ekipmanı,
• kalite test sistemi,
• özel yazılım,
• sertifikasyon,
• ürün doğrulama

yatırımları gerekiyorsa, bunların uygun bulunan kısmı KTZ projesine dahil edilebiliyor.

2. Devlete gereksiz yere ne ödüyorum?

Burada konu “fazla vergi ödüyorum” değil.

Asıl soru şu:

Küresel bir firmanın istediği üretim ve kalite standartlarına ulaşmak için yaptığım yatırımın tamamını neden kendi bütçemden karşılayayım?

Üretici firma;

• yeni makine almak,
• üretim altyapısını geliştirmek,
• yazılım almak,
• test yaptırmak,
• sertifika almak,
• danışmanlık almak

zorunda kalabiliyor.

Eğer proje KTZ kapsamında onaylanırsa uygun giderlerin %50'si destek kapsamına alınabiliyor.

Ancak en kritik nokta:

Önce projeyi hazırlayıp Bakanlığa başvurmak, Bakanlık onayından sonra projeye başlamak gerekiyor.

Genelgede açıkça, projenin Bakanlık tarafından onaylanmasından sonra başlanabileceği belirtiliyor.

3. Hangi başvuruyu kaçırıyorum?

En kritik başvuru:

KTZ Yetkinlik Projesi başvurusu

Başvuru DYS üzerinden Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğüne yapılıyor.

Ancak herkes başvuramıyor.

KTZ Yetkinlik Projesinden yararlanacak şirketin, başvurunun Bakanlığa iletildiği tarih itibarıyla en az 1 yıl önce ihracat gerçekleştirmiş üretici şirket olması gerekiyor. İhracat kayıtlı satışlar da dikkate alınıyor.

Bakanlık başvuruyu inceliyor.

Proje;

• olduğu gibi onaylanabilir,
• değişiklik istenebilir,
• reddedilebilir.

Bakanlık onayı gelmeden proje harcamasına başlamak önemli bir risk.

Çünkü destek kapsamında yalnızca onaylanan faaliyet ve giderler değerlendiriliyor.

4. Hangi süreyi kaçırırsam hakkım yanıyor?

Burada iki ayrı süreyi takip etmek gerekiyor.

Proje gerçekleşme raporu

Onaylanan projelerde, proje kabulünden itibaren 6 aylık dönemler halinde proje gerçekleşme ara raporlarının DYS üzerinden sunulması gerekiyor.

Rapor zamanında verilmezse destek ödeme sürecinin incelemesi durdurulabiliyor.

Destek ödeme başvurusu

Destek kapsamındaki harcamaya ilişkin ödeme belgesi tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde DYS üzerinden ödeme başvurusu yapılması gerekiyor.

Eksik belge veya bilgi istenirse bunların da DYS bildirim tarihinden itibaren 3 ay içinde tamamlanması gerekiyor.

Gerekli görülürse bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar ilave süre verilebiliyor.

5. Hangi belgeyi tutmadığım için destek alamıyorum?

KTZ desteğinde yalnızca fatura yeterli değil.

Şirketin proje kapsamında;

• makine/ekipman faturalarını,
• yazılım faturalarını,
• eğitim ve danışmanlık sözleşmelerini,
• sertifikasyon belgelerini,
• test ve analiz raporlarını,
• ürün doğrulama belgelerini,
• ödeme belgelerini,
• proje gerçekleşme raporlarını,
• DYS başvurularını

düzenli şekilde saklaması gerekiyor.

Ödemelerin de bankacılık sistemi üzerinden yapılması gerekiyor.

EFT, havale, uygun çek ve şirket kredi kartıyla yapılan ödemeler kabul edilebiliyor; elden yapılan ödemeler ve müşteri/cirolu çekler destek kapsamında değerlendirilmiyor.

Bir başka kritik nokta:

Destek kapsamında sunulan belgelerin asılları en az 10 yıl saklanmak zorunda.

6. Muhasebecime hangi soruyu sormalıyım?

Muhasebecinize:

“Şirketimizin en az 1 yıllık ihracat ve üretici şirket şartını sağlayıp sağlamadığını kontrol edelim. Küresel bir firmaya tedarikçi olabilmek için yapacağımız makine, yazılım, sertifikasyon, test ve danışmanlık yatırımlarını KTZ Yetkinlik Projesine dahil edebilir miyiz?”

diye sorun.

Ardından şu soruyu da sorun:

“Harcama yapmadan önce Bakanlık onayını almamız gerekiyor mu ve her ödeme için 6 aylık DYS başvuru süresini nasıl takip edeceğiz?”

YURT DIŞINDA DEPO AÇACAKLARA DA DESTEK VAR

KTZ desteğinin ikinci önemli bölümü yurt dışı depo ve depolama giderleri.

Küresel firmaya orijinal parça üreten ve/veya tedarik eden şirketlerin Türkiye'de üretilen ürünlerinin yurt dışında pazarlandığı depo kira giderleri ile belirli depolama hizmetleri desteklenebiliyor.

2026 yılında bu destek için yıllık üst limit:

19.728.672 TL.

Temel destek oranı %50.

Ayrıca hedef ülkelere yönelik depo ve depolama giderlerinde 20 puan, belirlenen hedef ülke + hedef sektör koşullarında ise ilave 5 puan destek uygulanabiliyor.

Ancak bunun da önemli şartları var.

Şirketin;

• depo bulunan ülkeye daha önce en az bir kez ihracat yapmış olması,
• yurt dışındaki birim ile Türkiye'deki şirket arasında mevzuata uygun organik bağ bulunması,
• depoda Türkiye'de üretilen ürünlerin pazarlanması

gibi şartları karşılaması gerekiyor.

Ayrıca yıllık destek tutarı, ilgili ülkeye yapılan yıllık ihracatın yarısından fazla olamıyor.

Depo desteğinden aynı ülke için en fazla 4 yıl yararlanılabiliyor ve bir şirket en fazla 25 birim için bu destekten faydalanabiliyor.

ESNAFSORUYOR

Bu destek sadece otomotiv firmalarına mı?

Hayır.

KTZ mekanizması küresel firmalara tedarikçi olabilecek üretici şirketlerin yetkinliklerini geliştirmesine yönelik. Ticaret Bakanlığı geçmiş uygulamalarda özellikle havacılık, elektrik-elektronik, makine, otomotiv, maden ve metal sektörlerindeki firmaların küresel tedarik zincirine katılımını desteklediğini belirtiyor.

74 milyon TL şirkete nakit olarak mı veriliyor?

Hayır.

2026'daki 73.990.020 TL, KTZ Yetkinlik Projesi için destek üst limitidir. Uygun harcamalara mevzuattaki destek oranı uygulanır.

Proje başlamadan önce başvuru yapmalı mıyım?

Evet.

Bakanlık onayından sonra proje başlayabiliyor. Bu nedenle “önce makineyi alayım, sonra desteğe başvururum” yaklaşımı doğru değil.

Bir şirket kaç KTZ projesi alabilir?

Bir şirket için 1 adet KTZ Yetkinlik Projesi destekleniyor.

Yurt dışında depo açarsam da destek var mı?

Evet. Ancak bu destek, özellikle küresel firmaya orijinal parça üreten/tedarik eden şirketlerin Türkiye'de üretilen ürünlerinin yurt dışında pazarlandığı depo ve belirli depolama hizmetleri için uygulanıyor.

ESNAFIN KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ KONTROL LİSTESİ

☐ Şirket üretici mi?

☐ En az 1 yıl önce ihracat gerçekleştirilmiş mi?

☐ Hedeflenen küresel firma belirlenmiş mi?

☐ Küresel firmaya yeni ürün tedariki veya yeni küresel firmaya tedarik planı var mı?

☐ Makine ve ekipman ihtiyacı belirlendi mi?

☐ Yazılım ihtiyacı belirlendi mi?

☐ Eğitim ve danışmanlık ihtiyacı belirlendi mi?

☐ Sertifikasyon/test/analiz ihtiyacı belirlendi mi?

☐ Proje DYS üzerinden Bakanlığa sunuldu mu?

☐ Bakanlık onayı gelmeden harcama yapılmadı mı?

☐ Ödemeler banka sistemi üzerinden yapılacak mı?

☐ Her ödeme için 6 aylık DYS başvuru süresi takip ediliyor mu?

☐ Belgeler en az 10 yıl saklanacak mı?

ESNAFSORUYOR: Asıl fırsat nerede?

Küresel Tedarik Zinciri Desteği'ni yalnızca “devlet makine alımına destek veriyor” şeklinde okumamak gerekiyor.

Buradaki asıl mekanizma:

“Küresel bir şirketin tedarikçisi olabilmek için gereken üretim yetkinliğini geliştir.”

Bakanlık da bu kapsamda makine, yazılım, danışmanlık, eğitim, sertifikasyon, test ve ürün doğrulama gibi alanları destekliyor.

Yani Türkiye'deki üretici için kritik soru:

“Ben hangi küresel firmanın tedarikçisi olabilirim ve o firmanın tedarikçi olmak için benden istediği hangi yatırımı devlet desteğiyle gerçekleştirebilirim?”

olmalı.

Yasal dayanak

5973 Sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar – Madde 10

Uygulama: Ticaret Bakanlığı / İhracat Genel Müdürlüğü

Başvuru sistemi: Destek Yönetim Sistemi (DYS)

İncelemeci kuruluş: İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği (İBGS)