MSC'den 1 Ekim'de Avrupa Hattına Konteyner Başı 100 Dolar Zam
Deniz taşımacılığında yeni bir maliyet dalgası kapıda. 1 Ekim'den itibaren Türkiye'den Avrupa'ya konteyner taşımalarında MSC'nin konteyner başına 100 dolar ek ücret uygulayacağı bildirildi. Uzak mesafelerde artışların daha yüksek olabileceği belirtiliyor. Peki bu zammın arkasında ne var ve ihracatçı-ithalatçı esnaf ile KOBİ'leri nasıl etkileyecek? Detayları haberimizde bulabilirsiniz.
Zam Neden Geliyor?
Savaş risk primleri ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, hat operatörlerini yeni bir zam dalgasına yöneltti. Navlungo Genel Müdür Yardımcısı Eray Özşahin, armatörlerin akaryakıt fiyat ayarlama faktörünü (BAF) değiştirmeye başladığını belirterek şunları söyledi: "Avrupa için 100 euro, İngiltere için 100 pound, diğer bölgeler için 100 dolar ek ücret uygulanmaya başlandı. Bu sadece başlangıç. Petrol fiyatları bu seviyelerde kaldıkça rakamlar artacaktır. Süreç 1 Ekim'de MSC ile başlıyor. Diğer armatörler de muhtemelen listelerini yenileyecek."
Uzak Mesafelerde Kat Kat Artış Riski
Özşahin, artışın bölgeye göre çok daha yüksek boyutlara ulaşabileceğine dikkat çekti: Uzak Doğu'dan gelen yüklerde artışların 3-5 katına çıkabileceğini, benzer bir durumun Amerika bölgesinde de yaşanacağını belirtti. Bu tablo, daha önce esnafsesi.com'da ele aldığımız Bakır ve Petrokimyada Fiyat Şoku haberimizdeki Uzak Doğu kaynaklı tedarik zorluklarına bir maliyet kalemi daha ekliyor.
Türkiye-Rusya Hattında da Ciddi Ek Ücretler
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Bilgehan Engin, konteyner ve dökme hububat taşımacılığında fiyatlama dinamiklerinin farklı işlediğini belirtti. Engin, Türkiye-Novorossiysk hattında ağustos ayında açıklanan savaş riski ek ücretlerinin, taşıma yönü ve ekipman türüne göre TEU başına 500-1.000 dolar arasında değiştiğini söyledi. Bazı taşıyıcıların 20'lik konteyner için 750, 40'lık konteyner için 1.500 dolar açıkladığını belirten Engin, ücretlerin tüm taşıyıcılarda ve yüklerde aynı uygulanmadığını vurguladı.
Bu tür deniz taşımacılığı maliyeti gelişmelerini takip eden ihracatçı ve ithalatçı esnaf ile KOBİ'ler küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
Aynı Hafta İkinci Bir Ek Ücret Daha: "Korsanlık Riski"
MSC'nin Avrupa hattı zammıyla neredeyse aynı döneme denk gelen bir başka gelişme de Türk limanlarını doğrudan etkiliyor. MSC, Asya'dan Türkiye dahil Doğu Akdeniz ve Karadeniz limanlarına giden yüklerde 15 Eylül 2026 itibarıyla iki yeni ek ücreti devreye aldı:
- Korsanlık Riski Ek Ücreti: TEU (20 feetlik konteyner) başına 55 dolar
- Süveyş Kanalı Ek Ücreti: TEU başına 36 dolar
Bu iki kalemin toplamı TEU başına 91 dolara ulaşıyor. Standart 40 feetlik bir konteyner iki TEU olarak hesaplandığından, bu iki kalemden kaynaklanan ek tutar tek başına 182 dolara kadar çıkabiliyor. Uygulama, yeni bir duyuruya kadar devam edecek.
Hangi Türk Limanları Kapsamda?
MSC'nin açıkladığı listede, Asya'dan gelen yüklerde yeni ücretlerin uygulanacağı 13 Türk limanı şöyle: Aliağa, Antalya, Evyap, Gebze, Gemlik, Giresun, İskenderun, İstanbul, İzmir, Mersin, Samsun, Tekirdağ ve Trabzon. Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki Batum, Burgaz, Köstence, Odessa, Poti ve Varna gibi limanlar da aynı uygulama kapsamında.
Büyük Hacimli İthalatçılar İçin Fatura Hızla Büyüyor
TEU başına 91 dolarlık ek maliyet tek başına küçük görünse de, çok sayıda konteyner kullanan işletmeler için toplam fatura hızla büyüyebiliyor. Örneğin 100 TEU'luk bir sevkiyatta, yalnızca bu iki yeni ek ücretin toplamı 9 bin 100 dolara ulaşabiliyor — buna mevcut navlun, yakıt, terminal, karbon ve diğer taşıma kalemleri ayrıca ekleniyor.
Hangi Sektörler En Çok Etkileniyor?
Makine, elektronik, tekstil hammaddesi ve otomotiv aksamı konusunda Asya ithalatına bağımlı olan Türk şirketleri için bölgedeki kalıcı güvenlik sorunları, toplam tedarik zinciri giderleri üzerinde sürekli bir yukarı yönlü baskı riski yaratıyor. Süveyş Kanalı-Kızıldeniz hattının Asya-Avrupa ticaretinin kritik bir geçiş noktası olması, buradaki gelişmelerin uluslararası taşımacılık maliyetlerine doğrudan yansımasına neden oluyor.
Bu Zamlar Esnaf ve KOBİ'leri Nasıl Etkiliyor?
Deniz taşımacılığındaki bu çift yönlü zam dalgası (Avrupa hattı + Asya/Kızıldeniz hattı), farklı esnaf gruplarını ayrı ayrı etkiliyor:
- Avrupa'ya ihracat yapan esnaf: 1 Ekim'den itibaren her konteynerde ek 100 dolarlık maliyetle karşılaşacak; ihracat fiyatlandırmasının gözden geçirilmesi gerekiyor.
- Asya'dan (özellikle Çin) ithalat yapan esnaf: TEU başına 91-182 dolarlık ek ücretle, özellikle makine, elektronik ve tekstil hammaddesi tedarikinde maliyet artışı yaşayacak.
- Rusya ile ticaret yapan işletmeler: Novorossiysk hattındaki 500-1.500 dolar aralığındaki ek ücretler, bu güzergahı kullanan esnaf için en ağır maliyet kalemi olarak öne çıkıyor.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu zam dalgası, daha önce ele aldığımız küresel enerji krizi ve TCMB'nin tedarik zinciri değerlendirmesi haberlerimizde işlediğimiz risklerin somut bir navlun faturasına dönüşmüş hali. Dikkat çekici olan, zammın tek bir güzergahla sınırlı kalmaması — Avrupa, Asya/Kızıldeniz ve Rusya hatlarının aynı anda farklı gerekçelerle (akaryakıt maliyeti, korsanlık riski, savaş riski) ek ücretlendirmeye tabi tutulması. Bu, ihracatçı ve ithalatçı esnafın artık tek bir güzergaha bağımlı kalmanın riskini daha ciddiye alması gerektiğine işaret ediyor. "Bu sadece başlangıç" uyarısı da, önümüzdeki dönemde benzer zamların diğer armatörlerce de uygulanabileceğine dikkat çekiyor.
Deniz yoluyla ihracat veya ithalat yapan esnaf ve KOBİ sahiplerinin şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- 1 Ekim öncesinde planlanmış Avrupa sevkiyatlarınız varsa, mümkünse tarihi öne çekerek mevcut fiyatlardan yararlanmayı değerlendirin.
- Asya'dan ithalat yapıyorsanız, güncel navlun teklifini alırken korsanlık riski ve Süveyş Kanalı ek ücretlerinin dahil olup olmadığını netleştirin.
- Lojistik firmanız veya gümrük müşavirinizle birlikte, farklı armatörlerin güncel ek ücret tarifelerini karşılaştırarak en uygun güzergahı seçin.
- Fiyatlandırma politikanızı gözden geçirerek, artan navlun maliyetlerinin ürün fiyatlarınıza ne ölçüde yansıtılacağını önceden planlayın.
- Rusya güzergahını kullanıyorsanız, 500-1.500 dolar aralığındaki ek ücretleri dikkate alarak alternatif güzergah veya taşıyıcı seçeneklerini araştırın.
Deniz taşımacılığı ve navlun maliyetlerindeki güncel gelişmelerin ihracatçı-ithalatçı esnaf ve KOBİ'lere etkilerini takip etmek isteyenler esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynak: Ekonomim (Veysel Ağdar) / Ekonomi Gazetesi / Dünya Gazetesi / 10Haber / Yeniçağ Gazetesi — Navlungo, Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
