Parmak izi ve yüz tanımayla mesai takibi yasak, işletmeler ne yapmalı?
Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 2026/921 sayılı ilke kararıyla iş yerlerinde biyometrik mesai takibi yasaklandı. Karar 29 Nisan 2026 tarihli ve 2 Haziran 2026'da Resmî Gazete'de (sayı 33268) yayımlandı. Parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taramasıyla personel devam kontrolü yapan işletmeler, bu sistemleri bırakıp alternatiflere geçmek zorunda. İhlal halinde KVKK'nın 18. maddesi uyarınca idari para cezası gündeme geliyor.
Kararda ne yazıyor?
Kurul'a göre biyometrik veri, KVKK'nın 6. maddesindeki özel nitelikli kişisel veri kapsamında ve bu liste genişletilemez. Mesai takibine izin veren açık bir kanun hükmü yok. 4857 sayılı Kanun'daki çalışma süresi hükümleri de biyometrik yöntem öngörmüyor. Karar özel ve kamu işverenlerini, insan kaynakları ve bordro birimlerini kapsıyor.
"Çalışan onay verdi" yeterli değil
Kurul, işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle rızanın özgür irade sayılmayacağını belirtti. Rızanın geri alınabilmesi de sistemin sürekliliğiyle çelişiyor. Bu nedenle rıza tek başına yeterli hukuki zemin değil. Mesai takibi sınırlı bir idari amaç olduğundan, bunun için biyometrik veri toplamak da ölçülülük ilkesine aykırı sayıldı. Kurul, RFID/NFC kart, PIN, imza veya kâğıt çizelge gibi daha az müdahaleci yöntemlerin mevcut olduğunu vurguladı.
Daha önce toplanan veriler ne olacak?
Kaynaklara göre amaç ortadan kalktığı için önceden toplanan biyometrik şablonlar saklama ve imha politikasına uygun biçimde silinmeli, yok edilmeli veya anonimleştirilmeli, bu işlem de tutanakla belgelenmeli. Karar metninde geçiş süresi belirtilmediği aktarılıyor.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Parmak izli personel devam sistemi; market, restoran, fabrika, atölye ve mağaza gibi çok çalışanlı birçok işletmede yaygın. Bu cihazları kuran küçük işletmeler için karar, yalnızca bir cihaz değişikliği değil, hukuki risk anlamına geliyor. Bu bir hukuki görüş değildir, bağlayıcı olan Resmî Gazete'deki karar metnidir.
Esnafın alabileceği aksiyonlar:
- Sisteminizi tespit edin: Parmak izi, yüz veya avuç okuyucu cihazınız var mı, verileri nerede ve ne kadar süre tutuluyor, kontrol edin.
- Biyometrik veri toplamayı durdurun: Cihazın biyometrik özelliğini kapatın, kart, PIN veya imza yöntemine geçin.
- Eski verileri imha edin ve belgeleyin: Kayıtlı parmak izi veya yüz şablonlarını silin, işlemi tutanakla kayıt altına alın.
- Aydınlatma metinlerini güncelleyin: Çalışanlara yeni sistem hakkında yazılı bilgi verin ve süreci belgeleyin.
Benzer düzenlemeleri esnaf haberleri ve küçük işletme rehberi sayfalarımızda takip edebilirsiniz.
İşletmenizde hâlâ parmak izli mesai sistemi kullanılıyor mu, alternatife geçmeyi düşünüyor musunuz?
Kaynak: Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 2026/921 sayılı İlke Kararı, Resmî Gazete (2 Haziran 2026, sayı 33268); Milliyet, İMER Hukuk, Demir & Aydın Hukuk.
📲 Esnaf Sesi'ni Takip Edin
📘 Facebook • 🐦 X (Twitter) • ▶️ YouTube • 📸 Instagram • 📨 Telegram Kanalımız • 💬 WhatsApp Kanalımız • 🦋 Bluesky • 🐘 Mastodon • 📌 Pinterest
Editör: Esnaf Sesi
