Şirketler Bağış Yaparken Vergi Avantajını da Kullanabiliyor: Şartları Neler?
Şirketlerin yaptığı bağış ve yardımların vergi matrahından indirilmesi mümkün, ancak bu her durumda otomatik işlemiyor. Kime, hangi amaçla ve hangi şekilde (nakdi/ayni) bağış yapıldığına göre üç farklı sonuç ortaya çıkabiliyor: hiç indirilememe, %5 sınırlı indirim veya tam (sınırsız) indirim. GİB'in 2026 rehberi bu ayrımı ayrıntılı şekilde açıklıyor.
Üç Farklı Kategori Var
Bağış ve yardımları vergisel açıdan üç gruba ayırmak mümkün:
1. Hiç İndirilemeyenler
PwC'nin uyardığına göre vergiden muaf vakıf veya kamuya yararlı dernek statüsünde olmayan vakıf ve derneklere yapılan bağış ve yardımların kurumlar vergisi matrahından indirimi, kural olarak mümkün değil. Ayrıca yardıma ihtiyacı olan kişilere doğrudan yapılan bağışlar da indirim konusu yapılamıyor.
2. %5 Sınırlı İndirilebilenler
Kurumlar vergisi mükellefleri, bağış ve yardımların o yıla ait kurum kazancının %5'ine kadar olan kısmını matrahtan indirebiliyor. Bu kategoriye girenler:
- Kamuya yararlı dernekler ve vergiden muaf vakıflar
- Belediyelere yapılan bağışlar
- Kızılay ve Yeşilay'a yapılan ayni bağışlar (nakdi değil)
Gelir vergisi mükellefleri için bu oran %5, kalkınmada öncelikli yörelere yapılan bağışlarda ise %10'a çıkıyor. Kurumlar vergisi mükellefleri için böyle bir bölgesel ayrım yok.
3. Sınırsız (Tam) İndirilebilenler
Bu, en dikkat çekici kategori. Metropol Partners'ın derlediğine göre şu bağışların tamamı indirilebiliyor:
- Türkiye Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti'ne (iktisadi işletmeleri hariç) makbuz karşılığı yapılan nakdi bağışlar
- Eğitim, sağlık ve ibadethane tesisleri: okul, sağlık tesisi, öğrenci yurdu, huzurevi, ibadethane gibi tesislerin inşası veya faaliyeti için yapılan bağışlar
- Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdi bağışlar
En Sık Karıştırılan Nokta: Kime Bağışlanıyor?
Burada kritik bir ayrım var. Muhasebe TR'nin uyardığına göre okul, sağlık tesisi veya öğrenci yurduna ilişkin olsa dahi, kamu idare ve kuruluşları dışında kalan kurum veya kuruluşlara yapılacak bağış ve yardımlar, bu tam indirim kapsamına girmiyor.
Yani "okul yaptırıyorum" demek tek başına tam indirim garantisi vermiyor — bağışın kime (hangi kamu kurumuna) yapıldığı belirleyici. Eğer aynı amaçla, ama kamuya yararlı bir derneğe veya vergiden muaf bir vakfa bağış yapılırsa, bu kez %5 sınırlı kategoriye düşülüyor.
Somut Örnek Tablo
Bilal Alyar'ın derlediği tabloya göre bazı indirim kodları şöyle:
| Bağış Türü | Kanun Maddesi | İndirim Oranı |
|---|---|---|
| Kurum bağış indirimi (genel) | KVK 10/1-c | Kurum kazancının %5'i |
| Kızılay-Yeşilay (nakdi) | KVK 10/1-f | Sınırsız |
| Eğitim-sağlık tesisi bağışı | KVK 10 (ilgili bent) | Tamamı |
Sınırsız İndirimde de Bir Sınır Var
Bu, önemli ama az bilinen bir nokta. PwC'nin belirttiğine göre "sınırsız" denilen bağış ve yardımların indiriminde de bir sınır var: bu sınır, bağış ve yardımın yapıldığı yılın kurum kazancı. Bu tutarı geçen bağış ve yardımlar sonraki yıllara devretmiyor.
Yani şirketiniz o yıl zarar ediyorsa veya kazancınız bağış tutarından azsa, "sınırsız" kategorideki bağışın bile tamamını o yıl indiremezsiniz ve fazlasını gelecek yıla taşıyamazsınız.
Şartlı Bağışlarda Özel Durum
PwC'nin aktardığına göre kamuya yararlı dernek statüsü olmayan bir derneğe yapılan şartlı bağışın (örneğin bir kamu kurumunun mal alımında kullanılmak üzere yapılan bağış), belirli koşullara uyulması halinde %5'i aşmamak şartıyla beyanname üzerinden indirim konusu yapılabildiği yönünde bir özelge bulunuyor. Bu, standart dışı bir durum olduğu için mali müşavirinize danışmanız önemli.
Şirketler Ne Yapmalı?
- Bağış yapmadan önce alıcı kurumun statüsünü kontrol edin. Kamu kurumu mu, kamuya yararlı dernek mi, sıradan bir dernek mi — bu, hangi kategoriye gireceğinizi belirliyor.
- Nakdi mi ayni mi olduğuna dikkat edin. Özellikle Kızılay/Yeşilay'da bu ayrım, tam indirim ile %5 sınırlı indirim arasındaki farkı yaratıyor.
- Makbuz ve belgeleri eksiksiz saklayın. İndirim, beyannamede ayrıca gösterilmek şartıyla uygulanıyor; belge düzeni önemli.
- O yılki kazancınızı göz önünde bulundurun. "Sınırsız" kategorideki bağışlar bile, o yılki kazancı aşarsa devretmiyor — büyük bağışları kazanca göre planlayın.
- Şüpheli durumlarda mali müşavirinize danışın. Özellikle şartlı bağış veya standart dışı senaryolarda, özelge veya profesyonel görüş almak riski azaltır.
Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı yerine geçmez. Bağış yapmadan önce mali müşavirinize danışmanızı öneririz.
Kaynak: GİB 2026 Bağış ve Yardımlar Rehberi / PwC Türkiye / PwC Türkiye (2) / Metropol Partners / Muhasebe TR / Bilal Alyar
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
