Tasarım ve Ürün Geliştirme Desteğinde Yeni Dönem: Eski Projelerin Hakkı Korunuyor
EsnafSesi | Esnafın Hakkını Biliyor musun?
Bir ürün geliştiriyorsunuz.
Yeni bir makine tasarlıyorsunuz, ürününüzü yeniden geliştiriyorsunuz, modelist veya mühendis çalıştırıyorsunuz, tasarım yazılımı satın alıyorsunuz.
Bunların tamamı şirket için ciddi maliyet.
Ticaret Bakanlığı'nın 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Kararı kapsamında geçmiş dönemde uygulanan Tasarım ve Ürün Geliştirme Projesi Desteği, şirketlerin tasarım ve ürün geliştirme kapasitesini artırmak amacıyla önemli bir destek mekanizmasıydı.
Ancak 2026'da ihracatçıların dikkat etmesi gereken çok önemli bir değişiklik var:
Bu destek yeni başvurular açısından eski haliyle devam etmiyor.
Ticaret Bakanlığı'nın mevcut mevzuatındaki geçiş hükmüne göre, kararın yürürlüğe girdiği tarihte Bakanlığa ulaşmış tasarım ve ürün geliştirme projesi başvuruları ile daha önce destek kapsamına alınmış projeler; faaliyet, harcama, ödeme, süre uzatımı ve revizyon gibi işlemlerde eski 14. madde hükümlerine göre değerlendirilmeye devam ediyor.
Yani burada asıl soru artık:
“Bugün yeni başvuru yapabilir miyim?”
değil.
“Daha önce bu desteğe başvurdum veya projem destek kapsamına alındıysa hangi haklarım devam ediyor?”
olmalı.
Devlet bana ne veriyordu?
Eski uygulamada destek kapsamına alınan tasarım ve ürün geliştirme projelerinde çeşitli giderler desteklenebiliyordu.
Bunların arasında;
- Tasarımcı,
- Modelist,
- Mühendis
istihdamına ilişkin brüt ücretler,
- Alet ve teçhizat,
- Malzeme,
- Yazılım,
- Tasarım ve ürün geliştirme faaliyetleri
ile ilgili uygun giderler bulunuyordu.
Tasarımcı/modelist/mühendislerin brüt ücretleri destek kapsamına alınabiliyor; ancak işveren primi, fazla mesai, sosyal yardım, ikramiye ve diğer yan haklar brüt ücret kapsamında değerlendirilmiyordu. Ayrıca şirket ortağı olan tasarımcı/modelist/mühendislerin kendilerine ödenen maaşlar destek kapsamında değerlendirilmiyordu.
Peki 2026'da yeni limit ne?
Burada dikkat:
Bu destek için 2026 yılına ait yeni bir “başvuru yap, şu kadar TL al” limiti açıklanmış bir aktif destek gibi değerlendirilmemeli.
Ticaret Bakanlığı'nın 2026 destek limitleri dokümanında güncel tasarım destekleri arasında farklı programlar yer alıyor; tasarım ve ürün geliştirme projesi desteği ise geçiş hükümleri kapsamında eski projeler için devam eden bir yapı olarak karşımıza çıkıyor.
Devlete gereksiz yere ne ödüyorum?
Burada 2026 yılı için doğrudan:
“Şu harcamayı yap, devlet yarısını ödesin.”
şeklinde yeni bir başvuru hakkı varmış gibi hareket etmek doğru değil.
Ancak şirketiniz daha önce bu destek kapsamında onaylanmış bir projeye sahipse durum farklı.
Çünkü mevcut projelerde;
- personel giderleri,
- proje kapsamında onaylanmış alet ve teçhizat,
- malzeme,
- yazılım
gibi giderlerin mevzuata uygun şekilde desteklenme imkânı devam edebiliyor.
Dolayısıyla eski projeye sahip şirketin yapması gereken, “Benim projem hâlâ aktif mi ve hangi giderlerim destek kapsamında?” sorusunun cevabını almaktır.
Hangi başvuruyu kaçırıyorum?
Bu destek açısından en önemli konu yeni başvuru değil, mevcut proje işlemlerinin sürelerini kaçırmamak.
Geçiş hükmü açık:
Kararın yürürlüğe girdiği tarihte Bakanlığa intikal etmiş başvurular ile destek kapsamına alınmış projeler kapsamında gerçekleştirilen;
- faaliyetler,
- harcamalar,
- ödemeler,
- süre uzatımı,
- revizyon
ve benzeri başvurular eski hükümler çerçevesinde değerlendiriliyor.
Bu nedenle geçmişte proje başvurusu yapan şirket:
“Destek artık yokmuş, dosyayı kapatabiliriz.”
diye düşünmemeli.
Tam tersine, proje dosyasının mevcut durumunu kontrol etmeli.
Hangi süreyi kaçırırsam hakkım yanıyor?
Bu destek için tek bir yeni başvuru süresi vermek yanıltıcı olur.
Çünkü bugün konu olan şirketler esas olarak daha önce başvurmuş veya destek kapsamına alınmış projeler.
Bu projelerde;
- proje süresi,
- ödeme süreleri,
- izleme dönemleri,
- revizyon,
- süre uzatımı
gibi işlemlerin kendi takvimleri bulunuyor.
Ticaret Bakanlığı'nın destek sayfasında da tasarım ve ürün geliştirme projeleri için İzleme ve Değerlendirme Formu, Revizyon Formu ve Süre Uzatımı Formu yayımlanmış durumda.
Bu nedenle eski proje sahibi şirketin muhasebecisine veya proje sorumlusuna ilk sorusu şu olmalı:
“Bizim tasarım ve ürün geliştirme projemizin bitiş tarihi ne zaman ve yapılması gereken bir revizyon veya süre uzatımı başvurusu var mı?”
Hangi belgeyi tutmadığım için destek alamıyorum?
Eski proje kapsamındaki şirketlerin en önemli dosyası proje dosyasıdır.
Özellikle;
☐ Bakanlık tarafından onaylanan proje
☐ Proje bütçesi
☐ Onaylı gider kalemleri
☐ Personel bilgileri
☐ Maaş bordroları
☐ Banka ödeme belgeleri
☐ Alet ve teçhizat faturaları
☐ Malzeme faturaları
☐ Yazılım faturaları
☐ Proje faaliyet raporları
☐ İzleme ve değerlendirme belgeleri
☐ Revizyon yazışmaları
☐ Süre uzatımı belgeleri
saklanmalı.
Çünkü destek kapsamına alınmış projede onaylanan gider ile gerçekleşen gider arasında bağlantı kurulabilmesi gerekiyor.
ESNAFSORUYOR
“Ben bugün yeni proje başlatıp bu desteğe başvurabilir miyim?”
Bu haberin en önemli cevabı burada:
Mevcut mevzuata göre eski tasarım ve ürün geliştirme projesi desteğini 2026'da yeni bir destek programı gibi değerlendirip başvuru yapmak doğru değil.
Geçiş hükmü, daha önce Bakanlığa ulaşmış başvurular ve destek kapsamına alınmış projeler için eski hükümlerin uygulanacağını belirtiyor.
“Benim projem daha önce kabul edilmişti. Hakkım bitti mi?”
Hayır. Projenizin durumu ayrıca incelenmeli.
Geçiş hükmü, destek kapsamına alınmış projelerin faaliyet, harcama, ödeme, revizyon ve süre uzatımı gibi işlemlerinin eski hükümler üzerinden değerlendirilmesini öngörüyor.
“Personel maaşı destekleniyor muydu?”
Eski uygulamada uygun görülen projelerde tasarımcı, modelist ve mühendislerin brüt ücretleri destek kapsamına alınabiliyordu.
Ancak işveren primi, fazla mesai, sosyal yardım, ikramiye ve diğer yan haklar brüt ücret kapsamında kabul edilmiyordu. Ortaklara ödenen maaşlar da destek kapsamında değildi.
“Makine ve yazılım da destekleniyor muydu?”
Onaylanan proje kapsamında Bakanlıkça uygun görülen belirli alet, teçhizat, malzeme ve yazılım giderleri desteklenebiliyordu. İkinci el satın almalar ise destek kapsamında değerlendirilmiyordu.
Muhasebecime hangi soruyu sormalıyım?
Muhasebecinize:
“5973 sayılı Kararın eski 14. maddesi kapsamında daha önce Bakanlığa yaptığımız veya kabul edilen bir tasarım ve ürün geliştirme projemiz var mı? Varsa projenin kalan süresi, kullanılabilecek destek kalemleri ve tamamlamamız gereken izleme/revizyon işlemleri neler?”
diye sorun.
Eğer geçmişte başvuru yaptıysanız ayrıca:
- Projemiz Bakanlık tarafından destek kapsamına alındı mı?
- Projenin bitiş tarihi ne?
- Kullanılmamış destek hakkımız var mı?
- Süre uzatımı gerekiyor mu?
- Revizyon başvurusu yapmamız gerekiyor mu?
- Hangi personel giderleri destek kapsamında?
- Hangi faturaları dosyada tutmamız gerekiyor?
- İzleme ve değerlendirme formunu verdik mi?
sorularını sorun.
ESNAFIN KONTROL LİSTESİ
Daha önce tasarım ve ürün geliştirme desteğine başvurduysanız:
☐ Proje onay yazımı buldum.
☐ Projenin bitiş tarihini kontrol ettim.
☐ Onaylanan gider kalemlerini çıkardım.
☐ Personel listesini kontrol ettim.
☐ Bordro ve banka ödemelerini dosyaladım.
☐ Fatura ve ödeme belgelerini eşleştirdim.
☐ Revizyon ihtiyacını kontrol ettim.
☐ Süre uzatımı gerekip gerekmediğini kontrol ettim.
☐ İzleme ve değerlendirme belgelerini tamamladım.
Dikkat: Eski haberlerle hareket etmeyin
İnternette bu destekle ilgili eski haberlerde;
“Devlet tasarım ve ürün geliştirme giderlerinin yüzde 50'sini karşılıyor.”
gibi bilgiler görebilirsiniz.
Bu bilgi geçmiş dönemdeki uygulamayı anlatabilir.
Ancak 2026'da yeni başvuru yapmak isteyen şirket açısından güncel mevzuat ve geçiş hükümleri esas alınmalı.
Ticaret Bakanlığı'nın mevcut 5973 sayılı Kararında, daha önce Bakanlığa intikal etmiş başvurular ve destek kapsamına alınmış projeler için eski 14. madde hükümlerinin uygulanmaya devam edeceği açıkça düzenlenmiş durumda.
SONUÇ
Tasarım ve ürün geliştirme, ihracatçı şirket için hâlâ önemli.
Ancak bu haberin asıl mesajı “2026'da yeni bir tasarım desteği başladı” değil.
Tam tersine:
Daha önce bu desteğe başvuran ve projesi kabul edilen şirketlerin haklarını kaybetmemesi gerekiyor.
Projeniz varsa;
proje dosyanızı bulun → bitiş tarihini kontrol edin → onaylanan giderleri çıkarın → revizyon ve süre uzatımını kontrol edin → eksik belgeleri tamamlayın.
Yeni bir tasarım veya ürün geliştirme yatırımı planlayan şirketlerin ise mevcut ve güncel ihracat destekleri içinden kendilerine uygun programı ayrıca araştırması gerekiyor.
Yasal Dayanak
5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar
Geçici hükümler – Tasarım ve Ürün Geliştirme Projesi Desteği
Ticaret Bakanlığı – Tasarım ve Ürün Geliştirme Projesi Desteğine İlişkin Genelge
tasarım desteği 2026, tasarım ve ürün geliştirme desteği, ihracat tasarım desteği, 5973 tasarım desteği, ürün geliştirme desteği, Ticaret Bakanlığı tasarım desteği, tasarımcı maaş desteği, ihracatçı destekleri
