Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Rafa mı Kalktı? Maaşlardan Yüzde 3 Kesinti Şimdilik Gündemden Çıktı
Milyonlarca çalışanı ve işvereni ilgilendiren Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES)'nde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program'da (OVP) TES'e yer verilmedi. Böylece çalışanların maaşlarından yapılması planlanan ilave yüzde 3'lük kesinti için de şu aşamada yeni bir uygulama takvimi ortaya çıkmadı. Peki bu gelişme çalışan istihdam eden esnaf ve KOBİ işverenlerini nasıl ilgilendiriyor? Detayları haberimizde bulabilirsiniz.
TES Nedir, Ne Amaçlıyordu?
Türkiye'de uzun süredir üzerinde çalışılan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, kamuoyunda "ikinci emeklilik" olarak biliniyor. Sistemin amacı, mevcut Sosyal Güvenlik Kurumu emekliliğine ek olarak çalışanların uzun vadeli birikim yapmasını ve emeklilik döneminde ilave gelir elde etmesini sağlamaktı.
Yeni OVP'de TES'e Yer Verilmedi
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 6 Eylül 2026'da açıklanan 2027-2029 Orta Vadeli Program'da TES başlığına yer verilmedi. Bir önceki 2026-2028 Orta Vadeli Program'da ise Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS), işverenlerin de katkısının dahil olduğu ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesi ve bu kapsamda TES kurulması hedeflenmişti. Ancak daha sonra uygulama takviminde değişiklikler yaşandı.
Yeni 2027-2029 OVP'de TES'e ilişkin bir hedef veya uygulama takviminin bulunmaması, sistemin şimdilik gündemden çıktığı yorumlarına neden oldu.
Çalışanların Maaşından Yüzde 3 Kesinti Planlanıyordu
TES için kamuoyuna yansıyan modellerden birinde çalışanların brüt ücretlerinden yüzde 3 oranında katkı payı alınması, işverenlerin de çalışan adına yüzde 3 oranında katkı sağlaması öngörülüyordu. Ancak bu model yasalaşmış ve yürürlüğe girmiş bir uygulama değil — dolayısıyla bugün itibarıyla çalışanların maaşından TES adı altında yüzde 3'lük bir kesinti yapılmıyor.
Bu tür işveren maliyeti gelişmelerini takip eden esnaf ve KOBİ'ler küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
Asgari Ücretli İçin Yaklaşık 991 TL'lik Kesinti Gündeme Gelmişti
2026 yılı brüt asgari ücret 33.030 TL. Daha önce gündeme gelen yüzde 3'lük çalışan katkısı üzerinden hesaplama yapıldığında: 33.030 TL × yüzde 3 = 990,90 TL. Buna göre söz konusu model uygulanmış olsaydı, brüt asgari ücret üzerinden çalışan katkısı yaklaşık 991 TL olacaktı. Ancak bu rakamın mevcut bir maaş kesintisi olmadığının altını çizmek gerekiyor — bu, daha önce kamuoyunda tartışılan TES modeline ilişkin matematiksel bir hesaplama.
İşverenler Açısından da Ek Maliyet Oluşturacaktı
TES'in planlanan modellerinde yalnızca çalışan katkısı değil, işveren katkısı da bulunuyordu. Yüzde 3'lük işveren katkısının hayata geçirilmesi halinde, çalışan başına işveren açısından da ilave bir maliyet oluşacaktı. Bu nedenle TES tartışması yalnızca çalışanların maaşları açısından değil, KOBİ'ler, esnaf ve işverenlerin personel maliyetleri açısından da önem taşıyor. Özellikle çok sayıda çalışan istihdam eden işletmeler açısından, çalışan katkısına ek olarak işveren katkısının da devreye girmesi toplam işçilik maliyetlerini etkileyebilecek bir unsur olacaktı.
TES Neden Gündemden Çıktı?
TES'in yeni OVP'de bulunmaması için resmi belgede "iptal edildi" şeklinde bir gerekçe açıklanmış değil. Bu nedenle "TES ekonomik nedenlerle kesin olarak iptal edildi" şeklinde bir sonuca ulaşmak doğru olmaz. Ancak sistemin daha önceki programlarda hedef olarak yer almasına rağmen yeni OVP'de bulunmaması ve yeni bir uygulama takvimi açıklanmaması, projenin en azından mevcut haliyle ertelendiğini veya rafa kaldırıldığını gösteriyor.
TES Tamamen İptal Edildi mi?
Hayır. Bugün itibarıyla daha doğru ifade: TES yeni Orta Vadeli Program'da yer almadı ve uygulanmasına ilişkin yeni takvim açıklanmadı. Bu durum, sistemin tamamen ve kalıcı biçimde iptal edildiği anlamına gelmiyor. İlerleyen dönemde yeni bir yasal düzenleme hazırlanması veya TES'in farklı bir modelle yeniden gündeme getirilmesi mümkün.
Çalışanlar Açısından Ne Anlama Geliyor?
Şu aşamada çalışanların maaş bordrolarında TES nedeniyle yeni bir yüzde 3 kesinti bulunmuyor. Dolayısıyla daha önce konuşulan "maaşlardan yüzde 3 TES kesintisi başlayacak" uygulaması şu anda yürürlükte değil. Yeni OVP'de TES için yeni bir takvim açıklanmadığı için çalışanların bu konuda şimdilik mevcut ücret ve kesinti düzeni üzerinden devam etmesi söz konusu.
Esnaf ve KOBİ'ler Açısından Dikkat Çeken Gelişme
TES'in hayata geçirilmesi halinde çalışan katkısının yanında işveren katkısının da gündeme gelmesi, özellikle küçük işletmeler açısından önemli bir maliyet başlığı oluşturacaktı. Bu nedenle TES'in yeni OVP'de yer almaması, yalnızca çalışanlar açısından değil, işverenler, KOBİ'ler ve esnaf işletmeleri açısından da takip edilmesi gereken bir gelişme niteliğinde.
Öte yandan TES'in temel amacı olan uzun vadeli tasarrufların ve emeklilik dönemindeki ek gelirin güçlendirilmesi konusu tamamen ortadan kalkmış değil. Ancak bunun hangi modelle ve ne zaman uygulanacağı konusunda şu anda açıklanmış yeni bir takvim bulunmuyor.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Personel çalıştıran esnaf ve KOBİ'ler için TES'in ertelenmesi kısa vadede bir rahatlama anlamına geliyor — çünkü işveren katkı payı gerçekleşseydi, zaten yüksek olan SGK primi ve diğer işçilik maliyetlerinin üzerine yeni bir kalem daha eklenecekti. Ancak bu ertelemenin kalıcı olmadığını unutmamak gerekiyor: sistemin resmi olarak iptal edilmediği, sadece güncel OVP'de yer almadığı açık. Bu nedenle işverenlerin, TES'in gelecekte farklı bir modelle yeniden gündeme gelebileceğini göz önünde bulundurarak orta vadeli personel maliyeti planlamasını buna göre esnek tutması faydalı olacaktır.
Personel çalıştıran esnaf ve KOBİ sahiplerinin şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- Şu anda maaş bordrolarında TES kaynaklı bir kesinti veya işveren katkısı bulunmadığından, mevcut personel maliyeti hesaplamalarınızı bu yönde değiştirmenize gerek olmadığını bilin.
- Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın gelecekteki OVP güncellemelerini ve TES'e ilişkin olası yeni duyuruları takip ederek ani bir yükümlülükle karşılaşmayın.
- Mali müşavirinizle birlikte, TES'in yeniden gündeme gelmesi ihtimaline karşı işletmenizin personel maliyeti bütçesinde uzun vadeli bir esneklik payı bırakmayı değerlendirin.
- Mevcut BES (Bireysel Emeklilik Sistemi) veya OKS (Otomatik Katılım Sistemi) kapsamındaki yükümlülüklerinizin güncel durumunu netleştirerek, TES tartışmasıyla bu mevcut sistemleri karıştırmayın.
İşveren maliyetleri ve emeklilik mevzuatındaki güncel gelişmeleri takip etmek isteyen esnaf ve KOBİ sahipleri esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı — 2027-2029 Orta Vadeli Program / 2026-2028 Orta Vadeli Program / Habertürk
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
