Üretici enflasyonu yüzde 27,38, tüketici enflasyonu yüzde 29,73, aradaki farkı hizmetler açıyor
Üretici ve tüketici enflasyonu eylülde ayrıştı. TÜİK verilerine göre yıllık tüketici enflasyonu (TÜFE) yüzde 29,73, yıllık üretici enflasyonu (Yİ-ÜFE) yüzde 27,38 oldu. Aradaki fark 2,35 puan ve bizim hesabımız. Aylık bazda ise tablo tersine döndü: üretici fiyatları yüzde 2,07, tüketici fiyatları yüzde 1,84 arttı. Verilere göre yıllık farkın ana kaynağı hizmet fiyatları.
Rakamlar ne söylüyor?
| Gösterge (Eylül 2026) | Aylık | Yıllık |
|---|---|---|
| Tüketici fiyatları (TÜFE) | %1,84 | %29,73 |
| Üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) | %2,07 | %27,38 |
Yıllık TÜFE bir önceki aya göre 1,78 puan geriledi (SBB). Yıl başından itibaren TÜFE yüzde 24,32, Yİ-ÜFE yüzde 23,38 arttı.
Sanayide fiyat artışı nerede yoğunlaştı?
Yİ-ÜFE’de aylık artışın en yüksek olduğu grup yüzde 3,55 ile enerji oldu, yıllık artışı yüzde 30,82. Ara mallar aylık yüzde 2,04, yıllık yüzde 28,11 arttı. İmalat sanayi aylık yüzde 2,32, yıllık yüzde 29,09 yükseldi. Madencilikte yıllık artış yüzde 34,15, elektrik-gaz-buharda ise yüzde 8,67. Sermaye malları yıllık yüzde 21,55 ile en düşük artışı gösterdi.
Tüketici tarafında farkı yaratan kalemler
Yıllık TÜFE artışına en çok katkıyı gıda ve alkolsüz içecekler verdi (yüzde 27,62 artış, 6,73 puan). Ulaştırma yüzde 35,10 ile 5,96 puan, konut-su-elektrik-gaz yüzde 39,99 ile 4,84 puan katkı yaptı. Eylülde aylık bazda ulaştırma yüzde 2,79, konut yüzde 2,71, eğitim hizmetleri ise yüzde 14,19 arttı.
Çekirdek enflasyonda (C endeksi) asıl ayrım görülüyor: yıllık çekirdek enflasyon yüzde 28,70 iken çekirdek mal yüzde 15,90, çekirdek hizmetler yüzde 37,65 arttı (SBB). Yani tüketici enflasyonunu üretici enflasyonunun üzerine çıkaran etken, mal fiyatlarından çok hizmet fiyatları.
Analiz: Fark neden doğuyor?
Bu bölüm yorumdur, tahmin içerir. Yİ-ÜFE fabrikadan çıkan malın fiyatını ölçüyor, kira, eğitim, ulaşım gibi hizmetler bu endekste yok. Hizmet fiyatları yıllık yüzde 37,65 artarken mal fiyatları yüzde 15,90'da kaldığı için tüketici sepeti daha hızlı yükseliyor. Öte yandan eylülde sanayide aylık artışın tüketiciden yüksek olması, üretici maliyetlerinin ileride tüketici fiyatlarına yansıyabileceğine işaret edebilir. Bunun ne kadar ve ne zaman olacağı kaynaklarda yok.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Esnaf hem üretici maliyetinin hem tüketici fiyatının ortasında kalıyor. Tedarikçiden gelen zamlar aylıkta tüketici enflasyonundan hızlı olabiliyor. Müşteri ise yıllık yüzde 30'a yakın fiyat artışını hissediyor. Kira artış üst sınırı Ekim için yüzde 31,49 (12 aylık ortalama, Uzmanpara). Bu bir tahmindir.
- Tedarikçi fiyatlarındaki aylık değişimi kaydedin, satış fiyatınıza yansıtma zamanını planlayın.
- Kira artışı ve diğer hizmet giderlerinizi (eğitim, ulaşım) yıllık bütçede ayrı kalem tutun.
- Enerji ve nakliye maliyetinizi, ürün fiyatına etkisini hesaplayarak izleyin.
- Maliyet yönetimi için küçük işletme rehberi sayfamıza bakın.
Ekonomi ve fiyat gelişmeleri için esnaf haberleri sayfamızı takip edin.
Okuyucuya soru: Tedarikçi zamları mı yoksa kira ve hizmet giderleri mi sizi daha çok zorluyor? Yorumlarda paylaşın.
Kaynak: TÜİK, SBB, Haber3, Alomaliye, Uzmanpara
📲 Esnaf Sesi’ni Takip Edin
📘 Facebook • 🐦 X • ▶️ YouTube • 📸 Instagram • 📨 Telegram Kanalımız • 💬 WhatsApp Kanalımız • 🦋 Bluesky • 🐘 Mastodon • 📌 Pinterest
Editör: Esnaf Sesi
