Yem Fiyatlarına Zam: Süt Maliyeti 28,50 TL'ye Çıktı
Hayvancılıkla uğraşan üretici ve esnafın en çok hissettiği maliyet kalemi olan yemde yeni bir zam dalgası yaşandı. Tarım Kredi'nin Ağustos sonunda yayımlanan yeni fiyat listesinde besi ve süt yemleri torba başına zamlandı, arpa ve mısırda da belirgin artışlar oldu. Bunun hemen ardından TÜSEDAD, Ağustos 2026'da 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyetinin 28,50 TL'ye yükseldiğini açıkladı. Peki bu zamların boyutu ne kadar ve süt-et üreticisi esnafı nasıl etkiliyor? Detayları haberimizde bulabilirsiniz.
Tarım Kredi'nin Yeni Fiyat Listesi
Tarım Kredi Kooperatifleri'nin Ağustos sonunda yayımladığı güncel fiyat listesine göre:
- Besi ve süt yemleri: Torba başına 33 TL zam
- Arpa: 650 TL'den 700 TL'ye (%7,7 artış)
- Mısır: 720 TL'den 770 TL'ye (%6,9 artış)
- Besi, süt, buzağı ve küçükbaş yemlerinde: Yaklaşık %3,4-%3,9 oranında artış
TÜSEDAD: Çiğ Süt Üretim Maliyeti 28,50 TL'ye Çıktı
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ağustos ayına ilişkin sıcak çiğ süt üretim maliyeti çalışmasını yayımladı. Derneğin hesaplamasında 100 baş sağmal hayvan bulunan ve hayvan başına günlük ortalama 30 litre süt verimi esas alınan bir işletme modeli kullanıldı. Güncel yem fiyatları, işletme giderleri ve gelir kalemleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre 1 litre sıcak çiğ sütün maliyeti 28,50 TL olarak belirlendi.
Bu rakam Temmuz ayında 26,87 TL seviyesindeydi — yani litre başına maliyet bir ayda 1,63 TL (%6,1) arttı.
Bu tür hayvancılık maliyeti gelişmelerini takip eden çiftçi ve esnaf küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
Artışın Baş Sorumlusu: Kesif Yem
TÜSEDAD'ın değerlendirmesine göre maliyet artışında en belirgin unsur kesif yem fiyatlarındaki yükseliş oldu. Kesif yem fiyatlarının yaklaşık yüzde 11 arttığı belirtilirken, bunun litre başına maliyete doğrudan yansıdığı ifade edildi. Dernek ayrıca reforme inek ve düve kesim fiyatlarında yüzde 4,5 artış görüldüğünü, ancak bunun kesif yem fiyatlarındaki yükselişin maliyete etkisini dengelemeye yeterli olmadığını kaydetti.
Referans Fiyat ile Maliyet Arasında 4,20 TL Fark
Bu tablonun süt üreticisi için en can alıcı yanı, resmi referans fiyat ile gerçek maliyet arasındaki uçurum. Ulusal Süt Konseyi (USK)'nin 1 Mayıs 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere açıkladığı çiğ inek sütü tavsiye fiyatı, üreticinin eline litre başına net 24,30 TL geçecek şekilde belirlenmişti. TÜSEDAD'ın Ağustos için açıkladığı 28,50 TL'lik üretim maliyeti ile bu 24,30 TL'lik referans fiyat arasında 4,20 TL'lik bir açık bulunuyor.
TÜSEDAD, bu nedenle USK tarafından Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının, mevcut maliyetler doğrultusunda yeniden değerlendirilmesini önerdi.
Dernekten Maliyet Hesabına İtiraz
TÜSEDAD, Ulusal Süt Konseyi'nin maliyet hesabına ilişkin bazı kalemlerin daha ayrıntılı açıklanması gerektiğini de savundu. Dernek, Konseyin hesabında 10 baş ve üzeri işletmelerin giderlerinin esas alındığının belirtilmesine rağmen, hangi işletme büyüklüğünün temel alındığının net olmadığını ifade etti. Ayrıca hesaplamalarda günlük 20 litre süt veren bir sürünün yalnızca sağmal ineklerinin yem giderlerinin dikkate alındığını, doğan dişi ve erkek buzağıların ise 4 günlükken satıldığı varsayımının kullanıldığını belirtti — bu da gerçek işletme koşullarını tam yansıtmayabilecek bir hesaplama yöntemi olarak eleştirildi.
Yem Maliyetinin Sektördeki Ağırlığı
Sektör verilerine göre yıllık gider dağılımında yemin payı, süt üretim harcamasının aslan payını oluşturuyor — önceki dönem hesaplarında yemin payı yüzde 67,9'a kadar çıkmıştı. Bu oran, kesif yem fiyatlarındaki her artışın üreticinin kârlılığını neden bu kadar doğrudan etkilediğini açıklıyor. Personel, veterinerlik, enerji ve koruyucu hekimlik giderleri yem kalemini izliyor.
Bu Zamlar Hangi Esnaf ve Üreticileri Etkiliyor?
Yem fiyatlarındaki bu artış, geniş bir hayvancılık ekosistemini kapsıyor:
- Süt üreticisi çiftçi ve işletmeler: Litre başına maliyet-fiyat açığının büyümesi, işletme sermayesi ve gelecek dönem üretim planlaması açısından zorluk yaratabiliyor.
- Besi (et) üreticileri: Besi yemindeki zam, büyükbaş ve küçükbaş besicilik yapan işletmelerin maliyet yapısını doğrudan etkiliyor.
- Yem bayii ve tarım girdisi satan esnaf: Fiyat artışlarını müşterilerine doğru aktarması ve stok maliyetini yönetmesi gerekiyor.
- Süt ve süt ürünü satan esnaf: Üretici maliyetlerindeki artışın, orta vadede toptan ve perakende süt/peynir fiyatlarına yansıması bekleniyor.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu tablo, daha önce ele aldığımız Rekabet Kurulu'nun tohum şirketlerine kestiği ceza haberimizdeki gibi, tarım girdi maliyetlerinin üretici üzerindeki baskısının hayvancılık tarafındaki somut bir yansıması. TÜSEDAD'ın işaret ettiği 4,20 TL'lik maliyet-referans fiyat açığı, özellikle küçük ve orta ölçekli süt üreticisi için sürdürülebilirlik açısından ciddi bir uyarı niteliğinde — üretici, maliyetinin altında bir fiyata satış yapmaya devam ederse, işletme sermayesini eritme riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu durumun kredi ihtiyacını büyütmesi ve dolayısıyla faiz yükünü de beraberinde getirmesi, sorunun tek bir ayda çözülmeyecek, zincirleme bir maliyet sarmalına dönüşme riskini gösteriyor.
Süt veya et üreticisi çiftçi, hayvancılık işletmesi ve yem bayii esnafının şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- Ulusal Süt Konseyi'nin Ekim ayında çiğ süt referans fiyatını güncelleyip güncellemeyeceğini yakından takip edin; bu, gelir tarafındaki en kritik gelişme olacak.
- Yem maliyetlerinizi düşürmek için, daha önce ele aldığımız silajlık mısır ve saman gibi alternatif kaba yem kaynaklarını değerlendirin.
- Bağlı olduğunuz süt veya hayvancılık kooperatifi aracılığıyla, TÜSEDAD'ın maliyet hesabı şeffaflığı talebini destekleyerek daha gerçekçi bir referans fiyat oluşumuna katkı sağlayın.
- Daha önce ele aldığımız hayvancılık desteklerindeki (buzağı, malak, çoban desteği) artışları ve SGK/kredi yapılandırma imkanlarını, mevcut maliyet baskısını dengelemek için değerlendirin.
Hayvancılık, yem fiyatları ve süt-et üretim maliyetlerindeki güncel gelişmeleri takip etmek isteyen çiftçi ve esnaf sahipleri esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynak: Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) / Ulusal Süt Konseyi (USK) / Tarım Kredi Kooperatifleri / Habertürk (Didem Ernez) / Bloomberg HT (İrfan Donat) — EKOTÜRK, Haber Ege, Bilhaber
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
