Akaryakıt ve Enerji Maliyetleri Esnafı Zorluyor: Motorin 100 TL'yi, LPG 50 TL'yi Aştı

Kasım ayının ilk günlerinde benzin, motorin ve LPG fiyatlarında peş peşe artışlar yaşandı. Motorinin litre fiyatı büyükşehirlerde 100 TL'nin üzerine çıkarken LPG'de yaklaşık 9,50 TL'lik zam pompa fiyatlarına yansıdı. TÜİK verileri ise enerji üretim maliyetlerinin yıllık yüzde 33,42 arttığını gösteriyor. Artan maliyetler nakliyeden üretime, lojistikten perakende satışa kadar birçok sektörü yakından ilgilendiriyor.

Akaryakıtta peş peşe zamlar geldi

Türkiye'de akaryakıt fiyatları kasım ayına önemli artışlarla başladı.

1 Kasım 2026 tarihinde benzinin litre fiyatına yaklaşık 4,10 TL, motorinin litre fiyatına ise 3,60 TL zam yansıtıldı. 3 Kasım'da LPG fiyatlarında yaklaşık 9,50 TL'lik artış yaşandı.

4 Kasım 2026 itibarıyla büyükşehirlerdeki yaklaşık pompa fiyatları şöyle:

Fiyatlar dağıtım şirketlerine ve istasyonlara göre küçük farklılıklar gösterebilir.

Motorinin 100 TL'yi aşması nakliye maliyetlerini artırıyor

Motorin fiyatlarındaki yükseliş, özellikle taşımacılık ve lojistik sektöründe maliyet baskısını artırıyor.

Kamyon, tır, minibüs, servis aracı ve ticari araç kullanan işletmeler açısından akaryakıt giderleri önemli bir işletme maliyeti oluşturuyor.

Örneğin İzmir'de motorinin litre fiyatı yaklaşık 101,90 TL seviyesinde. Bu fiyat üzerinden 100 litrelik bir yakıt alımının maliyeti 10.190 TL'ye ulaşıyor.

Yakıt giderlerindeki artış yalnızca nakliye firmalarını değil, ürünlerini başka şehirlere gönderen üreticileri, toptancıları, pazarcıları ve perakende işletmelerini de etkiliyor.

Nakliye maliyetlerinin yükselmesi, ürünlerin raf fiyatlarına ve tüketiciye ulaşan nihai satış bedellerine de yansıyabiliyor.

Enerji üretim maliyetleri bir yılda yüzde 33,42 arttı

Enerji maliyetlerindeki baskı yalnızca akaryakıtla sınırlı değil.

Türkiye İstatistik Kurumunun Ekim 2026 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi verilerine göre enerji üretim fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1,33, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 33,42 arttı.

Aynı dönemde ham petrol ve doğal gaz sektöründeki üretim maliyetleri aylık yüzde 12,79 yükseldi. Kok ve rafine petrol ürünlerinin yurt içi üretim maliyetlerinde de aylık yüzde 2,78 artış kaydedildi.

Bu veriler, enerji üretim zincirindeki maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koyuyor.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Yİ-ÜFE'deki enerji üretim maliyeti artışı, tüketicilerin elektrik veya doğal gaz faturalarına aynı oranda zam yapıldığı anlamına gelmiyor. Üretici fiyatlarındaki değişim ile nihai tüketici tarifeleri farklı göstergelerdir.

İşletmelerin elektrik giderleri ne durumda?

4 Kasım 2026 itibarıyla erişilebilen EPDK tarifelerinde, ticarethane ve sanayi aboneleri için 4 Nisan 2026'da yürürlüğe giren birim bedeller esas alınıyor.

Alçak gerilim tek zamanlı tarifede, vergiler hariç enerji ve dağıtım bedellerinin toplamı:

• Ticarethane, günlük 30 kWh üzeri tüketim: 5,9341 TL/kWh.

• Ticarethane, günlük 30 kWh ve altı tüketim: 5,3525 TL/kWh.

• Sanayi, alçak gerilim: 4,8148 TL/kWh.

Bu tutarlara faturada yer alan vergi ve fonlar ayrıca ekleniyor.

Örneğin günlük 30 kWh üzeri tüketim grubunda bulunan bir işletmenin 1.000 kWh elektrik tüketimi, yalnızca enerji ve dağıtım bedelleri üzerinden yaklaşık 5.934 TL tutuyor. Vergi ve diğer kalemler bu hesaba dahil değil.

Elektrik giderleri özellikle soğutma sistemleri, fırınlar, makineler, aydınlatma ve üretim ekipmanları yoğun çalışan işletmeler için önemli bir bütçe kalemi olmaya devam ediyor.

Doğal gaz kullanan işletmeler de maliyetleri takip ediyor

Doğal gaz, özellikle gıda üretimi, fırıncılık, lokantacılık, tekstil, seramik ve çeşitli imalat sektörlerinde önemli bir enerji girdisi.

BOTAŞ'ın sanayi ve konut tarifeleri birbirinden farklı uygulanıyor. Konutlarda kademeli fiyatlandırmaya ilişkin kasım ve aralık ayı tüketim limitlerinde güncelleme yapılmış olsa da bu düzenleme sanayi ve ticarethane tarifelerine yönelik genel bir fiyat indirimi anlamına gelmiyor.

İşletmelerin doğal gaz giderlerini değerlendirirken kendi abone grubuna uygulanan tarifeyi ve dağıtım bedellerini dikkate alması gerekiyor.

Enerji maliyetleri hangi sektörleri daha fazla etkiliyor?

Akaryakıt ve enerji fiyatlarındaki artışların etkisi sektörlere göre değişiyor.

Nakliye ve lojistik: Motorin giderleri, taşıma ve dağıtım maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

Gıda ve restoran sektörü: Soğutma, pişirme, ısıtma ve ürün tedarik maliyetleri işletme bütçesinde önemli yer tutuyor.

Fırın ve unlu mamul üreticileri: Elektrik, doğal gaz ve diğer enerji girdileri üretim maliyetlerini belirleyen unsurlar arasında.

Sanayi ve imalat: Makine, üretim hattı ve tesislerin enerji tüketimi ürün maliyetlerine yansıyor.

Perakende ve küçük esnaf: Ürün tedariki, soğutma, aydınlatma ve dağıtım giderleri satış kârlılığını etkileyebiliyor.

Akaryakıt fiyatları neden yükseliyor?

Türkiye'de akaryakıt fiyatlarının oluşumunda birden fazla unsur etkili oluyor:

• Uluslararası petrol ve rafine ürün fiyatları.

• Dolar/TL döviz kuru.

• ÖTV ve KDV gibi vergiler.

• Rafineri, dağıtım ve bayi maliyetleri.

• Uluslararası LPG ve petrol piyasalarındaki gelişmeler.

Bu nedenle petrol fiyatlarında yaşanan her değişiklik pompa fiyatlarına aynı gün ve aynı miktarda yansımayabiliyor.

Esnafı önümüzdeki dönemde ne bekliyor?

Akaryakıt ve enerji giderleri, işletmelerin yalnızca günlük harcamalarını değil, fiyatlandırma ve yatırım kararlarını da etkiliyor.

Özellikle küçük işletmelerin artan maliyetleri satış fiyatlarına ne ölçüde yansıtabileceği önemli bir soru. Maliyet artışlarının tamamını fiyatlara yansıtmak müşteri kaybına neden olabilirken, yansıtmamak da işletmelerin kâr marjını daraltabiliyor.

Bu nedenle enerji tüketiminin takip edilmesi, nakliye planlarının verimli yapılması, enerji tasarruflu ekipmanların değerlendirilmesi ve tedarik maliyetlerinin düzenli kontrol edilmesi önem taşıyor.

EsnafSesi değerlendirmesi: Enerji maliyeti bütün ekonomiyi etkiliyor

Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, yalnızca araç sahiplerinin karşılaştığı bir sorun değil. Üretimden nakliyeye, toptan ticaretten perakende satışa kadar ekonomik zincirin tamamında etkisini gösterebiliyor.

Bir ürünün üretiminde kullanılan enerji, fabrikadan depoya taşınmasında tüketilen yakıt ve son olarak mağazaya ulaştırılması için yapılan nakliye harcaması, ürünün nihai maliyetini oluşturuyor.

Bu nedenle enerji maliyetlerindeki artışın yalnızca pompa fiyatları üzerinden değerlendirilmesi yeterli değil. Esnafın, KOBİ'lerin ve üreticilerin sürdürülebilir şekilde faaliyet gösterebilmesi için öngörülebilir enerji maliyetleri ve etkin destek mekanizmaları büyük önem taşıyor.

EsnafSesi olarak akaryakıt, elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki gelişmeleri; bunların esnaf ve işletmeler üzerindeki etkilerini takip etmeyi sürdüreceğiz.

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), EPDK tarife verileri, Habertürk, Enerji Günlüğü.

Editör: EsnafSesi

Bizi takip edin

• Facebook: https://facebook.com/share/1FBTazYXHr

• X: https://x.com/esnafsesleri

• YouTube: https://youtube.com/@esnafsesi

• Instagram: https://instagram.com/esnafsesi

• Telegram: https://t.me/esnafinsesi

• WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb8

• Bluesky: https://bsky.app/profile/esnafsesi.bsky.social

• Mastodon: https://mastodon.social/@esnafsesi

• Pinterest: https://tr.pinterest.com/esnafsesiheryerde

EsnafSesi – Siz Anlatın, EsnafSesi Duyursun!