Kripto para piyasasının tanınan isimlerinden BitMEX kurucu ortağı Arthur Hayes, yayımladığı son analiz yazısında yapay zekâ sektöründeki devasa sermaye harcamalarını ve borçlanma dinamiklerini mercek altına aldı. Hayes, piyasaların yapay zekâ altyapı yatırımlarını yanlış değerlendirdiğini belirterek küresel piyasaları bekleyen potansiyel riskleri ve Bitcoin üzerindeki olası etkilerini sıraladı.
"2000 Yılı Kazanç Hikayesi Değil, 2008 Kredi Krizi"
Arthur Hayes, yatırımcıların veri merkezleri ve enerji altyapılarına yapılan harcamaları yanlışlıkla "yüksek büyüme potansiyeline sahip teknoloji yatırımları" olarak gördüğünü, oysa bunların kaldıraçlı gayrimenkul yatırımlarından farksız olduğunu savundu. Yapay zekâ patlamasını "2000'deki gibi bir kazanç hikayesi değil, 2008'deki gibi bir kredi hikayesi" olarak tanımlayan Hayes, borçla finanse edilen bu devasa altyapı yarışının zayıf borçluları ortaya çıkaracağını ve neticede bir kredi krizini tetikleyeceğini ifade etti.
Hayes'e göre, bu olası krizin ardından hükümetler ve merkez bankaları piyasayı kurtarmak için yeniden devasa likidite (para basma) paketlerini devreye sokacak. Ortaya çıkacak bu sınırsız likidite dalgası ise sınırlı arza sahip Bitcoin'i 1 milyon dolar ve üzeri seviyelere taşıyacak.
Kısa Vadede Düşüş Riskine Dikkat: BTC 50 Bin Dolara Gerileyebilir
Ralli öncesinde kısa vadeli risklere de değinen Hayes, Bitcoin'in kredi döngüsü tamamlanana kadar 60.000 ile 70.000 dolar bandında sıkışabileceğini, hatta 50.000 dolar seviyesine kadar çekilebileceğini belirtti. Altcoin tarafında ise Ethereum (ETH) için iyimserliğini koruyan ünlü analist, ETH'nin yıl sonuna kadar 5.000 dolara ulaşmasını beklediğini ve yönettiği Maelstrom fonu üzerinden bu yönde pozisyon aldıklarını aktardı.
Teknoloji Devlerinin Kira Yükümlülüğü 1 Trilyon Doları Aştı
Yapay zekâ altyapısındaki taahhütlerin büyüklüğü verilerle de doğrulanıyor. Reuters'ın raporuna göre Microsoft, Meta, Oracle, Amazon ve Alphabet, henüz başlamamış veri merkezi kiralamaları için toplamda 1,09 trilyon dolarlık taahhüt altına girmiş durumda. Bu rakam, şirketlerin halihazırda bilançolarında yer alan 285 milyar dolarlık kira yükümlülüklerinin yaklaşık dört katına denk geliyor.
Söz konusu finansal yükün şirketler arasındaki dağılımı ise eşit değil. Analizler, Oracle'ın borcunun FAVÖK'üne (EBITDA) oranının 4,3 katına ulaşarak riskli bölgeye girdiğini gösteriyor. S&P Global analistleri, Oracle'ın 15 ila 19 yıla yayılan uzun vadeli veri merkezi kiralamalarına karşın, müşteri sözleşmelerinin en fazla 5 yıl sürmesinin ciddi bir tutarsızlık ve risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Arthur Hayes'in yapay zekâ balonu ve Bitcoin ilişkisine dair sunduğu bu teori, Türk kripto yatırımcısı ve finansal okuryazarlık açısından şu kritik başlıklarla değerlendirilmelidir:
Sermaye Harcamaları (CapEx) ve Borç Sarmalı: Yapay zekâ çiplerine ve veri merkezlerine yapılan harcamalar şu an için şirket bilançolarını zorlamaya başlamıştır. Şirketlerin özkaynak yerine uzun vadeli borçlanma ve kiralama yöntemlerini seçmesi, gelirlerin beklentiyi karşılayamaması durumunda reel sektörde bir zincirleme reaksiyon riski doğurur. Hayes'in 2008 benzetmesi tam olarak bu borç ödeyememe zincirine dayanmaktadır.
