Kripto Şirketlerinde Uzaktan Müşteri Kabulü İçin Kurallar Değişti
Finans ve kripto varlık sektöründe müşteri kabul süreçlerini doğrudan etkileyen önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının uzaktan kimlik tespiti ve elektronik ortamda sözleşme kurulması süreçlerini yeniden düzenledi. Peki bu değişiklik tam olarak neyi kapsıyor ve finans-teknoloji alanında faaliyet gösteren esnaf ve KOBİ'leri nasıl ilgilendiriyor? Maddeler halinde inceledik.
Düzenleme Hangi Tebliği Değiştiriyor?
Değişiklik, 8 Şubat 2022 tarihli ve 31744 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)'in çeşitli maddelerini güncelliyor. Yeni tebliğ, III-42.1.b kod numarasıyla anılıyor ve Resmî Gazete'de yayımlandığı 3 Eylül 2026 tarihinde doğrudan yürürlüğe girdi.
Madde Madde Neler Değişti?
1. Yabancı uyruklu gerçek kişiler için çipli pasaport dönemi başladı
Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin sürekli iş ilişkisi kurarken uzaktan kimlik tespiti yapılabilmesi için özel bir sistem oluşturuldu. Buna göre kimlik tespiti, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı'nın (ICAO) 9303 sayılı standardına uygun, yakın alan iletişimi (NFC) özelliği olan pasaport kullanılarak yapılabilecek. Pasaportun yongasında (çip) yer alan kimlik bilgilerinin, pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği doğrulanacak; bu doğrulama herhangi bir nedenle yapılamazsa uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi kurulamayacak.
2. "Kişi" tanımı genişletildi
Tebliğdeki "kişi" tanımının kapsamı genişletilerek, uzaktan kimlik tespiti yapılacak gerçek kişinin yanı sıra gerçek kişi taciri ile tüzel kişiyi temsile yetkili gerçek kişi veya kişileri de kapsayacak şekilde düzenlendi. Mevzuata ayrıca "gerçek faydalanıcı", "Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)", "Ticaret Sicili Gazetesi" ve "tüzel kişi" tanımları da eklendi.
3. Tüzel kişiler için mobil uygulama üzerinden hızlı kimlik tespiti
Şirketi temsile yetkili kişinin, aynı aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcısında halihazırda hesabı bulunuyorsa, tüzel kişi adına sürekli iş ilişkisi kurma talebi internet şubesi veya mobil uygulama üzerinden yapılabilecek. Bu durumda kimlik tespiti süreci, temsilcinin ilgili uygulama üzerinden oturum açarak kimliğini doğrulamasının ardından kesintisiz şekilde sürdürülebilecek.
4. Birden fazla yetkili temsilci için esneklik
Bir şirketi müştereken temsile yetkili birden fazla kişi bulunması halinde, bu kişilerin kimlik tespitlerinin aynı oturumda veya farklı zamanlarda yapılabilmesine imkân tanındı — bu da özellikle çoklu ortaklık yapısına sahip KOBİ'ler için sürecin esnekleşmesi anlamına geliyor.
5. İmza sirküleri ve çapraz doğrulama zorunluluğu
Kuruluşlar, ihtiyaç duymaları halinde şirketi temsil eden kişiden imza sirküleri talep edebilecek. Personel, sunulan imza sirkülerinin bilgilerini gösteren fotoğraf veya ekran görüntüsü alabilecek. İmza sirkülerindeki imza örneği, kişinin kimlik belgesindeki veya MERSİS'teki imza örneğiyle karşılaştırılacak; belgenin noter onaylı olup olmadığı ve doğruluğu, tarih ve yevmiye numarası kullanılarak teyit edilecek. Ayrıca temsilciden alınan bilgiler, MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanlarındaki güncel bilgilerle eşleştirilecek.
6. Gerçek faydalanıcı tespiti zorunlu
Tüzel kişinin uzaktan müşteri edinimi sırasında, şirketin gerçek faydalanıcısının (şirketin arkasındaki nihai kontrol sahibi kişi veya kişilerin) ortaya çıkarılması için gerekli tedbirlerin uygulanması zorunlu tutuldu.
7. Ek kontrol mekanizmaları getirildi
Yeni düzenlemeyle birlikte adres doğrulaması, teknik verilerin incelenmesi, yüksek riskli müşteri takibi, SWIFT üzerinden para transferi kontrolü ve MASAK'a bildirim gibi önemli kontrol mekanizmaları da sisteme dahil edildi.
Bu tür finans ve teknoloji mevzuatındaki gelişmeleri takip eden esnaf ve KOBİ'ler esnafsesi.com'un Finans/Teknoloji bölümünden benzer içeriklere ulaşabilir. [Not: Bu kategori sayfası mevcut değilse editör tarafından güncel URL ile değiştirilmelidir.]
Bu Düzenleme Kimleri İlgilendiriyor?
Düzenleme doğrudan aracı kurumları, portföy yönetim şirketlerini ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını bağlıyor. Ancak bu şirketlerin müşterisi konumundaki esnaf ve KOBİ'ler için de pratik sonuçları var:
- Yabancı ortağı veya yatırımcısı olan işletmeler: Şirketinizde Türk uyruklu olmayan bir ortak veya temsilci varsa, bu kişinin aracı kurum veya kripto platformunda hesap açma süreci artık daha net kurallara bağlandı.
- Kripto varlık kullanan esnaf: Kripto borsalarında hesap açan veya işlem yapan esnaf, kimlik doğrulama sürecinde daha sıkı ama daha standardize bir prosedürle karşılaşacak.
- Çoklu ortaklı şirketler: Birden fazla yetkili temsilcisi olan KOBİ'ler, hesap açma sürecinde artık daha esnek bir zamanlama imkânına kavuştu.
Bu tür finansal hizmetlerden yararlanmak isteyen esnaf ve KOBİ sahipleri küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu düzenleme, finans ve kripto sektöründeki dijitalleşmenin güvenlik standartlarıyla birlikte olgunlaştığının bir göstergesi. Özellikle yabancı ortaklı veya yabancı yatırımcı ilişkisi olan KOBİ'ler için, artık şubeye gitmeden kimlik doğrulama süreçlerinin daha net kurallara bağlanması işlem hızını artırabilir. Ancak gerçek faydalanıcı tespiti ve MASAK bildirim yükümlülüğü gibi ek kontrol mekanizmaları, şirketlerin sunacağı belgelerin eksiksiz ve doğru olmasını her zamankinden daha kritik hale getiriyor.
Aracı kurum, portföy yönetimi veya kripto varlık hizmeti kullanan esnaf ve KOBİ sahiplerinin şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- Şirketinizde yabancı uyruklu bir temsilci veya ortak varsa, ilgili kişinin NFC özellikli, ICAO 9303 standardına uygun bir pasaportu olup olmadığını önceden kontrol edin.
- İmza sirkülerinizin güncel ve noter onaylı olduğundan emin olun; bu belge artık çapraz doğrulama sürecinde kritik bir rol oynuyor.
- Şirketinizin gerçek faydalanıcı bilgilerinin MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarınızla tutarlı olduğunu teyit edin.
- Kripto varlık platformlarında işlem yapıyorsanız, yeni kimlik doğrulama sürecine uyum sağlamak için platformunuzdan gelecek güncelleme bildirimlerini takip edin.
Finans ve kripto sektöründeki mevzuat değişikliklerini takip etmek isteyen esnaf ve KOBİ sahipleri esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynak: Resmî Gazete (03.09.2026 / Sayı: 33359) — Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Tebliği (III-42.1.b) / Alomaliye.com / Borsa Gündem
