Black Friday bu yıl resmi olarak 27 Kasım'da yapılacak, ancak birçok işletme indirim ve kampanyalarını ayın başından itibaren duyurmaya başladı. Portekiz Tüketiciyi Koruma Derneği (DECO), Noel'e birkaç hafta kala fırsat arayan tüketicileri uyarıyor: Her parlayan şey altın değil.
DECO, 2 ve 3 Kasım'da 4 büyük perakendecinin, yani Auchan, El Corte Inglés, Euronics ve FNAC'ın çevrim içi mağazalarındaki ürünleri inceledi. Dernek, indirimli satışlara ilişkin kuralları belirleyen ve promosyonlar yasası olarak bilinen düzenlemeye aykırı çok sayıda ihlal tespit etti.
İndirim son 30 günün en düşük fiyatına göre hesaplanmalı
DECO Sözcüsü Nuno Pais de Figueiredo, Euronews'e kuralların açık olduğunu söyledi:
"Kurallar açık ve aynı mağazanın, fiyat indiriminin başlamasından önceki art arda geçen son 30 gün içindeki en düşük fiyatı esas alarak indirim oranını göstermesi gerekiyor."
Derneğin analizine göre bazı mağazalar bu kurala uymadı. Şu anda kampanyada olan bazı ürünlerin, kampanyadan önceki günlerde daha ucuza satıldığı görüldü.
Kampanyadaki kulaklık 1 ay önce 50 euro daha ucuzdu
DECO'nun verdiği örneklerden biri FNAC'ta satılan bir kulaklık. Kulaklık Black Friday kampanyası kapsamında 249,99 euroya satılıyordu. DECO'ya göre aynı ürün 12-18 Ekim tarihleri arasında aynı mağazada 199,99 euroya, yani kampanya fiyatından 50 euro daha ucuza satılmıştı.
Figueiredo, "Sık görülen durum, Black Friday'den bir hafta, 10 gün önce ürünlerin fiyatının artmasıdır" dedi ve ekledi:
"Gerçekte, kasadaki nihai hesabı yaptığınızda işletme herhangi bir indirim yapmıyor, tam olarak aynı fiyattan satış yapıyor."
Önerilen satış fiyatı tüketiciyi yanıltıyor
DECO'nun tespit ettiği bir başka ihlal, üretici, imalatçı veya tedarikçinin önerdiği satış fiyatının (PVPR) karşılaştırma ölçütü olarak kullanılması. Bu uygulama, tüketicinin aslında indirimde olmayan bir ürünü indirimli sanmasına yol açıyor.
Dernek, PVPR'nin birçok durumda fiilen uygulanmayan bir indirim oranı ya da tutarıyla birlikte gösterildiğini açıkladı. DECO'ya göre bu da indirimli satışlara ilişkin yasayı ihlal ediyor.
Ayrıca bazı ürünlerin fiyat geçmişi bilinmese bile, perakendecilerin verdiği bilgilerin fiyatların seyrini anlamaya imkan verecek şekilde açık ve şeffaf olması gerekiyor. İndirim oranını belirtmek isteğe bağlı, ancak yeni fiyat ile daha önce uygulanan en düşük fiyat açık ve görünür biçimde yer almalı.
Tüketiciler şikayette bulunabilir
DECO'ya göre usulsüz uygulamalarla karşılaşan her tüketici şikayette bulunabilir. Figueiredo, "Bulunabilir ve bulunmalıdır" diyerek şikayet yollarını şöyle sıraladı:
"Doğrudan mağazada, Şikayet Defteri'ni kullanarak ya da DECO PROteste veya ASAE'ye başvurarak. Bunu yapmak için elinde bir dizi araç var."
DECO: Ceza caydırıcı değil
DECO'ya göre Black Friday kampanyalarındaki usulsüzlükler farklı ürün sektörlerine yayılıyor ve çeşitli biçimlerde ortaya çıkıyor, çünkü şirketler için "ceza ödemeye değer".
Figueiredo, "Ceza caydırıcı değil ve çoğu zaman sorun da tam olarak bu" diyerek derneğin her yıl usulsüzlük bulduğunu vurguladı:
"Bu durum yaygın ve ne azalmış durumda ne de azalmak üzere; çünkü şirketlerin ödemek zorunda olduğu tutar yeterince caydırıcı değil."
Tüketicilere ani alışverişten kaçınma tavsiyesi
Dernek, tüketicilere dikkatli olmalarını ve alışverişe başlamadan önce hazırlık yapmalarını tavsiye ediyor. DECO, tüketicilerin herkesin satın almaya teşvik eden mesajlarla kuşatıldığı bu dönemde eski atasözünü hatırlamasını öneriyor: "Sadaka çok büyükse, fakir şüphelenir."
Figueiredo, "Önce şüphelenmek ve sonra bakmak" dedi:
"Bazı durumlarda fiyatlara bakıp, 'Bu insanlar nasıl para kazanıyor, neredeyse ürünleri bedava veriyorlar' diye düşünüyoruz. Bu yüzden biraz dikkatli olmak gerekiyor."
Figueiredo, ani kararla alışveriş yapan tüketicilerin "süper, mega, hiper promosyon" olarak adlandırılan kampanyaların tuzağına düşme riski taşıdığını belirtti. Tüketicinin almak istediği ürünü iyi tanıması gerektiğinin altını çizdi. DECO, tüketicilerin daha bilinçli karar vermesine yardımcı olmak için çevrim içi bir fiyat karşılaştırma aracı da sunuyor.
Figueiredo, ani satın almadan kaçınmanın ve fazlasıyla iyi görünen tekliflere şüpheyle yaklaşmanın en iyi alışverişi yapmaya yardımcı olacağını söyledi. Yılın bu döneminde iyi fırsatlar da bulunduğunu belirten Figueiredo, "Ne alacağını bilir ve ne istediğini net biçimde belirlerse, iyi fırsatlar yakalayacaktır" dedi.
Black Friday Portekiz'de tüm aya yayıldı
Kasım ayının son cuma günü yapılan Black Friday, ABD'de ortaya çıktı ve Noel alışveriş sezonunun başlangıcı kabul ediliyor. Çevrim içi ticaretle güçlenen etkinlik, Portekiz başta olmak üzere Avrupa ülkelerinde giderek daha fazla yer buluyor.
Portekiz'de Black Friday artık tek bir gün değil, tüm aya yayılan bir etkinlik haline geldi. Promosyonlar ayın başında başlıyor. Ana günden önceki hafta Black Week, sonraki pazartesi ise Cyber Monday olarak anılıyor.
İç link önerileri (esnafsesi.com kategorileri)
"Black Friday" ifadesi Ekonomi kategorisine bağlanabilir.
"tüketici hakları" ve "şikayette bulunabilir" ifadeleri Tüketici ya da Esnaf ve Ticaret kategorisine bağlanabilir.
Veri ve Kaynak
Euronews, Black Friday fırsatları mercek altında: DECO şüpheli indirimlere karşı uyarıyor
DECO PROteste, Black Friday 2026: Her kampanya gerçek indirim sunmuyor (Portekizce)
Esnaf Sesi'ni Takip Edin
Facebook | X | YouTube | Instagram | Telegram | WhatsApp | Bluesky | Mastodon | Pinterest
Editör: Esnaf Sesi



