Engelli Çalıştıran İşletmeye Vergi Avantajı: Ücretin Tamamı İndirilebiliyor
Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında korumalı işyerlerinde, iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel veya ruhsal engelli çalışanlar için yapılan ücret ödemelerinin yıllık brüt tutarının yüzde 100'ü oranında "korumalı işyeri indirimi" bulunuyor. Bu, birçok işletmenin bilmediği ama önemli bir vergi avantajı. İndirim her çalışan için azami beş yıl uygulanabiliyor.
Korumalı İşyeri İndirimi Nedir?
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı kanun metnine göre Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesine 2014'te 6518 sayılı Kanun'la eklenen (h) bendi şöyle diyor:
"1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanuna göre kurulan korumalı işyerlerinde istihdam edilen ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel veya ruhsal engelli çalışanlar için diğer kişi ve kurumlarca karşılanan tutar dâhil yapılan ücret ödemelerinin yıllık brüt tutarının %100'ü oranında korumalı işyeri indirimi..."
Bu, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından yapılan indirimler arasında yer alıyor. Aynı hüküm Gelir Vergisi Kanunu'nda da yer aldığından, gelir vergisi mükellefleri de bu indirimden yararlanabiliyor.
Sınırlar Neler?
- İndirim, her bir engelli çalışan için azami beş yıl süreyle uygulanabiliyor.
- Yıllık indirilecek tutar, her bir engelli çalışan için asgari ücretin yıllık brüt tutarının %150'sini aşamıyor.
- Diğer kişi ve kurumlarca karşılanan tutarlar da (örneğin devlet katkısı) indirim hesabına dahil ediliyor.
Korumalı İşyeri Statüsü Nasıl Kazanılır?
Bu indirimden yararlanmak için önce korumalı işyeri statüsü kazanmak gerekiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın açıklamasına göre:
- İşyerinde en az 5 engelli çalışması gerekiyor.
- Korumalı işyerlerinde çalışacak engelli bireylerin sayısının, toplam işçi sayısına oranı %50'den az olamaz.
- Çalışabilecek engelli bireyler, belirli engellilik derecelerinden birine sahip olmalı: Çok İleri Düzeyde Özel Gereksinim (70-79), Belirgin Özel Gereksinim (80-89) veya Özel Koşul Gereksinimi (90-99).
Yalnızca Vergi İndirimi Değil, Başka Teşvikler de Var
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın belirttiğine göre korumalı işyerlerine tanınan destekler yalnızca vergi indirimiyle sınırlı değil:
- Çevre ve Temizlik Vergisi'nden muafiyet
- Korumalı işyerlerinde çalışan engellilerin işsizlik sigortası işveren payı primleri Hazineden karşılanıyor
- 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında ödenen aylık tutarı kadar ücret işverene ödeniyor
İndirim Oranı Değişebilir mi?
Kanun metnine göre bu %100'lük oranı, engellilik derecelerine göre %150'ye kadar artırmaya veya tekrar kanuni orana indirmeye Cumhurbaşkanı yetkili. Usul ve esasları belirlemeye ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın görüşünü alarak Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili.
Bu oran şu an fiilen artırılmış durumda mı? Kaynak metinlerde güncel bir artış kararına rastlamadık; standart uygulama %100 üzerinden yürüyor gibi görünüyor. Kesin güncel durumu mali müşavirinizden teyit edebilirsiniz.
Hangi İşletmeler İçin Uygun?
Bu teşvik özellikle en az 5 engelli çalıştırabilecek kapasitede olan, üretim, montaj, paketleme, temizlik hizmetleri gibi iş gücü yoğun alanlarda faaliyet gösteren işletmeler için anlamlı olabilir. Küçük ölçekli esnaf için 5 kişilik engelli istihdamı zor olabilir, ama orta ölçekli işletmeler ve OSB'lerdeki üretim tesisleri için ciddi bir vergi planlaması aracı.
İşletmeler Ne Yapmalı?
- Korumalı işyeri statüsü başvurusunu araştırın. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın il müdürlüklerinden başvuru şartlarını ve sürecini öğrenin.
- Engelli istihdam kapasitenizi değerlendirin. İşinizin niteliği en az 5 engelli çalışan istihdamına uygun mu, önce bunu değerlendirin.
- Mali müşavirinizle indirim hesaplamasını planlayın. %100 indirim ile %150 asgari ücret tavanı arasındaki dengeyi doğru hesaplamak, beyannamede doğru gösterim gerektiriyor.
- Diğer teşvikleri de birlikte değerlendirin. SGK primi desteği ve çevre temizlik vergisi muafiyeti, vergi indirimiyle birlikte toplam maliyeti önemli ölçüde düşürebilir.
Bu haber genel bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı yerine geçmez. Başvuru ve uygulama detayları için mali müşavirinize ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na danışmanızı öneririz.
Kaynak: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü) / Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (SSS) / Gelir İdaresi Başkanlığı / Muhasebe TR
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
