Esnafın Hakkını Biliyor musun?
TURQUALITY® ve İhracat Desteklerinin Yönetimine 441 Milyon TL'lik Devlet Desteği
İhracat desteklerinde çoğu zaman herkesin baktığı yer aynı:
“Devlet firmaya ne kadar para veriyor?”
Ancak 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar'ın 28. maddesi farklı bir mekanizma getiriyor.
Bu madde kapsamında devlet, Ticaret Bakanlığı'nın destek programlarının ve Destek Yönetim Sistemlerinin yürütülmesi için Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin yaptığı belirli giderleri destekliyor.
2026 yılı için bu kapsamda belirlenen üst limit:
441.006.400 TL
Ancak ilk uyarımız çok önemli:
Bu para ihracatçı şirketlere dağıtılan 441 milyon TL değildir.
Bu, destek programlarının yürütülmesine ilişkin uygun giderler için belirlenen yıllık üst limittir.
Devlet neden böyle bir destek veriyor?
TURQUALITY® ve Marka Destek Programı gibi büyük ölçekli ihracat desteklerinin yürütülmesi;
- uzman personel,
- eğitim,
- organizasyon,
- tanıtım,
- danışmanlık,
- değerlendirme,
- proje yönetimi,
- destek başvurularının yönetilmesi
gibi çeşitli çalışmalar gerektiriyor.
5973 sayılı Karar'ın 28. maddesi, bu sistemlerin sağlıklı şekilde yürütülmesi için yapılan belirli giderleri destek kapsamına alıyor.
Yani devlet burada doğrudan:
“Şirketinize 441 milyon TL veriyoruz.”
demiyor.
Bunun yerine:
“Bu destek sistemlerinin yürütülmesi için gerekli uygun giderleri belirlenen sınırlar içinde destekliyoruz.”
diyor.
2026'da limit ne kadar?
Ticaret Bakanlığı'nın 2026 destek üst limitleri tablosunda Madde 28'in birinci fıkrası kapsamında;
TURQUALITY® / Marka Destek Programı, Responsible® ve destek yönetim sistemlerinin yürütülmesine ilişkin giderler:
2026 üst limiti: 441.006.400 TL
olarak gösteriliyor.
Bu kapsamda;
- istihdam,
- eğitim,
- organizasyon,
- tanıtım,
- danışmanlık
gibi giderler bulunuyor.
Peki bu destek kimin için?
Burada esnaf ve KOBİ'nin dikkat etmesi gereken nokta şu:
Bu destek bireysel işletmenin başvurup doğrudan aldığı bir destek değil.
Madde 28'in birinci fıkrasında desteklenen taraf, Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin ilgili program ve sistemleri yürütmesine ilişkin giderlerdir.
Dolayısıyla bir KOBİ:
“Ben Madde 28 kapsamında 441 milyon TL destek başvurusu yapacağım.”
diyemez.
Bu madde, destek sisteminin arka plandaki kurumsal işletme maliyetini düzenliyor.
Esnaf açısından neden önemli?
İlk bakışta bu haber esnafı ilgilendirmiyor gibi görünebilir.
Aslında dolaylı olarak ilgilendiriyor.
Çünkü ihracat destekleri yalnızca “para verme” mekanizmasından oluşmuyor.
Bir işletmenin:
başvurması → değerlendirilmesi → destek programına alınması → harcamalarının incelenmesi → ödemesinin yapılması → raporlanması
gibi birçok aşama bulunuyor.
Bu sistemlerin çalışabilmesi için de personel, eğitim, organizasyon ve teknik altyapı gerekiyor.
Madde 28 bu kurumsal yapının finansmanına ilişkin düzenlemelerden biri.
441 milyon TL'nin tamamı tek kalemde kullanılmıyor
Burada da önemli bir ayrım var.
441.006.400 TL bir bütçe/üst limit rakamıdır.
Bu;
“TİM'e her yıl 441 milyon TL nakit ödeme yapılır.”
anlamına gelmez.
Destek kapsamındaki uygun giderler ve mevzuattaki şartlar üzerinden değerlendirme yapılır.
Ayrıca Karar'ın 30. maddesi uyarınca destek üst limitleri her takvim yılı başında güncelleniyor.
Madde 28'in ikinci kısmı da dikkat çekiyor
- maddenin ikinci fıkrası ise proje esaslı desteklerin değerlendirilmesi açısından farklı bir destek düzenliyor.
Bakanlık tarafından oluşturulan komisyonlarda teknik değerlendirmeye katkı sağlayacak;
- sektörel teknik uzmanlar,
- öğretim üyeleri
gibi kişilerden alınan danışmanlık hizmetlerinin belirli giderleri de desteklenebiliyor.
2026 yılında bunun için proje başına üst limit:
7.357 TL
olarak belirlenmiş durumda.
Buradaki rakam da doğrudan bir şirkete verilen hibe değil; değerlendirme sürecinde alınan teknik danışmanlık hizmetine ilişkin destek üst limiti.
Devlet burada neyi finanse ediyor?
Madde 28'i basit şekilde şöyle düşünebiliriz:
1. Destek sisteminin çalışması
TURQUALITY®, Marka Destek Programı, Responsible® ve Destek Yönetim Sistemlerinin yürütülmesi için:
istihdam + eğitim + organizasyon + tanıtım + danışmanlık
giderleri.
2. Projelerin teknik değerlendirilmesi
Bazı proje değerlendirmelerinde teknik uzman veya öğretim üyelerinden alınan danışmanlık hizmetleri.
Bu iki alan Madde 28'in temel yapısını oluşturuyor.
ESNAF SORUYOR
“441 milyon TL benim firmama verilecek mi?”
Hayır.
Bu rakam, 5973 sayılı Karar'ın 28. maddesi kapsamında destek programlarının yürütülmesine ilişkin giderler için belirlenen 2026 yıllık üst limitidir.
“Ben bu destek için başvurabilir miyim?”
Bu madde, klasik anlamda bireysel şirket başvurusu yapılan bir destek değildir.
“TURQUALITY®'ye başvurursam 441 milyon TL'den pay alabilir miyim?”
Hayır.
TURQUALITY® programına kabul edilen şirketlerin yararlanabileceği destekler 17. madde kapsamındaki Marka ve TURQUALITY® Desteği üzerinden değerlendirilir.
- madde ise destek sisteminin yürütülmesine ilişkin kurumsal giderleri düzenler.
“Teknik uzman desteği nedir?”
Bakanlığın proje değerlendirmelerinde ihtiyaç duyduğu teknik uzmanlık için sektörel uzman veya öğretim üyelerinden alınan danışmanlık hizmetlerinin belirli giderlerinin desteklenmesidir.
2026 için proje başına üst limit 7.357 TL olarak belirlenmiştir.
Esnafın kontrol listesi
Bu madde için doğrudan başvuru yapacak bir şirket bulunmadığından, ihracatçı açısından kontrol edilmesi gereken asıl konu hangi destek programına uygun olduğudur.
☐ TURQUALITY® programına uygun muyum?
☐ Marka Destek Programına uygun muyum?
☐ Responsible® kapsamında bir proje yürütmem gerekiyor mu?
☐ Başvuracağım destek için DYS sürecini biliyor muyum?
☐ İhracatçı birliğimden hangi desteklerden yararlanabileceğimi öğrendim mi?
☐ Muhasebecim destek kapsamında yaptığım harcamaların belge şartlarını biliyor mu?
Muhasebecinize bugün şu soruyu sorun:
“Firmamızın mevcut ihracat yapısı ve markası için 5973 sayılı Karar kapsamında hangi destek programına başvurmamız daha uygun olabilir?”
Çünkü Madde 28'deki 441 milyon TL'yi kovalamak yerine, sizin işletmeniz açısından önemli olan hangi destek programına girebildiğinizdir.
EsnafSesi'nin notu
İhracat destekleri yalnızca işletmelere yapılan ödemelerden ibaret değil.
Arka planda;
başvuru → inceleme → proje değerlendirmesi → danışmanlık → eğitim → Destek Yönetim Sistemi → ödeme → denetim
gibi büyük bir sistem çalışıyor.
5973 sayılı Karar'ın 28. maddesi de bu sistemin çalışmasını sağlayan kurumsal giderlerin belirli bölümünü düzenliyor.
2026 yılı için belirlenen 441.006.400 TL'lik üst limit, bu nedenle “şirketlere dağıtılacak para” olarak değil, destek sisteminin yürütülmesine ilişkin giderler için belirlenen üst limit olarak okunmalı.
Yasal Dayanak
5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar – Madde 28
2026 Ticaret Bakanlığı Destek Üst Limitleri
