Türkiye’de ihracat yapan şirketler için önemli bir yapı olan “Özel Statülü Şirketler” uygulaması 2026 yılında da aktif. Belirli sermaye ve ihracat kriterlerini karşılayan anonim şirketlere Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsü verilebilirken, en az beş şirketin bir araya gelmesiyle de Sektörel Dış Ticaret Şirketi statüsü alınabiliyor. Başvurular Ticaret Bakanlığı’na Dijital Hizmetler Sistemi üzerinden yapılıyor.
Türkiye’nin ihracat kapasitesini artırmak, şirketlerin dış pazarlarda daha güçlü hale gelmesini sağlamak ve Türk firmalarının uluslararası ticaretteki payını yükseltmek amacıyla uygulanan Özel Statülü Şirketler sistemi, ihracatçı şirketler açısından dikkat çeken mekanizmalardan biri olarak öne çıkıyor.
T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yatırıma Destek Platformu’nda yer alan ve 29 Ocak 2026 tarihinde güncellenen bilgi formuna göre sistem aktif ve başvuru dönemi sürekli açık durumda.
Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsü nedir?
Özel statülü şirketlerin önemli bir bölümünü Dış Ticaret Sermaye Şirketleri (DTSŞ) oluşturuyor.
Sistemin temel amacı, yüksek ihracat kapasitesine sahip şirketlerin dış pazarlara açılmasını kolaylaştırmak ve bu şirketlerin ihracatta daha etkin bir yapıya kavuşmasını sağlamak.
Yatırıma Destek Platformu’ndaki bilgi formuna göre, anonim şirket niteliğindeki firmalara, gerekli şartları karşılamaları ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılacak inceleme sonucunda uygun bulunmaları halinde Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsü verilebiliyor.
100 milyon dolarlık ihracat kriteri
Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsü için dikkat çeken kriterlerden biri ihracat tutarı.
Bilgi formuna göre şirketin:
- Anonim şirket olması,
- En az 10 milyon TL ödenmiş sermayeye sahip olması,
- Bir önceki takvim yılında en az 100 milyon ABD doları FOB ihracat gerçekleştirmesi
gerekiyor.
Ancak yalnızca bu kriterlerin karşılanması yeterli değil. Şirketin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılacak inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığının belirlenmesi gerekiyor.
Bu statünün verilmesine ilişkin karar da şirket bilgileriyle birlikte Resmî Gazete’de yayımlanıyor.
En az 5 şirket bir araya gelebiliyor
Sistem yalnızca çok yüksek ihracat yapan tek şirketleri kapsamıyor.
Aynı veya tamamlayıcı sektörlerde faaliyet gösteren şirketler de bir araya gelerek Sektörel Dış Ticaret Şirketi (SDTŞ) oluşturabiliyor.
Bunun için en az 5 şirketin bir araya gelmesi gerekiyor.
Bu şirketlerin oluşturacağı anonim şirketin en az 5 milyon TL ödenmiş sermayeye sahip olması ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılacak incelemede gerekli şartları taşıması gerekiyor.
Buradaki amaç ise şirketlerin ihracat, finansman, tedarik, nakliye, sigorta ve gümrükleme gibi alanlarda birlikte hareket ederek dış ticarette uzmanlaşmasını sağlamak.
Küçük ve orta ölçekli şirketler açısından dikkat çekici model
Sektörel Dış Ticaret Şirketi modeli özellikle tek başına büyük ihracat kapasitesine ulaşmakta zorlanan şirketler açısından dikkat çekiyor.
Birbirini tamamlayan sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin bir araya gelmesiyle ortak ihracat organizasyonu kurulabiliyor.
Örneğin aynı sektörde üretim yapan farklı firmaların;
üretim + tedarik + finansman + lojistik + sigorta + gümrükleme + ihracat
süreçlerinde ortak hareket etmesi, dış pazarlara giriş maliyetlerinin ve operasyonel yüklerin daha etkin yönetilmesine imkan sağlayabilir.
Bu yönüyle sistem, özellikle ihracat yapmak isteyen ancak uluslararası pazarlarda tek başına yeterli ölçeğe ulaşmakta zorlanan şirketler için önemli bir iş birliği modeli oluşturuyor.
Sektörel statünün devam etmesi için ihracat şartı var
Sektörel Dış Ticaret Şirketi statüsü alındıktan sonra da belirli ihracat kriterlerinin karşılanması gerekiyor.
Bilgi formuna göre şirketlerin, statü aldıkları takvim yılı hariç olmak üzere takip eden takvim yılında en az 5 milyon ABD doları FOB ihracat gerçekleştirmesi gerekiyor.
Takip eden yıllarda ise 5 milyon ABD dolarından az olmamak üzere, faaliyet gösterdikleri sektörün toplam ihracatının en az binde 1’ine karşılık gelen ihracatın gerçekleştirilmesi şartı bulunuyor. Bu kriterlerin karşılanamaması halinde statü geri alınabiliyor.
Sermaye şartı her yıl güncelleniyor
Sistemdeki sermaye kriterleri sabit kalmıyor.
Sektörel Dış Ticaret Şirketleri için belirlenen ödenmiş sermaye tutarı, her takvim yılı başında TÜFE ile Yİ-ÜFE ortalaması oranında güncelleniyor.
Bu nedenle şirketlerin yalnızca geçmiş yıllardaki rakamlara bakarak değerlendirme yapmaması, başvuru dönemindeki güncel sermaye şartlarını kontrol etmesi gerekiyor.
Başvurular nasıl yapılıyor?
Özel statü almak isteyen şirketlerin, gerekli başvuru belgeleriyle birlikte Dijital Hizmetler Sistemi (DYS) üzerinden Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapması gerekiyor.
Yatırıma Destek Platformu'ndaki bilgi formunda başvuru dönemi “sürekli aktif” olarak gösteriliyor.
Ticaret Bakanlığı da özel statülü şirketlere ilişkin güncel düzenlemeleri kendi ihracat destekleri sayfasında yayımlıyor. Bakanlığın güncel sayfasında Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri için ilgili tebliğ ve mevzuat bilgileri yer alıyor.
Bu sistem şirketlere ne kazandırıyor?
Özel statünün temel amacı doğrudan nakit hibe vermek değil.
Sistem, şirketlerin ihracat kapasitesini büyütmesine ve dış ticaret faaliyetlerini daha kurumsal bir yapıya kavuşturmasına yönelik bir statü modeli olarak değerlendiriliyor.
Özellikle Sektörel Dış Ticaret Şirketlerinde şirketlerin ortak hareket etmesi;
- ihracat organizasyonunun güçlendirilmesi,
- lojistik süreçlerinin birlikte yönetilmesi,
- tedarik imkanlarının geliştirilmesi,
- dış pazarlara girişin kolaylaştırılması,
- şirketler arasında iş birliğinin artırılması
açısından önem taşıyor.
Ayrıca gümrük mevzuatında Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri gibi bazı özel statülü şirketlerin belirli uygulamalarda dikkate alındığı görülüyor. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün Onaylanmış Kişi Statüsü açıklamalarında da bu şirket türleri özel olarak sayılıyor.
Esnaf ve KOBİ'ler açısından neden önemli?
Özel Statülü Şirketler sistemi doğrudan her esnafın veya her KOBİ'nin başvurabileceği bir destek programı değil.
Ancak sistemin KOBİ'ler açısından önemli bir tarafı bulunuyor.
Bir işletme kendi başına büyük ihracat rakamlarına ulaşamasa bile, aynı veya tamamlayıcı sektörlerde faaliyet gösteren diğer şirketlerle birlikte Sektörel Dış Ticaret Şirketi modeli üzerinden uluslararası pazarlara daha organize şekilde ulaşabilir.
Bu nedenle ihracata yeni başlayan işletmeler açısından şirketler arası iş birliği, ortak pazarlama, ortak lojistik ve ortak ihracat organizasyonları daha fazla önem kazanabilir.
Türkiye'nin ihracatının daha fazla işletmeye yayılması da üretim yapan KOBİ'lerin uluslararası tedarik zincirlerine dahil olmasının önünü açabilir.
Son dakika: Özel statülü şirketlerde başvuru süreci devam ediyor
Ticaret Bakanlığı'nın güncel bilgilerine göre Özel Statülü Şirketler uygulaması 2026 yılında aktif durumda ve başvuru dönemi sürekli açık olarak gösteriliyor.
Dış pazarlara açılmak isteyen yüksek ihracat kapasitesine sahip şirketler için Dış Ticaret Sermaye Şirketi statüsü, aynı veya tamamlayıcı sektörlerde faaliyet gösteren firmaların ortak ihracat yapısı oluşturması açısından ise Sektörel Dış Ticaret Şirketi modeli öne çıkıyor.
Şirketlerin başvuru öncesinde güncel mevzuatı, sermaye şartlarını, ihracat kriterlerini ve Ticaret Bakanlığı'nın başvuru belgelerini kontrol etmesi gerekiyor.
Etiketler: özel statülü şirketler, dış ticaret sermaye şirketi, DTSŞ, sektörel dış ticaret şirketi, SDTŞ, ihracat, ihracat desteği, ihracatçı şirketler, KOBİ, dış ticaret, Ticaret Bakanlığı, ihracat teşvikleri, ihracat fırsatları, uluslararası ticaret, ortak ihracat, ihracat yapan şirketler, son dakika, son dakika haberleri, son dakika haber, sondakika
Kaynak: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yatırıma Destek Platformu ve T.C. Ticaret Bakanlığı
Yazar: Esnaf Sesi Haber Merkezi
