Polonya Anayasa Mahkemesi Krizinde Polis Ablukası Sürüyor
Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığının duyurulmasının ardından Varşova'daki mahkeme binası önünde gösteri ve polis ablukası sürüyor. Polonya Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde, yerel saatle 18.00 sularında yayımlanan duyuruda iki ismin görevlerinden uzaklaştırıldığı belirtildi. Muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) ve Swieczkowski kararın hukuka aykırı olduğunu savunurken, Başbakan Donald Tusk hükümeti süreci hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etme çabası olarak sunuyor.
Polonya Anayasa Mahkemesi'nde Ne Oldu?
Polonya Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde yayımlanan duyuruya göre Mahkeme Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski görevlerinden uzaklaştırıldı. Ardından mahkemenin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska mahkemenin yönetimini üstlendi.
Polonya basınına göre gelişmeler üzerine mahkeme binası önünde PiS Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi toplandı. Bina polis ablukasına alındı. Polis, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aşması ve bazılarının polis memurlarına çeşitli cisimler atması üzerine 3 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.
Taraflar Ne Diyor?
Notes from Poland sitesinin aktardığına göre Korwin-Piotrowska, kararı kendisinin verdiğini ve Swieczkowski'nin bazı yargıçların göreve başlamasını engellediğini ve dosya dağılımında usulsüzlük yaptığını söyledi. Duyuru, kimin karar verdiğini belirtmedi ve mahkeme kanunundaki 130. maddeye dayandırıldı. Hukuk profesörü Marcin Matczak, adalet bakanının yalnızca olağan mahkemeler üzerinde gözetim yetkisi bulunduğunu, bu maddenin Anayasa Mahkemesi için dayanak olamayacağını savundu. Adalet Bakanı Waldemar Zurek, iki ismin dokunulmazlıklarının kaldırılması için başvuru yaptığını açıkladı.
Swieczkowski'nin destekçileri ve PiS olayı "darbe girişimi" olarak nitelendirdi. Kaczynski, Polonya'nın bir "polis devletine" dönüştüğünü söyledi. Başbakan Tusk ise X hesabından yaptığı paylaşımda, "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor, zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir yol yok" dedi. Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Atlanta'daki G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı sırasında düzenlediği basın toplantısında polis müdahalesini savundu ve bunun usulüne uygun seçilmiş yargıçların mahkemenin çalışmalarını yeniden başlatabilmesi için yapıldığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Nawrocki Senegal Gezisini Yarıda Kesti
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya'da olması gerekiyor. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum" ifadelerini kullandı. Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre Nawrocki'nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi izledi. Cumhurbaşkanlığı daha sonra Nawrocki'nin Polonya'ya ulaştığını açıkladı.
Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü. Polonya basınında aktarılana göre ardından Anayasa Mahkemesi binasına gelen Nawrocki ile mahkeme yargıçları arasında, Nawrocki'nin binaya girmeye çalıştığı sırada arbede yaşandı ve taraflar birbirlerini suçladı. Nawrocki daha sonra alandan ayrıldı.
Diplomatik Tepkiler ve İstifalar
ABD'nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose, X'ten yaptığı paylaşımda gelişmelerden endişe duyduğunu belirterek siyasi gerilimin şiddete dönüşmemesi ve tarafların itidal göstermesi çağrısında bulundu. Rose, ABD'nin Polonya'nın istikrarını, güvenliğini ve demokratik geleceğini önemsediğini söyledi. Öte yandan Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch yaşanan olaylar nedeniyle istifa etti.
Polonya Anayasa Mahkemesi Krizinin Arka Planı
Şubat 2022'de PiS hükümeti döneminde Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilen Swieczkowski, 9 Aralık 2024'te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'na atanmıştı. Tusk, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluğun mahkemeye seçilen yargıçların göreve başlamasını engellemekle suçluyordu. Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023'te yargının bağımsızlığını yeniden tesis etme vaadiyle iktidara gelmişti. Yargı atamaları konusunda uzun süredir süren siyasi anlaşmazlık, Polonya Anayasa Mahkemesi'nin çalışmalarını fiilen durma noktasına getirmiş durumda.
Avrupa'daki siyasi ve ekonomik gelişmeleri esnaf haberleri sayfamızdan takip edebilirsiniz.
Okuyucuya soru: Yargı kurumlarındaki siyasi gerilimlerin ülkelerin ekonomik istikrarını etkilediğini düşünüyor musunuz?
Kaynak: Polonya Anayasa Mahkemesi duyurusu, Polonya basını, Notes from Poland, ABD Varşova Büyükelçisi Tom Rose ve Başbakan Donald Tusk'un X paylaşımları, Flightradar24 verileri
📲 Esnaf Sesi'ni Takip Edin
📘 Facebook • 🐦 X (Twitter) • ▶️ YouTube • 📸 Instagram • ✈️ Telegram Kanalımız • 💬 WhatsApp Kanalımız • 🦋 Bluesky • 🐘 Mastodon • 📌 Pinterest
Editör: Esnaf Sesi
