Şirketine Nakit Sermaye Koyanlara Vergi Avantajı! Çoğu İşletme Bu Hakkı Bilmiyor
Bu, KOBİ'lerin çoğunun muhasebecisiyle ayrıca konuşması gereken konulardan biri. Sermaye şirketlerinin nakdi sermaye artışları üzerinden belirli şartlarla hesaplanan tutarın kurumlar vergisi matrahından indirilmesi mümkün. Yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısım için indirim oranı %75 olarak uygulanıyor. Peki bu teşvik nasıl işliyor ve hangi şirketler yararlanabiliyor? Detayları haberimizde bulabilirsiniz.
Yasal Dayanak Ne?
Bu düzenleme, 27 Mart 2015 tarihli 6637 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendi kapsamında yürürlükte. Uygulama 2015'ten bu yana hayatımızda ve amacı, şirketlerin borçlanma yerine öz kaynak kullanımını teşvik etmek.
İndirim Nasıl Hesaplanıyor?
EY Türkiye'nin sade tanımıyla: uygulama, "şirketlerin nakit olarak artırdıkları sermaye tutarı üzerinden hesaplanan faizin yarısının, kurumlar vergisi beyannamesinde matrahtan düşülmesi" anlamına geliyor. Yani standart oran %50.
Hesaplamada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı" esas alınıyor. Bu oran, her yıl TCMB tarafından güncelleniyor.
Yurt Dışından Gelen Nakitte Oran %75
Sizin de vurguladığınız kritik detay burada devreye giriyor: nakdi sermaye artışlarının yurt dışından getirilen nakitle karşılanan kısmı için indirim oranı %75 olarak uygulanıyor. Bu, standart %50'lik orana göre %50 daha yüksek bir avantaj anlamına geliyor — devletin, yurt dışından Türkiye'ye sermaye çekilmesini özellikle teşvik ettiğini gösteriyor.
Bu tür sermaye yapılandırması ve vergi teşviklerini takip eden esnaf ve KOBİ'ler küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
Kimler Yararlanabilir?
Bu indirimden, finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere, tüm sermaye şirketleri (anonim, limited şirketler) yararlanabiliyor. Kapsam iki farklı durumu içeriyor:
- Mevcut şirketlerin ilgili hesap dönemi içinde yaptıkları nakit sermaye artışları
- Yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı
Temel Şartlar Neler?
İndirimden yararlanmak için aranan başlıca şartlar şöyle:
- Nakden artırılmış sermaye olmalı — ayni sermaye, kâr payından veya iç kaynaklardan yapılan artışlar indirim hakkı vermiyor.
- Ticaret siciline tescil edilmiş olmalı.
- Banka aracılığıyla yapılmalı.
- Yatırılan sermaye, ilgili yıl boyunca şirkette kalmalı — sermaye azaltımına gidilirse, azaltılan tutar indirim hesaplamasından çıkarılıyor.
- Şirket ortaklarınca borç alınarak veya kredi kullanılarak yapılan sermaye artışları bu kapsamda değerlendirilmiyor.
Süre Sınırı Var: 5 Hesap Dönemi
Önemli bir tarihsel değişiklik var. 7417 sayılı Kanun'un 49. maddesi ile yapılan değişiklik öncesinde, bu indirimden süresiz olarak yararlanılabiliyordu. 5 Temmuz 2022'de yapılan değişiklikle birlikte, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap dönemi ile bu dönemi izleyen dört hesap dönemi için ayrı ayrı yararlanılacağı hükme bağlandı.
Yani bugün itibarıyla nakdi sermaye artışı indiriminde toplamda 5 hesap dönemi boyunca yararlanmak mümkün. 5 Temmuz 2022'den önce sermaye artışı yapan şirketler ise 2022 hesap döneminden itibaren toplam 5 hesap dönemi için bu uygulamadan faydalanabiliyor.
Kazanç Yetersizliği Durumunda Ne Olur?
Pratik bir kolaylık daha var: sermaye şirketlerinin hesapladığı indirim tutarı, kazanç yetersizliği nedeniyle ilgili hesap döneminde indirim konusu yapılamazsa, bu tutarlar herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın, izleyen hesap dönemlerine devredebiliyor. Muhasebe News'in belirttiği gibi, devreden tutarın geçici vergide kullanılabilmesi için önceki yılda kazanç yetersizliği nedeniyle indirilememiş olması ve kurumlar vergisi beyannamesinde devreden tutar olarak yer alması, ayrıca geçici vergi döneminde yeterli ticari bilanço kârı ve kurum kazancı oluşması gerekiyor.
Örnek Hesaplama
Diyarbakır SMMM Odası'nın paylaştığı bir örnekte, 20.000.000 TL'lik bir sermaye artırımının tamamı üzerinden, sermaye azaltımına gidilmemesi ve diğer şartların sağlanması koşuluyla 12 ay boyunca indirim tutarı hesaplanabiliyor. Bu örnekte hesaplanan yıllık toplam indirim tutarı 5.500.000 TL olarak gösteriliyor — bu, doğrudan kurum kazancından düşülen, önemli bir vergi avantajı.
Beyannamede Ayrıca Gösterilmesi Şart
Diğer teşviklerde olduğu gibi burada da kritik bir prosedürel detay var: hesaplanan indirim tutarı, kurumlar vergisi matrahının tespitinde kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurum kazancından indirim konusu yapılabiliyor. Beyannamede gösterilmeyen bir indirim, sonradan talep edilemeyebilir.
Bu Teşvik Neden Önemli?
KPMG Vergi'nin vurguladığı gibi, "özellikle faiz oranlarının yüksek olduğu bu günlerde", nakdi sermaye artışından kaynaklanan kurumlar vergisi indirimi uygulaması, şirketlere vergisel anlamda önemli avantajlar sağlayabiliyor. TCMB'nin ticari kredi faiz oranı esas alındığından, faiz oranlarının yüksek seyrettiği dönemlerde bu indirimin parasal değeri de artıyor.
Bu Teşvik Hangi Esnaf ve KOBİ'leri İlgilendiriyor?
Bu düzenleme, özellikle şu gruplardaki işletme sahiplerini ilgilendiriyor:
- Büyümeyi öz kaynakla finanse etmek isteyen KOBİ'ler: Kredi yerine ortaklardan veya kendi kaynaklarından sermaye ekleyen şirketler.
- Yeni şirket kuranlar: İlk kuruluşta ödenmiş sermayenin nakit kısmı için de bu indirim geçerli.
- Yurt dışı bağlantılı sermaye getiren işletmeler: Yurt dışından ortaklık veya yatırımcı sermayesi çeken şirketler, %75'lik yüksek oranla ekstra avantaj elde edebiliyor.
- Yüksek faiz ortamında borçlanmak yerine öz kaynak artırmayı değerlendiren işletmeler.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu teşvik, daha önce hazırladığımız istihdam ve vergi teşvikleri serisindeki en "sessiz kalmış" avantajlardan biri olabilir — 2015'ten beri yürürlükte olmasına rağmen, birçok KOBİ sahibi bunu "büyük şirketlere özgü bir konu" sanarak göz ardı edebiliyor. Oysa küçük ve orta ölçekli bir limited veya anonim şirket de, ortaklarından aldığı nakit sermaye katkısı için bu indirimden yararlanabiliyor. Özellikle yüksek faiz ortamında, kredi yerine ortak sermayesiyle büyümeyi tercih eden işletmeler için bu teşvik, hem finansman maliyetini azaltıyor hem de vergi avantajı sağlıyor — çift yönlü bir fayda. Yurt dışından sermaye getiren işletmeler için %75'lik oran ise, bu tür bir yapılandırmayı özellikle cazip kılıyor.
Şirketine nakit sermaye eklemeyi planlayan veya son yıllarda ekleyen esnaf ve KOBİ sahiplerinin şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- Mali müşavirinizle birlikte, geçmiş yıllarda yaptığınız nakit sermaye artışlarının bu indirimden yararlanıp yararlanmadığını kontrol edin — kaçırılmış bir hak olabilir.
- Sermaye artışınızın banka aracılığıyla yapıldığından ve ticaret siciline usulüne uygun tescil edildiğinden emin olun.
- Sermaye azaltımına gitmeyi düşünüyorsanız, bunun mevcut indirim hakkınızı nasıl etkileyeceğini önceden hesaplayın.
- Yurt dışından sermaye getirmeyi planlıyorsanız, %75'lik yüksek indirim oranından yararlanmak için gerekli belgelendirme sürecini netleştirin.
- İndirim tutarınızı kazanç yetersizliği nedeniyle kullanamıyorsanız, bu tutarın sonraki yıllara veya geçici vergi dönemlerine nasıl devredileceğini mali müşavirinizle planlayın.
Şirket finansmanı ve KOBİ'lere yönelik vergi teşviklerindeki güncel gelişmeleri takip etmek isteyen esnaf ve KOBİ sahipleri esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynak: 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 10/1-ı / 6637 Sayılı Kanun / 7417 Sayılı Kanun Madde 49 / EY Türkiye / KPMG Vergi / Muhasebe News / Diyarbakır SMMM Odası / Eriş YMM
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
