Sosyal yardım alan bir hanede yaşayan ve İŞKUR'a kayıtlı işsiz kişiyi işe alan özel sektör işverenine 1 yıl süreyle SGK prim desteği sağlanıyor.

Birçok işveren yalnızca maaş maliyetini hesaplıyor. Oysa işe alınacak kişinin hangi devlet desteklerine uygun olduğu da işletmenin maliyetini doğrudan etkileyebiliyor.

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun Ek 5'inci maddesi kapsamında uygulanan teşvikte, şartları taşıyan kişinin işe alınması halinde prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı 1 yıl süreyle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından karşılanıyor.

SGK'nın 2026 güncel teşvik listesinde bu uygulama aktif olarak yer alıyor ve 03294 kanun koduyla uygulanıyor. Teşvikin genel bir bitiş tarihi bulunmuyor.

1. DEVLET BANA NE VERİYOR?

İşveren açısından en önemli avantaj, uygun çalışanın prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamının 12 ay boyunca karşılanması.

2026 yılında aylık prime esas kazanç alt sınırı 33.030 TL.

Dolayısıyla teşvikin parasal karşılığı, çalışanın prime esas kazanç alt sınırından bildirilmesi halinde aylık işveren primi üzerinden hesaplanıyor. 2026 oranları üzerinden bu tutar yaklaşık 7.184 TL/ay seviyesine ulaşabiliyor.

12 aylık dönemde yaklaşık 86 bin TL'lik işveren primi avantajı söz konusu olabilir.

Ancak bu rakam bir çalışanın her durumda alacağı sabit ödeme değildir. Teşvik, prime esas kazanç alt sınırıyla sınırlı ve çalışanın bildirilen kazancı ile ilgili prim hesaplamasına göre değişebilir.

Ayrıca teşvik, çalışanın maaşını karşılamıyor; yalnızca kanunda belirtilen sigorta primi işveren hissesi için uygulanıyor.

2. DEVLETE GEREKSİZ YERE NE ÖDÜYORUM?

Buradaki kritik nokta şu:

İşveren yeni bir çalışan aldığında yalnızca maaşı değil, işveren SGK maliyetini de hesaplamak zorunda.

Eğer işe alınan kişi 3294 sayılı Kanun Ek 5 kapsamındaki şartları taşıyorsa ve işveren teşvikten yararlanmazsa, teşvik kapsamında karşılanabilecek işveren primi işletmenin üzerinde kalabilir.

Bu nedenle işverenin yeni çalışan işe almadan önce şu soruyu sorması gerekiyor:

"Bu çalışan için SGK'da 03294 sosyal yardım alanların istihdamı teşvikinden yararlanabiliyor muyuz?"

SGK'nın resmi DESTEK AL sistemi de işverenlerin kendilerine uygun teşvikleri bulabilmesi ve potansiyel teşvikleri sorgulayabilmesi için kullanıma sunulmuş durumda. Sistemde sosyal yardım alanların istihdamı teşviki 03294 koduyla yer alıyor.

KİM BU TEŞVİKTEN YARARLANABİLİR?

Her sosyal yardım alan kişi otomatik olarak bu teşvik kapsamına girmiyor.

İşe alınacak kişinin;

• İşe girişinden önceki son 1 yıl içinde en az bir kez nakdi düzenli sosyal yardım alan bir hanede bulunması,
• 5510 sayılı Kanun'un 60/1-c-1 kapsamındaki kişilerden olması,
• İŞKUR'a kayıtlı işsiz olması,
• 26 Nisan 2016 ve sonrasında işe alınmış olması

gerekiyor.

Ayrıca işveren açısından da şartlar bulunuyor.

İŞVERENİN DE ŞARTLARI VAR

İşverenin;

• Çalışanı, işe giriş tarihinden önceki yılın ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırması,
• Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini yasal süresinde vermesi,
• Primleri yasal süresinde ödemesi,
• SGK'ya borcu bulunmaması veya borcun yapılandırılmış/tecil edilmiş olması ve düzenli ödenmesi,
• Kayıt dışı sigortalı çalıştırmaması

gerekiyor.

DİKKAT: ORTALAMA ÇALIŞAN SAYISI ŞARTI

Bu ayrıntı esnaf açısından özellikle önemli.

İşverenin sadece "yeni işçi aldım" demesi teşvik için yeterli değil.

Yeni çalışanın, işe alındığı tarihten bir önceki yılın ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması gerekiyor.

Yani işletmenin geçmiş çalışan sayısı da kontrol ediliyor.

3. HANGİ BAŞVURUYU KAÇIRIYORUM?

Bu teşvikte kritik nokta, çalışanın teşvik şartlarının işe giriş ve SGK bildirim sürecinde doğru şekilde kontrol edilmesi.

SGK'nın uygulamasında bu teşvik 03294 kanun koduyla yer alıyor. İşverenin muhasebecisi veya SGK işlemlerini yapan yetkili, çalışanın teşvik şartlarını kontrol ederek ilgili bildirimleri buna göre yapmalı.

Bu nedenle işverenin işe girişten önce şu kontrolü yaptırması önemli:

"Yeni işe alacağım kişi 03294 teşvikine uygun mu? SGK sisteminde teşvik tanımlaması yapılabiliyor mu?"

Burada önemli bir ayrım var:

İşverenin sosyal yardım alan kişinin hangi sosyal yardımı aldığını kendi başına araştırması gerekmiyor.

Çalışanın sosyal yardım durumu sosyal yardım sistemleri üzerinden doğrulanıyor. İşverenin, kişiden gereksiz şekilde sosyal yardım belgeleri veya özel nitelikli bilgiler istemek yerine SGK/İŞKUR üzerinden teşvik uygunluğunu kontrol ettirmesi daha doğru bir uygulama.

4. HANGİ SÜREYİ KAÇIRIRSAM HAKKIM YANIYOR?

Bu teşvikte diğer bazı istihdam teşviklerinden farklı olarak genel bir son başvuru tarihi bulunmuyor.

SGK'nın güncel teşvik dokümanında:

Başlangıç: 26 Nisan 2016

Bitiş: —

olarak gösteriliyor.

Ancak bu, işverenin istediği zaman geçmiş dönemleri sınırsız şekilde teşvik kapsamına sokabileceği anlamına gelmiyor.

Asıl önemli nokta, çalışanın işe giriş tarihi ve işe giriş sırasında teşvik şartlarını taşıması.

Teşvikten yararlanma süresi ise uygun çalışan açısından:

1 yıl / 12 ay

olarak uygulanıyor.

Bu nedenle işe alım yapılmadan önce teşvik uygunluğunun kontrol edilmesi önemli.

5. HANGİ BELGEYİ TUTMADIĞIM İÇİN TEŞVİK ALAMIYORUM?

Bu teşvikte en önemli noktalardan biri, sosyal yardım alan kişinin durumunun devlet sistemlerinden doğrulanması.

İşverenin temel olarak kendi tarafındaki kayıtları düzgün tutması gerekiyor:

• İşe giriş bildirgesi,
• Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi,
• SGK prim kayıtları,
• ücret ve çalışma kayıtları,
• çalışanla ilgili işe giriş/çalışma belgeleri,
• teşvik kapsamında yapılan SGK bildirimleri.

SGK ayrıca işverenin beyannameleri zamanında vermesini, primleri zamanında ödemesini ve kayıt dışı istihdam yapmamasını şart koşuyor.

ÖNEMLİ

Sosyal yardım alan kişinin yardım durumunu gösteren kişisel belgeleri işverenin dosyasında tutması gerektiği sonucuna varılmamalı.

Teşvik uygunluğu SGK ve ilgili kamu sistemlerinden kontrol edilmelidir.

İşveren açısından asıl önemli olan, kendi SGK ve istihdam kayıtlarını mevzuata uygun şekilde tutmaktır.

6. MUHASEBECİME HANGİ SORUYU SORMALIYIM?

İşverenin muhasebecisine doğrudan şu soruyu sorması yeterli:

"İşe alacağım kişi 3294 sayılı Kanun Ek 5 kapsamında 03294 sosyal yardım alanların istihdamı teşvikinden yararlanıyor mu? Yararlanıyorsa prime esas kazanç alt sınırı üzerinden aylık ne kadar işveren SGK primi avantajı sağlanacak ve 12 aylık teşvik süresi hangi tarihte başlayıp hangi tarihte sona erecek?"

Bunun yanında şu 4 kontrolü de isteyin:

1. Çalışanın İŞKUR'a kayıtlı işsiz şartı sağlanıyor mu?

2. Son 1 yıl içinde düzenli nakdi sosyal yardım alan bir hanede bulunma şartı sistemde doğrulanıyor mu?

3. İşyerinin önceki yıl ortalama çalışan sayısına ilave istihdam şartı sağlanıyor mu?

4. SGK bildirimi 03294 teşvik koduyla doğru yapılabilecek mi?

ESNAF İÇİN 30 SANİYELİK KONTROL

Yeni işçi alacaksanız muhasebecinize şu soruları sorun:

✓ Çalışan İŞKUR'a kayıtlı işsiz mi?

✓ Son bir yıl içinde düzenli nakdi sosyal yardım alan bir hanede mi yaşıyor?

✓ 5510/60-c-1 şartını taşıyor mu?

✓ İşyerinin önceki yıl ortalama çalışan sayısına ilave mi?

✓ 03294 teşvikinden yararlanabilir mi?

✓ 12 ay boyunca işveren SGK priminin ne kadarı karşılanacak?

ESNAFSORUYOR

"Sosyal yardım alan birini işe alırsam maaşını devlet mi ödüyor?"

Hayır.

Bu teşvik çalışanın maaşını karşılamıyor.

Şartları sağlayan çalışan için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı 1 yıl süreyle karşılanıyor.

"Her sosyal yardım alan kişide geçerli mi?"

Hayır.

Kişinin belirli sosyal yardım, İŞKUR ve SGK şartlarını birlikte taşıması gerekiyor. Ayrıca işverenin de ilave istihdam, prim bildirimi, ödeme ve kayıt dışı çalıştırmama gibi şartları bulunuyor.

"Bu teşvikin son başvuru tarihi ne zaman?"

SGK'nın güncel dokümanında bu teşvik için genel bir bitiş tarihi belirtilmiyor. Uygulama 26 Nisan 2016'dan beri devam ediyor.

BİR DE ÇALIŞANIN KENDİSİ İÇİN ÖNEMLİ BİLGİ

Bu sistem yalnızca işverene avantaj sağlamıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın güncel bilgilerine göre, İŞKUR tarafından işe yönlendirilen sosyal yardım yararlanıcılarının bazı şartlarla işe başlama yardımı alma imkanı da bulunuyor. Bakanlık, işe yerleşen sosyal yardım yararlanıcılarına bir defaya mahsus olmak üzere aylık brüt asgari ücretin üçte biri tutarında işe başlama yardımı yapıldığını belirtiyor. Bunun için SGK kaydı yapıldıktan sonra 60 gün içinde ikamet edilen yerdeki SYD Vakfına başvuru gerekiyor.

Yani aynı istihdam sürecinde işveren açısından SGK teşviki, çalışan açısından ise şartları varsa işe başlama yardımı gibi iki farklı destek mekanizması bulunabiliyor.

RESMİ DAYANAK

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu – Ek 5

SGK teşvik kodu: 03294

SGK Genelgeleri: 2018/8 ve 2021/18

Uygulama başlangıcı: 26 Nisan 2016

Teşvik süresi: 1 yıl

Yetkili kurum: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı / SGK

SGK'nın 2026 güncel teşvik listesinde uygulama halen aktif olarak yer alıyor.