Türk Markasını Dünyaya Taşımak İsteyene Devlet Desteği: TURQUALITY®’de 493 Milyon TL’lik Limit

Esnafın Hakkını Biliyor musun?

Türkiye’de üretim yapan, ihracatını büyütmek ve kendi markasını yurt dışında kalıcı hale getirmek isteyen şirketler için Ticaret Bakanlığı’nın Marka Destek Programı ve TURQUALITY® Destek Programı önemli destek mekanizmaları arasında yer alıyor.

Ancak burada kritik bir ayrıntı var:

493 milyon TL, tek bir şirkete verilen para değil. Ticaret Bakanlığı’nın 2026 yılı için TURQUALITY® destek programına ilişkin yıllık toplam destek üst limiti 493 milyon 271 bin 347 TL olarak güncellendi. Marka Destek Programı için 2026 yıllık toplam destek üst limiti ise 246 milyon 634 bin 310 TL.

Desteklerin temel oranı ise %50. Bakanlığın belirlediği hedef ülke ve hedef sektörlerde ilave oranlarla destek oranı daha da yükselebiliyor.

Peki devlet hangi giderlere destek veriyor?

Marka Destek Programı kapsamında şirketlerin markalarını yurt dışında büyütmeye yönelik çok sayıda gider destek kapsamına alınabiliyor.

Bunlar arasında;

• Yurt dışı marka tescili, yenileme ve koruma,
• Patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tescili,
• Pazara giriş belgeleri,
• Ruhsatlandırma,
• Klinik testler,
• Yurt dışı tanıtım faaliyetleri,
• Yurt dışı fuarlar,
• Pazar araştırmaları ve raporlar,
• Danışmanlık,
• İstihdam,
• Yurt dışı birim kira ve kurulum giderleri,
• Depolama,
• Franchise giderleri

bulunuyor. Marka Destek Programı kapsamındaki destekler genel olarak 4 yıl boyunca %50 oranında uygulanıyor. TURQUALITY® kapsamında ise hedef pazarlara yönelik faaliyetler her hedef pazar için 5 yıl desteklenebiliyor.

2026'da dikkat çeken rakamlar

Ticaret Bakanlığı'nın 2026 destek üst limitlerinde;

Gelişim yol haritası çalışması: 11 milyon 836 bin 111 TL'ye kadar

Danışmanlık giderleri ve tasarım/ürün geliştirme alanında istihdam: 49 milyon 325 bin 771 TL'ye kadar

Marka Destek Programı yıllık toplam destek limiti: 246 milyon 634 bin 310 TL

TURQUALITY® yıllık toplam destek limiti: 493 milyon 271 bin 347 TL

Ön inceleme çalışması bedeli: 529 bin 207 TL

olarak yer alıyor. Bu rakamların önemli bir bölümü şirket başına doğrudan ödenecek tutar değil; ilgili destek kalemleri ve program için belirlenen üst limitlerdir.

Her ihracatçı bu desteğe başvurabilir mi?

Hayır.

Marka/TURQUALITY® programına kabul için şirketlerin belirli şartları taşıması gerekiyor.

Genel kural olarak şirketin;

• Son 3 takvim yılında ihracat yapmış olması,
• Son 3 yıllık ortalama ihracatının en az 3 milyon ABD doları olması,
• Başvuru yapılan markanın yurt içi ve belirli şartlarla yurt dışı tescillerinin bulunması,
• Yurt içi marka tescilinin yurt dışı tescil başvurusundan önce veya aynı tarihte olması,
• Marka tescillerinin mevzuatta belirtilen şirket yapısı içerisinde bulunması

gerekiyor. Son bir yılda en az 10 milyon ABD doları ihracat yapan şirketler için bazı ihracat ve tescil şartlarında istisnalar bulunuyor. Bazı özel sektörler için de farklı hükümler uygulanabiliyor.

Yani bu program, henüz ihracata yeni başlayan küçük bir işletmenin ilk adımı olmaktan çok, ihracatını ve markasını uluslararası ölçekte büyütmek isteyen şirketlere yönelik bir program.

Başvuru yapınca destek hemen başlıyor mu?

Hayır.

Önce şirketin program kapsamına alınması gerekiyor.

Başvuru Bakanlık sistemi üzerinden yapılıyor. Başvurusu kabul edilen şirket için TURQUALITY® programı yönetim danışmanlığı firması tarafından ön inceleme çalışması gerçekleştiriliyor. Ardından Bakanlık değerlendirmesi yapılıyor.

Programa alınan şirket açısından önemli bir başka şart ise gelişim yol haritası.

Şirketin destek kapsamındaki markası için Bakanlık tarafından yetkilendirilen danışmanlık şirketleri aracılığıyla gelişim yol haritası hazırlanması gerekiyor. İlk gelişim yol haritasının, programa kabul bildiriminden itibaren en geç 6 ay içinde Bakanlığa sunulması gerekiyor. Bu süre kaçırılırsa ilgili marka için destek başvuruları sistem üzerinden engellenebiliyor.

Hedef pazar seçimi çok önemli

TURQUALITY® kapsamında her ülke otomatik olarak destek kapsamına girmiyor.

Şirketin yeni bir hedef pazar için Bakanlığa başvurması ve bu pazarın onaylanması gerekiyor.

Onaylanan her hedef pazar için 5 yıllık süre, o pazardaki destek kapsamındaki ilk ödeme belgesinin tarihinden itibaren başlıyor.

Bu nedenle şirketlerin “önce harcayalım, sonra destek isteriz” anlayışıyla hareket etmemesi gerekiyor.

Önce hedef pazar ve program şartları kontrol edilmeli, ardından harcama planı yapılmalı.

Destek oranı yüzde 50'nin üzerine çıkabilir

5973 sayılı Karar kapsamında belirlenen hedef ülkelere yönelik faaliyetlerde destek oranına 20 puan, hedef ülke ile birlikte hedef sektör kapsamına giren faaliyetlerde ise ayrıca 5 puan ilave edilebiliyor.

Ancak toplam destek oranı mevzuattaki sınırlar içerisinde uygulanıyor.

Bu nedenle ihracat yapacağı ülkeyi seçerken şirketin yalnızca pazar büyüklüğüne değil, Ticaret Bakanlığı'nın güncel hedef ülke ve hedef sektör listelerine de bakması gerekiyor.

En kritik noktalardan biri: 6 aylık başvuru süresi

Destek kapsamındaki harcamalarda ödeme belgesi tarihinden itibaren genel olarak en geç 6 ay içerisinde başvuru yapılması gerekiyor.

Yurt dışı fuarlarında ise özel olarak faaliyet bitiş tarihinden itibaren 3 aylık başvuru süresi uygulanıyor. Eksik belge istenmesi halinde verilen sürenin de ayrıca takip edilmesi gerekiyor.

Bir başka önemli kural da ödeme şekli.

Destek kapsamındaki ödemelerin esas olarak bankacılık sistemi üzerinden yapılması gerekiyor.

ESNAFIN EN ÇOK DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTA

Bu desteklerde yalnızca fatura yeterli değil.

Sözleşme, fatura ve ödeme belgesi gibi harcamanın niteliğini kanıtlayan belgelerin hazırlanması gerekiyor.

Ayrıca harcamayı yapan şirket ile faturayı düzenleyen tarafın mevzuatta tanımlanan “ilişkili kişi” kapsamında olmaması gerekiyor. Belgelerin rayice uygunluğu da incelenebiliyor.

Yani şirketin muhasebe departmanı veya danışmanı şu üçlü dosyayı baştan oluşturmalı:

Sözleşme + fatura + banka ödeme belgesi.

Muhasebecinize şu soruyu sorun

“Markamızın Marka/TURQUALITY® programına uygunluğu için son 3 yıllık ihracat ortalamamız nedir ve mevcut marka tescillerimiz şartları karşılıyor mu?”

Ardından şu soruyu da sorun:

“Yurt dışında yapacağımız reklam, fuar, kira, marka tescili ve danışmanlık harcamalarını destek kapsamına almadan önce hangi onayları almamız gerekiyor?”

Bu iki soru, sonradan “Bu harcamayı neden destek alamadık?” sorunuyla karşılaşmamak açısından önemli.

Esnafın kontrol listesi

☐ Son 3 yıllık ihracat ortalaması kontrol edildi mi?

☐ Markanın Türkiye tescili mevcut mu?

☐ Yurt dışı marka tescili şartları karşılanıyor mu?

☐ Marka şirket adına doğru şekilde kayıtlı mı?

☐ Hedef pazar Bakanlık tarafından onaylandı mı?

☐ Gelişim yol haritası hazırlandı mı?

☐ Harcamalar için sözleşme düzenlendi mi?

☐ Faturalar doğru şirket adına mı kesildi?

☐ Ödemeler banka üzerinden mi yapıldı?

☐ 6 aylık başvuru süresi takip ediliyor mu?

☐ Muhasebeci ve ihracat birliği ile destek kalemleri önceden kontrol edildi mi?

Unutmayın

Marka ve TURQUALITY® destekleri, “ihracat yaptım, devlet bana para verecek” şeklinde otomatik çalışan bir sistem değil.

Önce programa kabul, ardından doğru marka, doğru hedef pazar, doğru harcama ve doğru belge zinciri gerekiyor.

2026 yılında açıklanan üst limitler oldukça yüksek olsa da, şirketin alabileceği gerçek destek tutarı; uygun harcama, destek oranı, program kapsamı, hedef pazar ve ilgili yıllık limitler üzerinden hesaplanıyor.

ESNAFSORUYOR

“Benim markam yurt dışında satılıyor ama TURQUALITY® kapsamında değil. Önce harcama yapıp sonra başvurabilir miyim?”

Genel kural olarak hayır. Önce program kapsamına alınma sürecinin ve ilgili hedef pazar onaylarının tamamlanması gerekiyor. Programa kabul tarihinden itibaren gerçekleştirilen uygun faaliyetler ve ödeme belgeleri destek kapsamında değerlendirilebiliyor; ayrıca gelişim yol haritasının Bakanlık onayından sonra destek ödemesi gerçekleştiriliyor.

Yasal dayanak

5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar – Madde 17

Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge – Ticaret Bakanlığı

2026 Markalaşma ve Tasarım Destekleri Üst Limitleri

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı.