Van Gölü'nün Yüzey Alanı 35 Yılda 31 Kilometrekare Azaldı, Kaybın Çoğu Son 10 Yılda
Van Gölü'nün yüzey alanı, uydu görüntülerine dayanan bir çalışmaya göre 35 yılda yaklaşık 31 kilometrekare azaldı. Anadolu Su Altı Araştırmaları ve Sporları Derneği (ASAD) tarafından hazırlanan projede, Harita Bilimci Prof. Dr. Murat Yakar 1990, 2015 ve 2025 yıllarına ait uydu görüntülerini karşılaştırdı. Analiz, Van Gölü'ndeki küçülmenin özellikle son 10 yılda hız kazandığını ortaya koydu: toplam kaybın yaklaşık yüzde 87'si 2015-2025 arasında gerçekleşti. Çalışmada, bu değişimin nedenleri ayrıca incelenmedi.
Van Gölü'nün Yüzey Alanı Nasıl Ölçüldü?
Çalışma, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen "Geleceğim Van Gölü'nde Saklı 14-18 Yaş Gençler İçin Su Altı Teknolojileri ve Kariyer Rotası" projesi kapsamında yapıldı. Prof. Dr. Murat Yakar, uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı analizler yaptıklarını belirtti. Landsat 4-5 ve Landsat 8-9 uydu sistemlerinden elde edilen görüntülerle su yüzeylerinin belirlenmesinde yaygın kullanılan Normalize Edilmiş Fark Su İndeksi (NDWI) hesaplandı. Eşik değer yöntemiyle su ve kara alanları ayrıldı, belirlenen su alanları CBS ortamında poligon verilerine dönüştürülerek göl yüzey alanları hesaplandı.
Van Gölü'nün Yüzey Alanı Yıllara Göre Ne Kadar?
Analiz sonuçlarına göre Van Gölü'nün yüzey alanı:
- 1990: yaklaşık 3 bin 577 kilometrekare
- 2015: 3 bin 573 kilometrekare
- 2025: 3 bin 546 kilometrekare
Buna göre 1990-2015 arasındaki 25 yıllık dönemde yaklaşık 4 kilometrekarelik azalma yaşanırken, yalnızca 2015-2025 arasındaki 10 yıllık dönemde 27 kilometrekarelik kayıp belirlendi. İncelenen 35 yıllık dönemde hesaplanan toplam 31 kilometrekarelik yüzey alanı kaybının yaklaşık yüzde 87'si son 10 yılda gerçekleşti.
Van Gölü'nün Kıyı Çizgisi Haritalandırıldı
Çalışma kapsamında 1990, 2015 ve 2025 yıllarına ait kıyı çizgileri karşılaştırmalı bir harita üzerinde gösterildi. Böylece Van Gölü'nün farklı kesimlerindeki kıyı değişimleri mekânsal olarak incelenebilir hale geldi. Prof. Dr. Murat Yakar, uydu görüntüleri ve CBS teknolojilerinin birlikte kullanılmasının geniş su yüzeylerine sahip göllerin uzun dönemli değişimlerinin izlenmesini sağladığını söyledi. Yakar, bu tür çalışmaların su kaynaklarında meydana gelen değişimlerin tespiti ve gelecekte yapılacak ayrıntılı araştırmalara temel oluşturması açısından önemli olduğunu belirtti.
Van Gölü'ndeki Değişimin Nedenleri Henüz Belirlenmedi
Haberde, göl yüzey alanındaki değişimlerin yağış, buharlaşma, sıcaklık ve hidrolojik şartlar gibi birçok faktörden etkilenebildiği hatırlatıldı. Belirlenen değişimlerin nedenlerinin ortaya konulabilmesi için uzun dönemli iklim verileri, göl su seviyesi ölçümleri ve diğer hidrolojik verilerle desteklenen kapsamlı analizlere ihtiyaç duyuluyor. Çalışma yalnızca üç farklı yılın uydu görüntülerine dayanıyor ve bu yıllar arasındaki yıllık dalgalanmaları göstermiyor.
ASAD: Van Gölü Bilimsel Verilerle İzlenmeli
ASAD Bitlis Temsilcisi Doç. Dr. Cihan Önen, "Geleceğim Van Gölü'nde Saklı" projesi kapsamında Van Gölü'nün yüzey alanını ölçtürdüklerini belirtti. Önen, Van Gölü yüzey alanı ve kıyı çizgisindeki değişimlerin bilimsel verilerle düzenli olarak izlenmesi gerektiğini vurguladı. Önen'e göre Van Gölü'nün korunması, ortak doğal mirasın gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir sorumluluk.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Van Gölü havzası; balıkçılık, turizm, tarım, konaklama ve tekne işletmeciliği gibi alanlarda birçok esnaf ve KOBİ'nin geçim kaynağı. Çalışma yalnızca yüzey alanındaki değişimi ölçüyor, bunun balıkçılığa, turizme ya da tarıma etkisini ve değişimin nedenini ortaya koymuyor. Dolayısıyla esnafa etkisi şimdilik belirsiz. Bu bir tahmindir.
Esnafın atabileceği adımlar:
- Gölden geçimini sağlayan işletmeler, kıyı çizgisi ve su seviyesi değişimlerini yerel kurumların ve üniversitelerin açıklamalarından takip etsin.
- Kıyıda tesisi, iskelesi ya da tekne işi olanlar, su seviyesi duyurularını düzenli izlesin.
- Su kaynaklarını kullanan işletmeler su tasarrufu ve verimli kullanım önlemlerini gözden geçirsin.
- Bölgeye özel destek duyurularını esnaf teşvikleri sayfamızdan takip edin.
Yerel ekonomi ve çevre gelişmelerini esnaf haberleri sayfamızdan, işletme bilgilerini küçük işletme rehberi bölümümüzden takip edebilirsiniz.
Okuyucuya soru: Van Gölü'nün yüzey alanındaki azalma bölgenizdeki geçim kaynaklarını ve işletmeleri nasıl etkiliyor?
Kaynak: ASAD "Geleceğim Van Gölü'nde Saklı" projesi, Prof. Dr. Murat Yakar ve Doç. Dr. Cihan Önen'in açıklamaları
📲 Esnaf Sesi'ni Takip Edin
📘 Facebook • 🐦 X (Twitter) • ▶️ YouTube • 📸 Instagram • ✈️ Telegram Kanalımız • 💬 WhatsApp Kanalımız • 🦋 Bluesky • 🐘 Mastodon • 📌 Pinterest
Editör: Esnaf Sesi
