Yurt Dışına Pazar Araştırmasına Gidene Devlet Desteği

Yurt dışında yeni müşteri ve pazar arayan şirketler, belirli şartları yerine getirmeleri halinde ulaşım ve konaklama giderleri için Ticaret Bakanlığı desteğinden yararlanabiliyor. 2026 yılında faaliyet başına destek üst limiti 490 bin 559 TL'ye ulaşırken, aynı araştırmada en fazla iki şirket çalışanının giderleri destekleniyor. Ancak her yurt dışı seyahati kapsamda değil.

Türkiye'de üretim veya ticaret yapan ve ürünlerini yurt dışına açmak isteyen şirketler için Ticaret Bakanlığı'nın uyguladığı Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteği, ihracat hazırlığında önemli maliyet kalemlerinden bazılarını karşılıyor.

Destek kapsamında, şartları sağlayan şirketlerin yurt dışındaki pazarları araştırmak ve potansiyel alıcılarla görüşmek amacıyla yaptığı seyahatlerde ekonomi sınıfı ulaşım ve belirli şartlarla konaklama giderleri destekleniyor.

Ticaret Bakanlığı'nın 5973 sayılı İhracat Destekleri Kararı kapsamında uygulanan desteğin üst limitleri her yıl güncelleniyor. 2026 yılı için faaliyet başına üst limit 490.559 TL olarak güncellenmiş durumda.

Devlet hangi masrafları karşılıyor?

Destek kapsamında iki temel gider bulunuyor:

Ulaşım:

• Ekonomi sınıfı uçak bileti
• Tren
• Gemi
• Otobüs
• Uluslararası ve şehirlerarası ulaşım

Konaklama:

• Kişi başına günlük 2.500 TL'ye kadar
• Oda ve kahvaltı giderleri

Bir pazar araştırması faaliyetinde en fazla iki şirket çalışanının bu giderleri destekleniyor.

Destek oranı yüzde 50.

2026 yılı için faaliyet başına destek üst limiti ise 490.559 TL.

Dolayısıyla 490.559 TL, şirketin hesabına otomatik olarak yatırılan bir para değil; destek kapsamına giren uygun giderler üzerinden uygulanabilecek azami tutarı ifade ediyor.

1. Devlet bana ne veriyor?

Devlet, şartları taşıyan şirketin yurt dışı pazar araştırması kapsamında yaptığı uygun ulaşım ve konaklama giderlerinin yüzde 50'sini destekliyor.

2026 yılında bir faaliyet için destek üst limiti:

490.559 TL

Bir faaliyette en fazla iki şirket çalışanı destek kapsamına alınabiliyor. Konaklamada kişi başına günlük üst sınır ise 2.500 TL.

Ancak destekten yararlanmak için seyahatin gerçekten pazar araştırması amacı taşıması gerekiyor.

2. Devlete gereksiz yere ne ödüyorum?

Burada doğrudan “fazla vergi ödüyorum” şeklinde bir durum söz konusu değil.

Asıl mesele, şirketin ihracat için yaptığı yurt dışı pazar araştırması giderlerinin tamamını kendi üzerinde bırakıp bırakmadığı.

Örneğin bir şirket yeni müşteriler bulmak amacıyla Almanya'ya gidiyor, potansiyel alıcılarla görüşüyor ve ulaşım ile konaklama masrafları yapıyorsa, şartları sağladığı durumda bu giderlerin destek kapsamına girip girmediğini kontrol etmesi gerekiyor.

Ancak yalnızca “Almanya'ya gittim, otelde kaldım” demek yeterli değil.

Pazar araştırmasının belgelendirilmesi gerekiyor.

3. Hangi başvuruyu kaçırıyorum?

Buradaki en önemli ayrıntı, 2026 uygulamasında yurt dışı pazar araştırmasının onaylanan ihracat planında yer alan hedef pazarlara yönelik olması.

Yani şirketin önceki haberde anlattığımız Pazara Giriş Projesi Hazırlama Desteği kapsamında onaylanan ihracat planında hedef pazar olarak belirlenen ülkelere yönelik araştırma yapması gerekiyor.

Başvurular Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yapılıyor.

İnceleme ve ödeme işlemlerinde ilgili İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği incelemeci kuruluş olarak görev yapabiliyor. Ticaret Bakanlığı da destek ödemelerinin önemli bölümünün üyesi olunan İhracatçı Birlikleri tarafından sonuçlandırıldığını belirtiyor.

4. Hangi süreyi kaçırırsam hakkım yanıyor?

Bu desteğin en kritik süresi 3 ay.

Şirket çalışanının Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde destek ödeme başvurusunun DYS üzerinden yapılması gerekiyor.

Üç aylık sürenin hesaplanmasında başvurunun DYS üzerinden gönderildiği tarih esas alınıyor.

Bir başka önemli sınır da seyahatin kendisi.

Pazar araştırmasının:

En az 2 gün

olması gerekiyor.

Desteklenen bölüm ise yolculuk günleri hariç en fazla 10 gün.

Seyahat 10 günü aşarsa bazı şartlarla ulaşım ve konaklamanın ilk 10 günlük kısmı desteklenebiliyor. Ancak araştırmanın toplam süresi, yol hariç 20 günü aşarsa faaliyet destek kapsamında değerlendirilmiyor.

Ayrıca aynı ülkeye yönelik olarak bir takvim yılında en fazla 2 pazar araştırması faaliyeti destekleniyor. Bir faaliyet ise tek ülkede veya en fazla 3 ülkede gerçekleştirilebiliyor.

5. Hangi belgeyi tutmadığım için destek alamıyorum?

Burada şirketlerin en çok dikkat etmesi gereken konu görüşmelerin ve ödemelerin belgelenmesi.

Pazar araştırmasının yapıldığı her gün, yolculuk ve resmi tatil günleri hariç olmak üzere, araştırma yapılan ülkede yerleşik farklı en az bir kurum, kuruluş veya şirketle görüşme yapılması gerekiyor.

Görüşme yapılmayan günlerin konaklama giderleri desteklenmiyor.

Bu nedenle şirketin;

• Görüşme yapılan şirketlerin adlarını,
• Görüşme tarihlerini,
• Görüşme yapılan kişileri,
• Görüşme adreslerini,
• Görüşmenin amacını,
• E-posta ve toplantı yazışmalarını,
• Toplantı kayıtlarını,
• Uçak ve ulaşım biletlerini,
• Otel faturalarını,
• Banka ödeme belgelerini,
• Kredi kartı ekstrelerini

düzenli şekilde saklaması önemli.

Ödemelerin bankacılık kanalıyla yapılması gerekiyor.

Elden yapılan ödemeler destek kapsamında değerlendirilmiyor. Müşteri çeki veya cirolu çek ile yapılan ödemeler de destek dışı bırakılıyor.

Üstelik DYS'ye sunulan belgelerin asıllarının en az 10 yıl saklanması gerekiyor.

Her yurt dışı seyahati desteklenmiyor

Ticaret Bakanlığı'nın mevzuatında bu konuda önemli sınırlamalar bulunuyor.

Örneğin;

• Pazar araştırması amacı taşımayan seyahatler,
• Grup seyahatleri,
• Beş veya daha fazla şirketin birlikte gerçekleştirdiği grup seyahatleri,
• Bazı toplantı, sergi ve konferans organizasyonları,
• Araştırma yapılan ülkede aynı tarihlerde stantla katılım sağlanan fuar seyahatleri

destek kapsamına alınmıyor.

Ayrıca pazar araştırmasına katılan çalışanın eşi veya ikinci dereceye kadar kan hısımlarının eşlik ettiği seyahatler de, bu kişiler şirket ortağı veya çalışanı olsa dahi desteklenmiyor.

6. Muhasebecime hangi soruyu sormalıyım?

Muhasebecinize şu soruyu sorun:

“Şirketimizin onaylı ihracat planında yer alan hedef pazarlara yönelik yaptığımız veya yapacağımız yurt dışı pazar araştırmalarında ulaşım ve konaklama giderlerimizin yüzde 50'si Ticaret Bakanlığı desteğine giriyor mu? DYS üzerinden 3 aylık başvuru süresini takip ediyor musunuz?”

ESNAFSORUYOR

“İki çalışanımı Almanya'ya gönderebilir miyim?”

Evet. Bir pazar araştırması faaliyetinde en fazla iki şirket çalışanının ulaşım ve konaklama giderleri destek kapsamına alınabiliyor.

“10 gün kalırsam bütün otel masrafım karşılanıyor mu?”

Hayır.

Konaklama kişi başına günlük 2.500 TL'ye kadar destek kapsamında. Ayrıca araştırmanın her günü için gerekli görüşmelerin yapılması gerekiyor. Görüşme yapılmayan günlerin konaklaması desteklenmiyor.

“Üç ülkeye gidebilir miyim?”

Evet. Bir pazar araştırması faaliyeti en fazla üç ülkeyi kapsayabiliyor. Üçten fazla ülkeye gidilmesi halinde destek kapsamı ilk üç ülkeyle sınırlandırılıyor.

“Aynı ülkeye yıl içinde tekrar gidebilir miyim?”

Evet, ancak aynı ülkeye yönelik bir takvim yılında en fazla iki pazar araştırması faaliyeti destekleniyor.

Esnafın yurt dışına çıkmadan önce kontrol listesi

☐ Şirketimin onaylı ihracat planı var mı?

☐ Gideceğim ülke ihracat planındaki hedef pazarlar arasında mı?

☐ DYS başvuru bilgilerim güncel mi?

☐ En fazla iki çalışan mı gönderiyorum?

☐ Araştırmayı en az 2 gün yapacak mıyım?

☐ Görüşme yapılacak şirketleri önceden belirledim mi?

☐ Her araştırma günü için en az bir farklı şirket/kurumla görüşme planladım mı?

☐ Uçak biletlerim ekonomi sınıfı mı?

☐ Otel faturalarını şirket adına alıyor muyum?

☐ Ödemeleri banka veya uygun kredi kartı kanalıyla yapıyor muyum?

☐ Türkiye'ye döndükten sonra 3 ay içinde DYS başvurumu yapacak mıyım?

☐ Belgeleri en az 10 yıl saklayacak mıyım?

EsnafSesi'nin notu

Bu destek, “yurt dışına git, faturaları getir, devlet parasını versin” şeklinde çalışan bir uygulama değil.

Asıl amaç, şirketlerin yeni ihracat pazarlarını yerinde araştırması ve potansiyel alıcılarla gerçek ticari görüşmeler yapması.

Bu nedenle uçak bileti ve otel faturası kadar kimlerle, hangi tarihte ve hangi ülkede görüşme yapıldığına ilişkin kayıtlar da önem taşıyor.

Resmî kaynak: Ticaret Bakanlığı – 5973 sayılı İhracat Destekleri Kararı, Yurt Dışı Pazar Araştırması Desteğine İlişkin Genelge ve 2026 destek üst limitleri.