Küresel Sanayi Metallerinde Rotalar Değişiyor: Tarifeler, Yaptırımlar ve Stok Savaşları
Sanayi metallerinde fiyatları yalnızca fabrika talebi ve maden üretimi belirlemiyor; ABD'nin gümrük vergileri, Avrupa'nın Rus metallerine yönelik kısıtlamaları ve Çin'in değişen dış ticaret dengeleri metalin hangi bölgeye taşınacağını yeniden şekillendiriyor.
Bakırın Rotası ABD'ye Döndü ve Depolar Eridi
London Metal Exchange'de (LME) üç ay vadeli bakırın ton fiyatı 13.600 doların üzerinde kalırken, fiyatı destekleyen temel unsur tarife öncesinde metalin ABD'ye taşınması oldu.
ABD'nin olası ek vergileri tüccarları Londra ve Şanghay depolarından metal çekmeye yöneltirken, LME bakır stokları mayıs sonundan temmuzun üçüncü haftasına kadar yüzde 24 geriledi; kalan stokların yüzde 56'sı ise teslimat için ayrıldı.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası depolarındaki bakır miktarı mart ortasından bu yana yüzde 80'den fazla düşüşle 79.909 tona inerken, Çinli alıcıların ödediği Yangshan primi ton başına 100 dolara çıktı.
Tarife ve Yaptırım Kararları Arzı Sıkıştırıyor
ABD'nin yarı işlenmiş bakır ürünleri ile rafine bakıra yönelik yeni tarife beklentileri; boru, kablo ve levha üreticilerinin hammadde stoklarını erken genişletmesine yol açtı.
Benzer bir eğilim alüminyum ve çelikte de görülürken, vergilerin yürürlüğe girmesinin ardından sevkiyatların yavaşlaması durumunda ABD'de biriken metalin yeniden Avrupa ve Asya'ya dönme riski bulunmaktadır.
Avrupa Birliği'nin Rusya menşeli bakır ve kobalt için getirdiği, 25 Temmuz 2026'dan önce AB'ye girmiş olma şartı ve nikel, demir cevheri ile alüminyum hurdasını kapsayan geniş kısıtlamaları, Avrupalı üreticiler için menşe belgesi ve depo kapasitesini maliyet hesaplarında kritik hale getirdi.
Çin Nikel, Kalay ve Çinkoda İhracata Yöneldi
Küresel fiyatların Çin iç piyasasının üzerine çıkmasıyla birlikte ülke; nikel, kalay ve çinko ihracatını artırarak LME'deki yüksek fiyatlardan yararlanmaya başladı.
Nikelde Endonezya kaynaklı üretim artışı uzun süreli arz fazlası yaratırken, kalayda elektronik ve lehim talebi, çinkoda ise galvanizli çelik talebi metal akışının yönünü belirliyor.
Alüminyum ticaretinde gümrük vergilerinin yanı sıra yüksek elektrik tüketimi nedeniyle ucuz ve istikrarlı enerjiye sahip ülkeler rekabet avantajı yakalarken, Orta Doğu'daki lojistik riskler ve Avrupa'daki yüksek elektrik fiyatları kapasite artışını sınırlıyor.
Demir Cevheri Diğer Metallerden Ayrıştı
Demir cevherinde ana gündem maddesi depolardan ziyade Çin'in çelik tüketimi olmaya devam ediyor.
Çin'in haziran ayı demir cevheri ithalatı 112,69 milyon tonla altı ayın en yüksek seviyesine ulaşırken, yılın ilk yarısında ithalat yüzde 6,3 artmasına rağmen ham çelik üretimi yüzde 3 azaldı ve liman ile fabrika stokları büyüdü.
Gayrimenkul yatırımları ile konut satışlarının zayıf seyretmesi ve otomotiv satışlarının gerilemesi yassı çelik talebini baskılarken, Avustralya, Brezilya ve Gine'den gelecek yeni arz artışları Çin'den güçlü bir teşvik gelmediği sürece fiyatların yükselişini sınırlıyor.
Yeni dönemde metal piyasalarında yalnızca maden üretimi değil; tarifeler, enerji maliyetleri, Çin'in dış ticaret hamleleri ve hangi depoda ne kadar kullanılabilir stok kaldığı en kritik belirleyiciler arasında yer alıyor.
Kaynak: Dünya Gazetesi
