Faiz Bu Perşembe Sabit Kalabilir Ama Asıl Soru: Önümüzdeki Üç Toplantıda Ne Olacak?
Piyasa gözlerini bu perşembe gerçekleşecek kritik karara çevirmiş durumda; faiz oranlarının bu toplantıda sabit kalması beklenirken, asıl merak edilen ve tartışılan konu gelecekteki rotanın ne olacağı. 10 Eylül, 22 Ekim ve 10 Aralık tarihlerinde yapılacak olan sonraki üç toplantı, para politikasının önümüzdeki dönemde nasıl bir seyir izleyeceği açısından en çok merak edilen konu olarak ağırlığını koruyor.
23 Temmuz Perşembe Gününe Bakış: Sürpriz Beklenmiyor
Merkez Bankası'nın 23 Temmuz toplantısında faizde değişikliğe gitmesi zaten beklenmiyor. Perşembe günü yapılacak olası bir değişiklik çok büyük bir sürpriz olur ve yanlış değerlendirilir. Ancak hem bu perşembe ne olabileceğini irdelemek hem de sonrasındaki üç toplantıda nelerin yaşanabileceğine bakmak gerekiyor:
Fiili ve Kağıt Üzerindeki Faiz: Savaşla birlikte yüzde 37'lik haftalık repo ihale faiz oranı kağıt üzerinde kaldı ve piyasa yüzde 40 faizli gecelik kanaldan fonlanıyor. Merkez Bankası bu ayı da katarsak beş aydır kağıt üstünde yazan faizi bile uygulayamıyor.
Fonlama Kanalları: Yüzde 40'lık gecelik fonlama faizinin aşağı çekilebileceğini savunanlar olsa da bu pek mümkün görünmüyor. Gecelik faizi 39 veya 38'e çekip fonlamayı yine bu kanaldan sürdürmek veya fonlamayı haftalık repoya kaydırmak gibi hamleler, savaşın büyüme riski karşısında temkinli durmayı gerektiriyor. Bu yüzden perşembe günkü toplantı, takvimde yer aldığı için yapılacak bir buluşmadan öteye gitmeyecek gibi duruyor.
Türk Halkının Döviz Tutkusu ve Faiz İndirimi İkilemi
"Merkez Bankası'nın politika faizi niye değişir?" sorusunun bu dönemdeki yanıtı kuşkusuz düşüşü kapsıyor. Ancak faiz indirimi için koşulların uygun olup olmadığını anlamak adına verilere bakmak şart:
Mevduat Dağılımı: 10 Temmuz itibarıyla vatandaşın bankalarda 15,6 trilyon lira mevduatı bulunuyor. Bunun 9,1 trilyonu TL, 6,5 trilyonu (139 milyar dolar) ise döviz cinsinden. Yani her 100 birimlik tasarrufun 58 birimi TL, 42 birimi döviziken; halkın dövize olan ilgisinin hiç kaybolmadığı görülüyor.
1990'ları ve 2021'i Hatırlamak: Vatandaş Türk parasının getirisinin hızla düşmesi durumunda (2021'in son döneminde olduğu gibi) anında dövize yöneliyor. Bu gerçek ortadayken, dövize hızlı bir yönelişin yaşanmaması adına faizde beklenmeyen ve yüklü bir indirime gidilmesi beklenmiyor.
Yıl Sonuna Doğru Enflasyon ve Faiz Beklentileri
Perşembeden sonra yıl sonuna kadar yapılacak üç PPK toplantısı öncesinde enflasyonun seyri büyük önem taşıyor:
Enflasyon Tablosu: Yüzde 32 dolayındaki yıllık enflasyonun yıl sonuna kadar umulduğu gibi yüzde 20'lerin ortasına inmesi beklenmiyor. Enflasyonun en fazla yüzde 28-29'a gerilemesi iyimser bir tahmin olurken, oranların yıl sonuna kadar muhtemelen yüzde 31-34 arasında seyredeceği öngörülüyor.
Maliyet Artışları: Bu ayın enflasyonu haziran gibi yüzde 1'in altında gelmeyecek. Hizmetler sektöründeki zamlar ve akaryakıttaki artış beklentileri (benzin ve motorin zamları) ile yeniden patlak veren savaşın enerji maliyetlerini tetiklemesi, bu yıl enflasyonda yüzde 30'un altını görmeyi zorlaştırıyor.
Faiz Yıl Sonunda Yüzde 35 Olabilir mi? Enflasyon bu seyirdeyken faizin yüzde 35'lere çekilmesi zor görünüyor. Çünkü bu düzey için enflasyonun 28-29'a gerilemesi şart.
Dövizde adeta pusuya yatmış bekleyen kitle ve enflasyonun seyri göz önüne alındığında, Merkez Bankası'nın önümüzdeki toplantılarda da çok fazla hareket alanı bulunmuyor. Köprülerin altından daha çok sular akacak olsa da, bugünkü tablo faiz indirimleri için temkinli olunması gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Kaynak: Ekonomim
