Eskiden göç kelimesi telaffuz edildiğinde, zihinlerde hep hüznün ve zorunluluğun bıraktığı acı bir tat belirirdi. Göç denince akla ilk gelen, şartların zorladığı "zorunlu göç" kavramıydı. Şimdilerde ise bireylerin kendi iradeleriyle yola çıktığı "gönüllü göçler" söz konusu olsa da özünde göç kavramı hâlâ örtülü bir zorunluluğu barındırmaktadır. Bireyler her ne kadar kendi kararlarıyla bu yolculuğa başlasa da arkasındaki temel neden daha iyi ekonomik koşullar, daha yüksek yaşam standartları ve mevcut hayatın sunduklarından daha fazlasına ulaşma arayışıdır.
Bu göç yolculuğunda Almanya, Türkiye tarihi açısından bambaşka ve köklü bir yere sahiptir. 1961 yılında imzalanan İşgücü Anlaşması’yla tahta bavuluyla yola çıkan "misafir işçiler" ilk nesli oluştururken, bugün Almanya'da dördüncü nesil yaşamını sürdürmektedir. Ancak son zamanlarda özellikle Almanya, genç nüfusunun azalması nedeniyle tarihinin en ciddi nitelikli işgücü açığıyla karşı karşıyadır. Tam da bu yüzden, ülkemizde neredeyse her ailede, her arkadaş ortamında ya da insanların bir araya geldiği her sohbet masasında "yurtdışına taşınmak", "işi yurt dışına taşımak" veya "Almanya ile ticari ilişki kurmak" konuşulmaktadır. Rotanın ilk çevrildiği ülke ise yine şaşırmayacağımız üzere Almanya’dır.
Almanya’nın bu işgücü krizini çözmek adına yürürlüğe koyduğu Nitelikli İşgücü Yasası ve Fırsat Kartı gibi düzenlemeler, Türkiye’deki ustalardan zanaat sahiplerine, yani esnafımıza da yeni ufuklar vadetmektedir. Puan sistemi, esnetilen denklik şartları ve tecrübeyi öne çıkaran bu maddeler büyük kolaylıklar sunduğu yadsınamaz. Peki, bu yasa esnafı, gerçek anlamda yurt dışına taşımaya ve orada tutmaya yetecek mi? Sorusunun cevabı mevzuatın ötesinde saklı; çünkü ihtiyaçtan kaynaklı çıkan bu yasa ile Almanya aslında nitelikli işgücü olanlara kapıyı araladı. Ancak denklik, dil ve ticari uyum, sermaye, ikamet şartı gibi sonradan tamamlanması güç ancak imkansız olmayan bazı koşullar getirilmiştir.
Özetle; geçmişte tahta bavulla başlayan o göç hikâyesi, bugün nitelikli işgücü ve ticaret arayışıyla kabuk değiştirmiştir. Almanya’nın Nitelikli İşgücü Yasası, önemli bir fırsat ve güçlü bir "ilk adım"dır. Ancak bu yasa tek başına yola çıkmak için yeterli bir araç değildir. Önemli olan kişilerin sadece gitmesi değil, gittiği yerde kalıcı bir marka ve değer yaratabilmesidir. Bu koşulların sağlanması için gerekli denklik danışmanlığı, dil eğitimi ve hukuki rehberlikle desteklenmesi şarttır. Bir sonraki yazımızda bu koşullardan daha detaylı şekilde bahsedilecektir.