Ankara — Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda faaliyet gösteren Türkiye'deki 26 kalkınma ajansı, "Kalkınma Ajansları 2025 Yılı Genel Faaliyet Raporu"na göre günümüze kadar 28 bin 120 projeye mali ve teknik destek sağlamıştır. Bu projelere sağlanan destek tutarı 2026 fiyatlarıyla 116,3 milyar lirayı bulurken, verilen toplam 194,2 milyar liralık yatırım harekete geçirildi. Küçük ve orta seçenekleri değiştirebilirsiniz (KOBİ) da doğrudan başvurabildiği bu hibe ve teknik destek programlarına, yerli kaynağın zorlaştığı bir dönemde önemli bir kaynak olarak dikkat çekiyor.
Kalkınma ajansı nedir, ne işe yarar?
Kalkınma ajansları, 2006 yılında kraliçeye giren 5449 sayılı Kanun ile belirlenmiş, bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmayı özerk yönetimlerden alır. Doğrudan yatırım yapan kuruluşlar değiller; bunun yerine KOBİ'lere, üniversitelere, belediyelere ve sivil toplum olaylarına proje bazlı mali destek (hibe), teknik destek ve danışmanlık sağlıyorlar. Ajansları, kendi bölgelerindeki illerin bilgilerine göre yıllık proje teklif çağrıları açılır.
Ajanslar, Yatırım Destek Ofisleri (YDO) ise kayıtın izin ve ruhsat süreçlerini takip ediyor, devlet desteklerine yönelik bilgilendirme ve danışmanlık hizmeti sunuyor.
Türkiye'deki 26 kalkınma ajansı ve kapsadığı illerle
| Ajans | Kapsadığı İller |
|---|---|
| İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) | İstanbul |
| İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) | İzmir |
| Ankara Kalkınma Ajansı (Ankaraka) | Ankara |
| Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) | Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova |
| Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) | Balıkesir, Çanakkale |
| Trakya Kalkınma Ajansı (TRAKYAKA) | Tekirdağ, Edirne, Kırklareli |
| Bursa Eskişehir Bilecik Kalkınma Ajansı (BEBKA) | Bursa, Eskişehir, Bilecik |
| Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) | Aydın, Denizli, Muğla |
| Zafer Kalkınma Ajansı (ZAFER) | Kütahya, Manisa, Afyonkarahisar, Uşak |
| Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) | Antalya, Isparta, Burdur |
| Çukurova Kalkınma Ajansı (ÇKA) | Adana, Mersin |
| Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (DOĞAKA) | Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye |
| Ahiler Kalkınma Ajansı (AHİKA) | Nevşehir, Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde |
| Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA) | Konya, Karaman |
| Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) | Kayseri, Sivas, Yozgat |
| Karacadağ Kalkınma Ajansı | Diyarbakır, Şanlıurfa |
| İpekyolu Kalkınma Ajansı (İKA) | Gaziantep, Adıyaman, Kilis |
| Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) | Mardin, Batman, Şırnak, Siirt |
| Fırat Kalkınma Ajansı (FKA) | Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli |
| Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) | Van, Muş, Bitlis, Hakkari |
| Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) | Erzurum, Erzincan, Bayburt |
| Kuzeydoğu Anadolu Ajansı Kalkınma (KUDAKA) | Kars, Ağrı, Ardahan, Iğdır |
| Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) | Samsun, Çorum, Amasya, Tokat |
| Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) | Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane |
| Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı (BAKKA) | Zonguldak, Karabük, Bartın |
| Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) | Kastamonu, Çankırı, Sinop |
KOBİ'ler bu desteklerden nasıl faydalanır?
- Her ajans, faaliyet gösterdiği illerdeki KOBİ'lere yönelik mali destek (hibe) ve teknik destek programlarını kendi web sitesi üzerinden ilan ediyor. Örneğin Doğu Akdeniz Ajansı Kalkınma (DOĞAKA), 2026 yılında "Sanayide Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Destek Programı" ve "Yeşil Dönüşüm Teknik Destek Programı" gibi çağrılar yayınladı.
- Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) da "KOBİGÜÇ" gibi programlarla bölgelerindeki işletmelere destek sunmaktadır.
- Başvurular, ilgili ajansın yıllık çalışma programı ilan edilen proje teklif çağrıları kapsamında yapılıyor; süreç ve sonuçlar ajansının kendi web sitesinde takip edilebiliyor.
- Tüm kalkınma ajanslarının güncel destek programlarına https://ka.gov.tr/destekler üzerinden toplu olarak ulaşılabiliyor.
Neden önemli?
Yerli sermaye piyasalarında finansman olanağının zorlaştığı bir dönemde, ülke kalkınma ajansına başvuru yapmak, KOBİ'ler için hem hibe (geri ödemesiz) hem de teknik destek şeklinde önemli bir alternatif oluşuyor. İşletme sahiplerinin, bulundukları yere bağlı oldukları web sistemlerinin düzenli takipleri ile güncel proje tekliflerinden haberdar olmaları öneriliyor.
Kaynaklar:
- Dünya Gazetesi, "Kalkınma ajanslarından 194 milyar TL'lik yatırım hamlesi", Temmuz 2026
- Anadolu Ajansı, "Türkiye'nin yerel güç kalkınma ajanslarının büyümelerini desteklemeleriyle", Temmuz 2026
- TC Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansı Genel Müdürlüğü (ka.gov.tr)
- Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı (dogaka.gov.tr)
- Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (baka.gov.tr)
