Teknoparkta Şirketi Olanlar Dikkat! Vergi İstisnasında Bilinmeyen Ayrıntı
Teknopark/Teknoloji Geliştirme Bölgesi faaliyetleri için çeşitli vergi istisnaları bulunuyor. Ancak burada çok dikkatli olmak gerekiyor: şirketin teknoparkta bulunması, tek başına bütün kazancın vergiden çıkması anlamına gelmiyor. GİB'in 2026 rehberinde teknoloji geliştirme bölgeleri kazanç istisnası ayrıca yer alıyor. Peki bu istisna tam olarak neyi kapsıyor ve şirketlerin dikkat etmesi gereken sınırlar neler? Detayları haberimizde bulabilirsiniz.
Yasal Dayanak Ne?
Bu istisna, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nun Geçici 2. maddesi kapsamında düzenleniyor. Maddeye göre: teknolojik gelişimin sağlanması ve girişimciliğin desteklenmesi amacıyla, teknoloji geliştirme bölgesi içerisinde faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları, 31 Aralık 2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiş.
En Kritik Kelime: "Münhasıran"
Bu maddedeki en önemli kelime "münhasıran" (yalnızca/sadece). VA Partners'ın vurguladığı gibi: "Kanun kapsamında değerlendirilebilmek için şirketin bir Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Teknopark) içinde fiilen faaliyet göstermesi zorunludur. Teknopark dışında yürütülen faaliyetler, Ar-Ge olsa dahi istisnadan yararlanamaz."
Bu, sizin de haklı olarak vurguladığınız yanlış algıyı doğrudan çürütüyor: bir şirketin teknoparkta ofis veya kayıt sahibi olması, o şirketin tüm gelirlerini vergiden muaf hale getirmiyor. İstisna, yalnızca bölge içindeki fiili yazılım, tasarım veya Ar-Ge faaliyetinden doğan kazanca uygulanıyor.
Bu tür teknoloji şirketi vergi teşviklerini takip eden esnaf ve KOBİ'ler küçük işletme rehberi sayfamızdan genel bilgilere ulaşabilir.
Faaliyetlerin Ayrıştırılması Zorunlu
Bir teknopark şirketinin hem bölge içi hem bölge dışı geliri olabilir. Bu durumda "bölge içi ve bölge dışı faaliyetlerden elde edilen gelirlerin net bir şekilde ayrıştırılması gerekiyor." Kazançların ve giderlerin doğru şekilde izlenmesi, maliyetlerin ilgili projelere doğru yansıtılması önem taşıyor. Hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi gerekiyor.
Ayrıca personel bazında da bir ayrım şart: "Teknopark dışında çalışan personelin faaliyetleri için ayrı maliyet merkezi tanımlanmalı; bu kişilerin ücretleri hiçbir koşulda istisna kapsamına alınamıyor."
Bildirim Zorunluluğu Var
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca, bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin, teslim ve hizmetlerine KDV istisnası, kazançlarına ise kurumlar vergisi istisnası uygulanabilmesi için yönetici şirketten alınacak bir yazıyla (bölgede faaliyette bulunulduğunu ve faaliyet alanlarını gösteren) bağlı oldukları vergi idaresine bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunuyor. Ayrıca şirketin, teknopark yönetici şirketiyle geçerli bir kira sözleşmesi olması da gerekiyor.
Belirli Bir Tutarın Üzerinde Fon Ayırma Zorunluluğu
Kanuna sonradan eklenen "Ek Madde 3" kapsamında önemli bir yükümlülük daha var: 1 Ocak 2022'den itibaren geçerli olmak üzere, geçici 2. madde kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarı 1.000.000 TL ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, bu tutarın %2'sini pasifte geçici bir hesaba aktarmak zorunda. Bu aktarım yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 TL ile sınırlandırılmış.
Gayrimaddi Haklarda Patent Şartı da Var
Belirli büyüklükteki mükellefler için ek bir şart daha devreye giriyor: teknoparkta faaliyet gösteren ve son 5 hesap döneminin ortalaması dikkate alınmak suretiyle belirli kriterleri aşan kurumların istisnadan yararlanabilmesi için, gayrimaddi haklara yönelik olarak patent alınması veya patente eşdeğer kabul edilen faydalı model belgesi, tasarım tescil belgesi, telif hakkı tescil belgesi gibi belgelere sahip olunması gerekiyor.
KDV İstisnası da Ayrı Bir Konu
Teknoparkta üretilen belirli yazılım türleri (sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımları) için 31 Aralık 2028'e kadar KDV istisnası da uygulanıyor. Ancak bu, kurumlar vergisi istisnasından ayrı bir rejim — bir istisnaya hak kazanmak diğerini otomatik olarak garanti etmiyor.
SGK Prim Desteği de Var
4691 sayılı Kanun'da doğrudan sigorta primi desteği bulunmasa da, 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'da teknokent bünyesinde faaliyet gösteren şirketlerin Ar-Ge ve yazılım personelinin ücretlerine ilişkin düzenlemeler yer alıyor. Buna göre, ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin, bu çalışmaları karşılığında elde ettiği ücretler üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, Hazine tarafından karşılanıyor.
Bölge Dışında Geçirilen Süre de İstisnaya Girebilir mi?
Burada bir istisna içinde istisna var: yazılım geliştirme ve Ar-Ge personelinin, Ar-Ge projesi kapsamında TGB Yönetici Şirketinin izni ve Bakanlığın onayı ile Teknoloji Geliştirme Bölgesi dışında geçirdiği süreye ait ücretler de gelir vergisinden müstesna tutulabiliyor. Ancak burada da izin ve onay şartının aranması, bu esnekliğin keyfi olmadığını gösteriyor.
Tescil/Bildirim Şartı Yerine Getirilmezse Ne Olur?
Kanun, uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nı yetkili kılıyor. Belirlenen esaslar çerçevesinde tescil, kayıt veya bildirim şartının yerine getirilmemesi durumunda, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi, vergi zıyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil ediliyor.
Bu İstisna Hangi Şirketleri İlgilendiriyor?
Bu düzenleme, aşağıdaki gruplardaki işletmeleri doğrudan ilgilendiriyor:
- Teknoparkta ofis tutan yazılım şirketleri: Yalnızca bölge içindeki fiili yazılım geliştirme faaliyetinden doğan kazanç istisna kapsamında.
- Tasarım ve Ar-Ge merkezli girişimler: Teknopark bünyesinde tasarım veya Ar-Ge projesi yürüten şirketler.
- Hem bölge içi hem bölge dışı faaliyeti olan şirketler: Bu şirketlerin, gelir ve maliyetlerini titizlikle ayrıştırması gerekiyor.
- Yüksek kazançlı teknopark şirketleri: 1 milyon TL üzeri istisna kazancı olanlar, fon ayırma yükümlülüğüne tabi.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu haber, on parçalı teşvikler serimizin belki de en "yanlış anlaşılmaya açık" konusu. Teknoparkta bir ofis açmak, birçok girişimci için "artık vergi ödemeyeceğim" gibi basitleştirilmiş bir algıya yol açabiliyor — oysa gerçek çok daha katmanlı. İstisna yalnızca bölge içindeki fiili yazılım/tasarım/Ar-Ge faaliyetinden doğan kazanca uygulanıyor; şirketin bölge dışındaki satış, pazarlama veya farklı iş kollarından elde ettiği gelir bu kapsama girmiyor. Ayrıca bildirim yükümlülüğü, kira sözleşmesi şartı, faaliyet ayrıştırması ve belirli büyüklükte fon ayırma zorunluluğu gibi çok sayıda teknik detay, bu istisnayı "otomatik ve basit" olmaktan çıkarıyor. Bu nedenle teknoparkta şirket kuran veya kurmayı planlayan girişimcilerin, kurulduğu andan itibaren profesyonel vergi danışmanlığı almasının önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.
Teknoloji Geliştirme Bölgesi'nde faaliyet gösteren veya göstermeyi planlayan girişimci ve şirket sahiplerinin şu adımları değerlendirmesi faydalı olacaktır:
- Şirketinizin bölge içi ve bölge dışı faaliyetlerini muhasebe sisteminizde net biçimde ayrıştırarak, istisna kapsamına giren kazancı doğru hesaplayın.
- Teknopark yönetici şirketiyle geçerli bir kira sözleşmeniz olduğundan ve gerekli bildirim yazısını vergi dairenize ilettiğinizden emin olun.
- Bölge dışında çalışan personelinizin ücretlerini kesinlikle istisna kapsamına almayın; bu personel için ayrı bir maliyet merkezi oluşturun.
- İstisna kazancınız 1 milyon TL'yi aşıyorsa, %2'lik fon ayırma yükümlülüğünüzü zamanında yerine getirin.
- Gayrimaddi haklarınız için patent veya eşdeğer belge şartının işletmenizi kapsayıp kapsamadığını mali müşavirinizle netleştirin.
- Ar-Ge personelinizin bölge dışında çalışması gerekiyorsa, önce TGB yönetici şirketinden izin ve Bakanlıktan onay alarak istisna hakkınızı koruyun.
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ve girişimcilere yönelik vergi teşviklerindeki güncel gelişmeleri takip etmek isteyen esnaf ve KOBİ sahipleri esnaf haberleri kategorimizi düzenli olarak inceleyebilir.
Kaynak: 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu Geçici Madde 2 ve Ek Madde 3 / 5746 Sayılı Kanun / GİB 2026 Kurumlar Vergisi Rehberi / VA Partners / KPMG Vergi / Fair YMM / MHR Partner / e-Denet
Editör: Esnaf Sesi
Esnaf Sesi'ni takip edin
Elektrik, akaryakıt, vergi, destekler, KOBİ'ler, ticaret ve işletmeleri doğrudan ilgilendiren gelişmeleri Esnaf Sesi üzerinden takip edebilirsiniz.
Esnaf Sesi Facebook hesabını takip edin
Güncel haberleri ve son dakika gelişmelerini Instagram'dan da takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi Instagram hesabı
Anlık gelişmeler için Telegram kanalına katılabilirsiniz:
Esnaf Sesi Telegram kanalı
WhatsApp kanalından da haberleri takip edebilirsiniz:
Esnaf Sesi WhatsApp kanalı
