TTK, Tüketici, Perakende Kanunu'nda Esnaf Değişiklikleri
28 Mayıs 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7511 sayılı Kanun ile Türk Ticaret Kanunu (TTK), Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikler, esnafı ilgilendiren kanun değişiklikleri arasında öne çıkıyor. Sermaye artırım zorunluluğundan fahiş fiyat cezalarına kadar birçok başlık, günlük ticari faaliyet yürüten esnaf ve KOBİ'leri doğrudan etkiliyor.
TTK'da Neler Değişti?
Kanun, yönetim kurulu işleyişinde birtakım kolaylıklar getirirken, en kritik değişiklik sermaye şirketlerine yönelik oldu.
Sermaye Artırım Zorunluluğu ve İnfisah Riski
25 Kasım 2023 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 1 Ocak 2024'ten itibaren asgari esas sermaye tutarları anonim şirketlerde 250.000 TL'ye, kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş halka açık olmayan anonim şirketlerde 500.000 TL'ye, limited şirketlerde ise 50.000 TL'ye yükseltilmişti. 7511 sayılı Kanun, bu sınırların altında kalan anonim ve limited şirketlere 31 Aralık 2026'ya kadar sermayelerini yükseltme zorunluluğu getiriyor; aksi halde şirketler infisah etmiş sayılacak ve tasfiye sürecine girecek. Ticaret Bakanlığı'na bu süreyi birer yıl olmak üzere en çok iki kez uzatma yetkisi tanınmış durumda.
Kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan anonim şirketler için ayrı bir istisna var: başlangıç sermayesi 500.000 TL'nin altında olsa da çıkarılmış sermayesi 250.000 TL ve üzerindeyse şirket infisah etmeyecek, yalnızca kayıtlı sermaye sisteminden çıkmış sayılacak.
Sermaye artırım kararlarını kolaylaştırmak için, bu genel kurul toplantılarında toplantı nisabı aranmayacak ve kararlar mevcut oyların çoğunluğuyla alınabilecek.
Yönetim Kurulu İşleyişinde Kolaylıklar
Yönetim kurulu başkanı ve başkan vekilinin her yıl yeniden seçilme zorunluluğu kaldırıldı; artık görev sürelerine paralel seçilebilecekler. Ayrıca şube müdürleri hariç müdür atama ve görevden alma yetkisi, yönetim kurulunun devredebileceği bir yetki haline geldi — bu da özellikle şubeleri olan esnaf işletmelerinin daha hızlı personel kararları almasına imkân tanıyor.
Tüketici Kanunu'nda Esnafı İlgilendiren Cezalar
Satış sonrası hizmet ve servis istasyonu yükümlülüklerine uymayan işletmeler için idari para cezaları belirgin şekilde arttı:
- Satış sonrası hizmet yeterlilik belgesi alınmaması: 1.115.000 TL
- Bakanlık sistemine kayıt yapılmaması/güncellenmemesi (servis istasyonu başına): 18.000 TL
- "Özel servis" ibaresinin görünür şekilde kullanılmaması: 18.000 TL
- Asgari servis istasyonu sayısının sağlanmaması (eksik istasyon başına): 124.000 TL
- Diğer 58. madde ihlalleri için: 2.200 TL
Ayrıca satıştan kaçınma ihlallerinde artık 2.200 TL'den az olmamak üzere, satış bedeliyle orantılı ceza uygulanacak.
Perakende Ticaret Kanunu: Fahiş Fiyat ve Stokçuluk Cezaları Yükseldi
Esnafı en çok ilgilendiren değişikliklerden biri burada. Fahiş fiyat artışı yapan üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerine her ihlal için 100.000 TL; piyasada darlık yaratan, rekabeti bozan veya tüketicinin mala ulaşmasını engelleyen faaliyetlere ise 1.000.000 TL ile 12.000.000 TL arasında ceza öngörülüyor.
Bir takvim yılındaki toplam ceza tutarı da ölçekle sınırlandırıldı: küçük ölçekli işletmelerde 20.000.000 TL, orta ölçeklilerde 200.000.000 TL, büyük ölçeklilerde 1.000.000.000 TL'yi aşamayacak.
Bir yıl içinde en az üç kez stokçuluk yaptığı tespit edilen işletmelere Bakanlık artık azami altı gün kapatma cezası verebilecek.
ESNAFSESİ ÖZEL YORUMU & BÖLGE/SEKTÖR ESNAFINA ETKİLERİ
Bu değişiklikler paketi, şirket yapısından fiyatlandırma pratiklerine kadar esnafın günlük işleyişini doğrudan etkiliyor. Somut adımlar:
- Sermaye durumunuzu 2026 sonuna kadar netleştirin — Limited şirketiniz 50.000 TL'nin, anonim şirketiniz 250.000 TL'nin altındaysa artırım sürecini şimdiden başlatın; son çeyreğe bırakmayın.
- Servis/satış sonrası hizmet kaydınızı kontrol edin — Bakanlık sistemine kayıtlı ve güncel olduğunuzdan emin olun; 18.000 TL'lik ceza tek başına küçük işletme bütçesini zorlayabilir.
- Fiyatlandırma politikanızı gözden geçirin — Fahiş fiyat ve stokçuluk cezaları ciddi oranda arttı; tedarik zincirinizde ani fiyat artışlarına gitmeden önce maliyet gerekçelerinizi belgeleyin.
- "Özel servis" ibaresi kullanıyorsanız görünürlüğünü kontrol edin — Tabela, fatura ve dijital kanallarınızda bu ibarenin kolay okunabilir olduğundan emin olun.
Kaynak: Moral Hukuk Bürosu, "TTK ve Diğer Bazı Kanunlarda Yapılan Son Değişiklikler". Orijinal habere ulaşmak için tıklayın.
