Avrupa'dan Yapay Zeka Hamlesi: 7 Dev Tesis İçin 10 Milyar Euroluk Bütçe
Avrupa Birliği (AB), ABD ve Çin karşısındaki teknolojik açığını kapatmak amacıyla yapay zeka alanındaki yatırımlarını hızlandırdı. Avrupa Komisyonu tarafından yapılan duyuruya göre, kıta genelinde kurulacak 7 adet dev yapay zeka tesisi toplam 10 milyar euro (yaklaşık 11,5 milyar dolar) kamu desteğiyle finanse edilecek. Üye ülkelerden gelen yoğun ilgi sayesinde başlangıçta beş olarak planlanan tesis sayısı yediye çıkarıldı.
Yatırımın Detayları ve Hedefler
Özel Sektor Kaldıracı: Projeler aracılığıyla en az 20 milyar euroluk özel sektör yatırımının harekete geçirilmesi hedefleniyor.
Kapsamlı Altyapı: Söz konusu tesisler; gelişmiş yapay zeka işlemcilerini, yazılımları, bulut teknolojilerini, yüksek hızlı bağlantıları ve veri merkezlerini tek bir çatı altında birleştirecek.
Mevcut Ağa Takviye: Yeni merkezler, halihazırda farklı AB ülkelerinde faaliyet gösteren 19 yapay zeka fabrikasından oluşan mevcut ağa entegre edilecek.
AB'nin teknolojiden sorumlu Komisyon Üyesi Henna Virkkunen, yapay zeka gelişiminin hızlandığı bu dönemde ham hesaplama gücüne erişimin Avrupa için stratejik bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Girişim; start-up'lara, KOBİ'lere, sanayiye, akademiye ve kamu kurumlarına gelişmiş sınır yapay zeka modelleri için kritik bir altyapı sağlayacak. Tüm bu teknolojiler, AB'nin veri koruma, güvenlik ve etik standartlarına uygun olarak geliştirilecek.
Tesisler Nasıl ve Ne Zaman Kurulacak?
İhale süreci; teknoloji ve bulut hizmeti sağlayıcıları, kamu kurumları ve yatırımcıları bir araya getiren konsorsiyumların veya özel amaçlı şirketlerin (SPV) başvurularına açık olacak. Tesisler, tek bir ülkede tek bir sahada kurulabileceği gibi birden fazla ülkeyi kapsayan sınır ötesi mimariler şeklinde de yapılandırılabilecek.
Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortak Girişimi (EuroHPC JU) tarafından yönetilecek süreçte, toplam 18 üye ülke ortak tedarik anlaşması imzaladı. Destekler iki grup halinde iki aşamalı olarak sunulacak:
Birinci Grup (En fazla 4 proje): Birinci aşamada 100 milyon euroya, ikinci aşamada ise 400 milyon euroya kadar ek AB finansmanı alabilecek. Tesislerin kapasitesi süreç içinde kademeli olarak en az üç katına çıkarılacak.
İkinci Grup (En fazla 3 proje): Birinci aşamada 200 milyon euroya, ikinci aşamada ise 800 milyon euroya kadar ek AB fonu desteklenecek. Kapasite bu grupta en az dört katına yükseltilecek.
ABD'li Devlerle Donanım İş Birliği
Gelişmiş donanım ihtiyaçlarını kesintisiz karşılamak amacıyla AB-ABD ticaret mutabakatı kapsamında AMD, Nvidia ve Qualcomm olmak üzere üç büyük ABD'li donanım sağlayıcısıyla niyet mektupları imzalandı. Konsorsiyumlar isterse bu şirketlerden isterse Avrupalı sağlayıcılardan donanım tedarik edebilecek.
Kritik Takvim
Son Başvuru / Kapanış: İhale süreci 12 Kasım 2026 tarihinde sona erecek.
Sonuçların Açıklanması: Değerlendirmelerin ardından kazananların 2027 başlarında duyurulması bekleniyor.
Faaliyete Geçiş: İnşaatların 2027'de başlaması ve seçilen tesislerin sözleşme imzasından itibaren en fazla 18 ay içinde faaliyete geçmesi öngörülüyor.
Kaynak: NTV
