Yurt Dışında "Alışveriş Turizmi" Dönemi
Ekonomik kısıtlamalar ve gümrük duvarları, beklenen "yerli üretime yönelim" etkisini yaratmak yerine tüketicileri bizzat yurt dışına gitmeye itti.
Fiziki Harcamada Tarihi Zirve: Yerli kredi kartlarıyla yurt dışında yapılan fiziki harcamalar, bir önceki aya göre yüzde 23 artışla 93 milyar TL'yi aşarak tarihi bir rekora imza attı.
Yıllık Değişim: 2025 yılının Mayıs ayında 55,7 milyar TL olan bu harcama tutarı, bir yıl içinde yüzde 67'lik devasa bir yükseliş gösterdi.
Stratejik Değişim: Yüksek vergiler ve gümrük bürokrasisiyle karşılaşan orta ve üst gelir grubu, artık ürünleri internetten getirtmek yerine bizzat yurt dışına seyahat edip yerinden almayı daha "rasyonel" bir çözüm olarak görüyor. Bu durum, uçak bileti alıp giyim, elektronik ve kozmetik alışverişini yurt dışında yapma eğilimini güçlendiriyor.
E-Ticarette 30 Euro Engeli "Duvarda" Kaldı
Yurt dışı alışverişlerde uygulanan 30 Euro gümrük muafiyetinin kaldırılması, internetten alışveriş iştahını kesmedi; aksine döviz çıkışını farklı kanallardan artırdı.
İnternette Yükseliş: Söz konusu kısıtlamalara rağmen, yerli kartlarla yurt dışı sitelerinden yapılan e-ticaret harcamaları bir yılda yüzde 49 artarak 43,6 milyar TL'ye ulaştı.
Mağduriyet ve Maliyet: Vatandaşlar, yüzde 30 ila 60 arasında değişen yüksek vergi oranları ve ek bürokratik ücretleri ödemeyi göze alarak yurt dışı sitelerinden alışveriş yapmaya devam ediyor. Bu durum gümrüklerde kilitlenmelere ve tüketicilerin "kapıda sürpriz maliyetlerle" karşılaşmasına neden oluyor.
Yabancıların Türkiye'deki Harcamaları Daha Yavaş Büyüdü
Yerli tüketicinin yurt dışı harcama hızına kıyasla, yabancıların Türkiye'deki harcamalarındaki büyüme daha sınırlı kaldı.
Yabancı kartlarla Türkiye'de yapılan fiziki harcamalar, yıllık bazda yaklaşık yüzde 18 artışla 48,4 milyar TL'de kaldı.
Yabancı kartlarla yapılan online harcamalarda ise havayolu sektörü 9 milyar TL ile ilk sırada yer alırken, bunu konaklama ve seyahat acenteleri takip etti.
Türkiye'de uygulanan gümrük politikaları, hedeflenen cari açık dengesini sağlamaktan uzaklaşırken, döviz çıkışını durdurmak yerine tüketicinin "alışveriş için yurt dışına çıkma" stratejisini tetiklemiş görünüyor. Tüketici, yüksek vergi yüküyle internetten alışveriş yapmaktansa, bizzat seyahat ederek alışverişi bir yaşam tarzına dönüştürüyor.
