ABD ve Suudi Arabistan Arasında Kritik Nükleer Anlaşma: Uranyum Zenginleştirme Kapısı Aralanıyor
Amerika Birleşik Devletleri ile Suudi Arabistan, Riyad'ın sivil nükleer enerji programı geliştirmesine olanak tanıyacak kapsamlı bir nükleer anlaşmaya imza attı. Trump yönetimi mutabakatın ayrıntılarını resmi olarak açıklamazken, belirlenen çerçevenin Suudi Arabistan'da uranyum zenginleştirme tesisi kurulmasının önünü açabileceği belirtiliyor.
İmza Töreni ve Bakanların Açıklamaları
Anlaşma ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesine yönelik "ikili güvence hükümleri", ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman tarafından resmen imzalandı.
Bakan Wright yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Bu anlaşmalar, ülkelerimizde refah yaratırken yurt dışındaki müttefiklerimizin güvenliğini sağlamaya ve ABD-Suudi Arabistan ticari ilişkilerini güçlendirmeye yönelik ortak kararlılığımızı yansıtıyor. Şüpheniz olmasın; bu anlaşmalar nükleer güvenlik ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda en yüksek standartlara bağlı kalırken, ABD'de geliştirilen dünyanın en iyi nükleer teknolojisi ile bilim insanlarına dayanıyor."
Silah Riski ve Kongre'deki Endişeler
Uranyum zenginleştirme işlemi nükleer enerji santralleri için yakıt üretiminde kullanılsa da, aynı teknoloji nükleer silah yapımına da imkan tanıdığı için ABD Kongresi'ndeki her iki partiden milletvekilleri projeye mesafeli yaklaşıyor.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Filipinler seyahati sırasında yöneltilen risk sorularına karşılık, "ABD, dünyanın hiçbir ülkesiyle nükleer silahların yayılması riskine yol açacak bir anlaşma yapmayacak" diyerek endişeleri gidermeye çalıştı.
Anlaşmanın Öne Çıkan Detayları
Süre ve Teknoloji: 30 yıl yürürlükte kalması öngörülen anlaşmada, programın geliştirilmesinde Amerikan teknolojisinin kullanılması planlanıyor.
Denetim Eksikliği: Konuya yakın bir kaynağın aktardığına göre mutabakat, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) daha kapsamlı gözetim, denetim ve doğrulama mekanizmalarını içeren Ek Protokol'ünü barındırmıyor.
Kongre Süreci: İncelemeden geçmek üzere Kongre'ye sunulacak olan anlaşmanın bazı itirazlarla karşılaşması bekleniyor; ancak Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi'nin Kongre'nin her iki kanadını da kontrol etmesi nedeniyle milletvekillerinin uygulamayı durduramayacağı öngörülüyor.
Zamanlama açısından dikkat çeken bu hamle, ABD'nin İsrail ile birlikte kısmen İran'ın nükleer kapasitesine yönelik kaygıları gerekçe göstererek bölgede çatışma başlattığı bir döneme denk geldi. İran ise zenginleştirme programının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığını savunmaya devam ediyor.
Kaynak: euronews
