Avrupa Birliği'nin (AB) teknoloji devi Google'a kestiği 890 milyon avroluk devasa para cezası, Avrupa genelindeki teknoloji odaklı şirketlerin başlattığı tazminat savaşı için güçlü bir mühimmat niteliği taşıyor. AB'nin yeni Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında verdiği ilk para cezası olma özelliğini taşıyan yaptırım iki temel ihlale dayanıyor. Brüksel, Google'ın alışveriş, oteller, ulaşım ve spor sonuçları gibi dikey arama hizmetlerini kendi arama sonuçlarında rakip tekliflerin önüne koyarak kayırdığını tespit etti. Bu durumun adil rekabeti baltaladığı ve kullanıcıların erişebileceği hizmet yelpazesini daralttığı vurgulandı. Ayrıca Google'ın, uygulama geliştiricilerinin Google Play kullanıcılarını uygulama dışındaki daha ucuz ödeme seçeneklerine yönlendirmesini kısıtladığı da belirlendi. Avrupa Komisyonu'nun Temiz, Adil ve Rekabetçi Geçişten Sorumlu İcra Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, dijital pazarlarda ürünlerin arama motorunun sahibine göre değil, kendi niteliklerine ve kalitelerine göre öne çıkması gerektiğini ifade etti. Google ise bu nitelemeyi reddediyor. Şirketin küresel ilişkilerden sorumlu başkanı Kent Walker, AB'nin bu kararıyla, kullanıcıların sevdiği gerçek zamanlı fiyatlandırma, otel ve uçuş müsaitliği gibi özellikleri 'sökmeye' zorlandıklarını savundu. Walker, bu kararın adil rekabeti sağlamaktan ziyade ürünün işlevselliğini gerileten bir adım olduğunu belirtti.
Şimdiye Kadar Google'dan Kim Tazminat Talep Edi̇yor?
Google'a karşı açılan tazminat davaları Avrupa'nın farklı ülkelerinde artış gösteriyor. Almanya'da bir Berlin mahkemesi, Kasım 2025'te fiyat karşılaştırma sitesi Idealo'ya, Axel Springer'ın sahibi olduğu şirketin talep ettiği 3,3 milyar avroluk devasa tazminatın hayli altında kalarak, 465 milyon avro tazminat verilmesine hükmetti. Kararın ardından Idealo, basın açıklamasında talebinin peşini bırakmayacağını ve haklarını sonuna kadar arayacağını bildirdi. Kurucu ortak Albrecht von Sonntag, 'pazarın kötüye kullanılmasının mutlaka bir karşılığı olması gerektiğini ve bunun kârlı bir iş modeline dönüşmemesi gerektiğini' savundu. Aynı Berlin davasındaki paralel bir kararla da Testberichte.de'nin işletmecisi Producto GmbH'ye, 290 milyon avroluk talebine karşılık yaklaşık 107 milyon avro ödenmesine karar verildi. İtalya'da ise Moltiply Group'un iştiraki 7Pixel, Mayıs 2025'te Trovaprezzi.it karşılaştırma sitesine verilen zarar nedeniyle 2,97 milyar avroluk ek bir tazminat davası açtı. Moltiply, kamuya yaptığı düzenlenmiş bir açıklamada, söz konusu tutarın dış uzmanlarca hesaplanan 'kötüye kullanımın yapısal etkileri ve faizleri'ni yansıttığını belirtti. İsveç'te de benzer bir süreç yaşandı ve Klarna'ya ait PriceRunner, Temmuz 2026'da Stockholm mahkemesinden yaklaşık 1,7 milyar avroluk rekor bir tazminat kazandı.
Bu Ceza Tabloyu Neden Deği̇şti̇ri̇yor?
Gerçekleşen bu davaların neredeyse tamamı, Google'a kesilen son ve büyük DMA cezasından önce açılmıştı. Bu eski davalar, Avrupa Komisyonu'nun 2017 yılında aldığı 'Google Shopping kararı'na dayanıyor. Komisyon, o dönem Google'ı, Birlik'in eski hâkim durumun kötüye kullanılması kuralı olan 102. madde uyarınca kendi alışveriş hizmetini kayırdığı için suçlu bulmuştu. Bu ihlal Brüksel tarafından kesin olarak tespit edildiği için, davacılar ulusal mahkemelerde bu durumu yeniden ispatlamak zorunda kalmıyor; yalnızca bu durumun kendilerine olan maliyetini hesaplamakla yükümlülerdi. Bu nedenle bu davalar 'takip niteliğinde' tazminat talepleri olarak adlandırılıyordu. Yeni verilen 890 milyon avroluk ceza ise ayrı ve daha yeni davranışları kapsıyor: Arama sonuçlarında süregelen öz kayırmacılık ve Google Play Store'daki yönlendirmeyi engelleyici, rekabeti kısıtlayıcı uygulamalar. Söz konusu yeni karar, 2017 öncesi dönemi kapsayan eski davaları doğrudan yeniden açmıyor ve onların hukuki temelini değiştirmiyor. Ancak yeni cezanın asıl önemi, Google'ın tazminat davalarında dayandığı kilit bir savunmayı zayıflatmasıdır. Google, 2017 yılında yaptığı değişikliklerle sorunu giderdiğini ve bu tarihten sonra oluşan zararın kısa sürdüğünü iddia ediyordu. Aynı davranışın yıllar sonra bile sürdüğünün tespit edilmesi, bu argümanı savunmayı Google açısından oldukça zorlaştırıyor. Ayrıca yeni ceza, tazminat taleplerinin kapsayabileceği dönemi de genişletme potansiyeline sahip. Daha yakın tarihteki usulsüzlükleri de belgelemesi sayesinde şirketler, eski davaların halihazırda kapsadığı 2017 öncesi döneme ek olarak, sonraki yıllar için de tazminat isteyebilecek. Bu durum, hem daha yüksek tazminat taleplerini hem de yeni açılacak davaları körüklemesi beklenen önemli bir değişim anlamına geliyor.
Kaynak: euronews
