Dünya Ticaret Örgütü, 2026 yılı küresel mal ticareti büyüme tahminini yüzde 1,9'a çekti. 2025'te yüzde 4,6 büyüyen dünya mal ticaretinde yavaşlama beklenirken, ihracata dayalı işletmeler için rekabetin daha da sertleşmesi öngörülüyor.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ/WTO), 2026 yılına ilişkin Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikleri raporunda dünya mal ticaretine yönelik büyüme beklentisini aşağı çekti.
DTÖ'ye göre küresel mal ticaret hacminin 2025 yılında kaydettiği yüzde 4,6'lık güçlü büyümenin ardından, 2026'da yüzde 1,9 oranında büyümesi bekleniyor.
Öngörülen yavaşlamanın temelinde, 2025 yılında küresel ticareti geçici olarak destekleyen bazı unsurların etkisini kaybetmesi bulunuyor.
Yapay zekâ yatırımlarındaki patlama normalleşiyor
DTÖ'nün değerlendirmesine göre 2025 yılında yapay zekâ teknolojilerine yönelik yatırımlar, küresel mal ticaretine önemli katkı sağladı.
Yarı iletkenler, sunucular, telekomünikasyon ekipmanları ve diğer yüksek teknoloji ürünlerine yönelik talepte yaşanan güçlü artış, ticaret hacminin yükselmesinde etkili oldu.
Ancak DTÖ, bu olağanüstü teknoloji talebinin 2026 yılında aynı hızla devam etmeyeceğini ve yapay zekâ bağlantılı ürün ticaretindeki büyümenin normalleşeceğini öngörüyor.
İthalatın öne çekilmesi etkisini kaybediyor
2025 yılında küresel ticareti destekleyen bir diğer unsur ise bazı ülkelerin yeni tarifeler yürürlüğe girmeden önce ithalatlarını öne çekmesi oldu.
Şirketler, daha yüksek gümrük vergileriyle karşılaşmamak amacıyla bazı ürünleri planlanandan daha erken ithal etti. Bu durum 2025 yılındaki ticaret hacmini geçici olarak yukarı çekti.
DTÖ'ye göre bu etkinin 2026'da ortadan kalkmasıyla birlikte küresel ticaretin daha normal bir büyüme patikasına dönmesi bekleniyor.
Hizmet ticaretinde de yavaşlama bekleniyor
Küresel yavaşlama yalnızca mal ticaretiyle sınırlı değil.
DTÖ, dünya hizmet ticaretinin 2025 yılında yüzde 5,3 büyüdüğünü, 2026'da ise büyüme hızının yüzde 4,8'e gerilemesini bekliyor.
Mal ve hizmet ticareti birlikte değerlendirildiğinde, küresel ticaret büyümesinin 2025'teki yaklaşık yüzde 4,7 seviyesinden 2026'da yüzde 2,7'ye gerileyeceği öngörülüyor.
Bu tablo, dünya genelinde işletmelerin dış pazarlarda daha düşük talep ve daha yoğun rekabetle karşılaşabileceğine işaret ediyor.
Küresel ekonomik büyüme de sınırlı kalacak
DTÖ, küresel ekonominin 2025 yılında yaklaşık yüzde 2,9 büyüdüğünü, 2026 ve 2027 yıllarında ise büyümenin yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor.
Bu oran küresel ekonominin büyümeye devam edeceğine işaret etse de ticaret hacmindeki yavaşlamanın daha belirgin olması dikkat çekiyor.
DTÖ, söz konusu tahminlerin mevcut koşullar üzerinden oluşturulan temel senaryoya dayandığını ve çeşitli aşağı yönlü risklerin bulunduğunu belirtiyor.
Orta Doğu'daki çatışmalar yeni risk oluşturuyor
DTÖ'nün raporunda en önemli risklerden biri de Orta Doğu'daki çatışmalar olarak öne çıkıyor.
Enerji fiyatlarının 2026 boyunca yüksek seviyelerde kalması durumunda küresel ticaret büyümesinin mevcut tahminlerin de altına inebileceği belirtiliyor.
DTÖ'nün risk senaryosuna göre, enerji fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde küresel mal ticareti büyümesi yüzde 1,9'dan yüzde 1,4'e gerileyebilir.
Hizmet ticaretindeki büyümenin ise yaklaşık yüzde 4,4'ten yüzde 4,1'e düşebileceği öngörülüyor.
Enerji maliyetlerindeki artışın yalnızca sanayi üretimini değil, aynı zamanda gıda tedarik zincirlerini, taşımacılığı ve turizm başta olmak üzere hizmet sektörlerini de olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Asya ve Afrika öne çıkıyor
DTÖ'nün bölgesel tahminleri, küresel ticaretin önümüzdeki dönemde farklı bölgelerde farklı hızlarda gelişebileceğine işaret ediyor.
Asya ve Afrika'nın ihracat açısından daha güçlü bir görünüm sergilemesi beklenirken, Kuzey Amerika ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) bölgesinde ihracatın gerilemesi öngörülüyor.
İthalat tarafında ise Afrika ve en az gelişmiş ülkelerin daha yüksek büyüme oranlarına ulaşması bekleniyor.
Bu durum, küresel ticarette büyümenin yalnızca geleneksel Avrupa ve Kuzey Amerika pazarlarına bağlı kalmayacağını ve gelişmekte olan pazarların öneminin artabileceğini gösteriyor.
Türkiye açısından ne anlama geliyor?
DTÖ'nün raporu doğrudan Türkiye'ye ilişkin bir büyüme tahmini sunmuyor. Ancak Türkiye'nin ihracata dayalı sektörleri açısından küresel talepteki yavaşlama önemli bir gelişme.
Özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'ya ihracat yapan Türk firmaları, 2026 yılında daha sınırlı dış talep ve daha yoğun fiyat rekabetiyle karşı karşıya kalabilir.
Bu ortamda ihracatçıların yalnızca mevcut müşterilerine ve pazarlara bağlı kalmak yerine yeni ülke ve bölgelere açılması önem kazanıyor.
Afrika ve Asya yeni fırsat alanları olabilir
Küresel ticaretin yavaşlaması bütün pazarlarda aynı ölçüde gerçekleşmeyecek.
DTÖ'nün bölgesel tahminleri, Asya ve Afrika'nın bazı alanlarda daha güçlü büyüme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.
Türkiye açısından bu durum yeni ihracat pazarlarının değerlendirilmesi açısından önemli bir fırsat oluşturabilir.
Özellikle makine, tekstil, gıda, mobilya, yapı malzemeleri ve çeşitli tüketim ürünlerinde Afrika ve Asya ülkelerindeki artan talebin Türk üreticileri için yeni pazarlar oluşturması mümkün.
Esnaf ve KOBİ'ler için yeni dönem
Küresel mal ticaretinin 2025'teki yüzde 4,6'lık büyümeden 2026'da yüzde 1,9'a gerilemesi, ihracat yapan KOBİ'ler açısından daha zor bir rekabet ortamına işaret ediyor.
Dış talebin yavaşladığı dönemlerde firmaların satışlarını koruyabilmesi için fiyatlandırma, lojistik maliyetleri, ürün çeşitliliği ve pazar seçimi daha önemli hale geliyor.
Özellikle yalnızca tek bir ülkeye veya bölgeye ihracat yapan küçük işletmelerin, pazar çeşitlendirmesine daha fazla önem vermesi gerekiyor.
EsnafSesi'nin değerlendirmesi
DTÖ'nün son raporu, 2026'nın ihracatçılar açısından kolay bir yıl olmayacağını gösteriyor.
Ancak küresel ticaretin yavaşlaması, tüm ülkelerde ve sektörlerde aynı ölçüde fırsatların ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.
Avrupa ve Kuzey Amerika'daki talebin daha sınırlı hale gelmesi beklenirken, Asya ve Afrika'daki büyüme potansiyeli Türk ihracatçıları için yeni fırsatlar yaratabilir.
Bu nedenle 2026'da ihracatçı KOBİ'ler için en önemli stratejilerden biri tek pazara bağımlılığı azaltmak ve büyüme potansiyeli yüksek yeni pazarlara yönelmek olacak.
Küresel ticarette rekabetin sertleştiği bu dönemde, doğru pazarı doğru zamanda bulabilen işletmeler için yavaşlayan ticaret ortamı aynı zamanda yeni bir fırsat alanına dönüşebilir.
Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Global Trade Outlook and Statistics, 19 Mart 2026.
