Bazen ülkeler birbirlerine nota vermez.

Büyükelçi çağırmaz.

Basın toplantısı düzenlemez.

Sadece bankalara bir talimat gider.

Para biraz daha yavaş hareket etmeye başlar.

Bazı transferler bekletilir.

Bazıları geri çevrilir.

Ve ekonomi dünyası hemen sorar:

“Acaba ne oluyor?”

Bugün Reuters'ın yayımladığı özel haber tam olarak böyle bir tabloyu ortaya koyuyor.

Reuters'ın üç kaynağa dayandırdığı haberine göre Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri'ne yapılan finansal transferlere ilave düzenleyici kontroller uygulamaya başladı. Söz konusu kontrollerin normalde kara para aklama ve yasa dışı finansal faaliyetler açısından yüksek riskli kabul edilen ülkelere uygulanan denetimlere benzediği belirtiliyor.

Daha da dikkat çekici olanı:

Bazı şirketlerin Suudi bankalarından BAE'ye yaptıkları para transferlerinin geciktiği veya geri gönderildiği bildiriliyor.

Riyad neden böyle bir adım attı?

İşte haberin en zor sorusu bu.

Çünkü Suudi Arabistan ile BAE birbirine ekonomik olarak son derece bağlı.

İki ülke;

• Körfez'in en büyük ekonomileri arasında,
• büyük yatırım fonlarına sahip,
• enerji sektöründe güçlü,
• lojistik merkezleri konumunda,
• uluslararası şirketlerin bölgesel faaliyetlerinde önemli aktörler.

Dolayısıyla iki ülke arasında para hareketinin zorlaşması, sıradan bir bankacılık prosedürü olarak görülmeyebilir.

Reuters'a konuşan bazı kaynaklar, uygulamanın Riyad ile Abu Dabi arasındaki giderek büyüyen siyasi ve ekonomik rekabetin bir işareti olabileceğini söylüyor.

Fakat burada önemli bir ayrıntı var.

Suudi Arabistan bunu “BAE'ye yönelik resmi finansal yaptırım” olarak ilan etmiş değil.

Suudi merkez bankası, ülke adı vermeden, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele amacıyla risk temelli denetimler uyguladığını belirtiyor.

BAE tarafı da iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlü olduğunu vurguluyor ve kendilerine bu konuda resmi bir şikâyet ulaşmadığını söylüyor.

Yani ortada ilginç bir tablo var:

Riyad: “Bu bir finansal denetim.”

Abu Dabi: “İlişkilerimiz güçlü.”

İş dünyası: “Ama paralar gecikiyor.”

Gazeteciliğin sevdiği türden bir tablo.

Para neden bu kadar önemli?

Çünkü uluslararası ilişkilerde para, bazen diplomatlardan daha hızlı konuşur.

Bir ülke başka bir ülkeye siyasi yaptırım uyguladığında bunu herkes görür.

Ama bankacılık sistemindeki küçük bir değişiklik çok daha sessiz gerçekleşebilir.

Transferler:

daha fazla belge ister,

daha uzun sürer,

ek kontrollerden geçer,

hatta geri dönebilir.

Bu da şirketlerin çalışma sermayesini etkiler.

Bir şirket parasını zamanında alamazsa;

tedarikçisine ödeme yapamaz.

Tedarikçisine ödeme yapamazsa;

malını alamaz.

Malını alamazsa;

satış yapamaz.

Dolayısıyla bankacılıkta başlayan bir sorun, birkaç hafta içinde reel ekonomiye ulaşabilir.

Körfez'de asıl rekabet ne?

Burada yalnızca Suudi Arabistan ve BAE arasındaki diplomatik ilişkilere bakmak yeterli değil.

Çünkü iki ülke artık aynı ekonomik pastanın farklı dilimlerine talip.

Dubai uzun yıllardır:

finans + ticaret + lojistik + turizm + şirket merkezi

modelinin yıldızı.

Suudi Arabistan ise Vision 2030 kapsamında kendi ülkesini dev bir yatırım, finans, turizm ve lojistik merkezine dönüştürmeye çalışıyor.

Başka bir ifadeyle:

Dubai'nin bölgesel merkez rolüne karşı Riyad kendi merkezini inşa ediyor.

Bu doğal olarak rekabet yaratıyor.

Ve bu rekabet yalnızca turizmde veya gayrimenkulde değil.

Para akışında da yaşanıyor.

Yemen meselesi de denklemin içinde

İşin siyasi tarafında ise Yemen önemli.

Suudi Arabistan ve BAE'nin Yemen konusunda geçmişte ortak hareket ettiği dönemler oldu.

Ancak iki ülkenin Yemen'deki öncelikleri ve desteklediği aktörler konusunda farklılaşmalar yaşandı.

Reuters da Riyad-Abu Dabi arasındaki gerilim başlıkları arasında Yemen politikalarındaki farklılıkları gösteriyor.

Buna bir de BAE'nin 2024'te OPEC'ten ayrılması gibi enerji politikası farklılıkları eklendiğinde, iki ülkenin artık her konuda aynı çizgide hareket etmediği görülüyor.

Türkiye neden bu haberi yakından izlemeli?

İşte Esnafsesi açısından haberin en önemli tarafı burada.

Türkiye'nin hem Suudi Arabistan'la hem BAE ile ticari ilişkileri bulunuyor.

Türk şirketleri;

• Dubai'yi bölgesel ticaret merkezi olarak kullanıyor,
• BAE üzerinden ödeme ve lojistik yapıyor,
• Suudi Arabistan'a ihracat gerçekleştiriyor,
• Körfez'den yatırım almaya çalışıyor.

Dolayısıyla Körfez'deki finansal sistemin parçalanması veya para transferlerinin zorlaşması, Türk şirketlerinin tahsilat ve ödeme zincirlerini de etkileyebilir.

Özellikle B2B ticaret yapan şirketler için bu çok önemli.

Çünkü uluslararası ticarette bazen sorun:

“Müşteri var mı?”

değildir.

Sorun:

“Müşterinin gönderdiği para hesabımıza ne zaman geçecek?”

olur.

Türk ihracatçısı için yeni bir fırsat da doğabilir

İşin bir başka tarafı daha var.

Eğer Körfez şirketleri arasında para transferleri zorlaşırsa, şirketler alternatif finansal kanallar aramaya başlayabilir.

Bu da Türkiye açısından yeni bir fırsat oluşturabilir.

Örneğin:

Türkiye → Körfez → Avrupa

veya

Körfez → Türkiye → Avrupa

gibi yeni ticaret ve lojistik bağlantıları gelişebilir.

Türkiye'nin coğrafi konumu burada büyük avantaj.

Fakat bunun gerçekleşebilmesi için Türkiye'nin;

• hızlı ödeme altyapısı,
• güçlü bankacılık sistemi,
• lojistik avantajı,
• gümrük işlemleri,
• güvenilir B2B ticaret platformları

sunabilmesi gerekiyor.

Bu bir Körfez ekonomik savaşı mı?

Henüz böyle bir şey söylemek için erken.

Reuters'ın haberinde de uzmanlar, iki ülkenin ekonomik olarak son derece iç içe olduğunu ve tam bir ekonomik kopuşun pek olası olmadığını değerlendiriyor.

Ama başka bir şey yaşanıyor olabilir:

Körfez'de dost ülkeler arasında bile ekonomik rekabet giderek sertleşiyor.

Ve para transferlerine yönelik ekstra kontroller bu rekabetin en sessiz göstergelerinden biri olabilir.

Suudi Arabistan BAE, Suudi Arabistan BAE ilişkileri, Suudi Arabistan para transferi, BAE para transferi, Suudi bankaları, Dubai bankacılık, Körfez krizi, Suudi Arabistan ekonomik kriz, BAE Suudi Arabistan gerilimi, Riyad Abu Dabi, Suudi Arabistan bankacılık, BAE bankacılık, Körfez ekonomisi, Körfez ülkeleri, Suudi Arabistan yatırım, Dubai finans merkezi, kara para denetimi