Türk S-400'leri için yeni formül: Rusya, BAE'ye olası satışa engel olmayabilir
Türkiye'nin ABD'den F-35 savaş uçaklarını yeniden alabilmesinin önündeki en önemli başlıklardan biri olan S-400'lerle ilgili yeni bir iddia gündeme geldi. Rus basınında yer alan değerlendirmeye göre Ankara'nın S-400'leri Birleşik Arap Emirlikleri'ne devretmesi konusunda anlaşmaya varması halinde Moskova'nın bu transfere karşı çıkması beklenmiyor.
Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinin geleceği, Ankara-Washington hattındaki savunma görüşmelerinin kritik başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Rusya'nın önde gelen gazetelerinden Kommersant'ın değerlendirmesine göre, Türkiye'nin S-400'leri Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) satması konusunda anlaşmaya varılması halinde Moskova'nın söz konusu transfere engel çıkarması düşük ihtimal.
S-400'LERİN ÜÇÜNCÜ ÜLKEYE DEVRİNDE RUSYA'NIN İZNİ GEREKİYOR
Türkiye'nin elindeki S-400 sistemlerini veya sistemlere ait parçaları üçüncü bir ülkeye devretmesi, iki ülke arasındaki anlaşmanın hükümleri nedeniyle Rusya'nın onayını gerektiriyor.
Kommersant'ın aktardığı değerlendirmede, Ankara'nın Moskova'nın resmi izni olmadan S-400'leri başka bir ülkeye satamayacağı veya devredemeyeceği belirtiliyor. Bu nedenle olası bir BAE formülünde Rusya'nın tutumu sürecin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Rusya Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da temmuz ayında yaptığı açıklamada S-400'lerin geleceği konusunda Türkiye ile temas halinde olduklarını söylemişti. Peskov, konunun "son derece hassas" olduğunu belirtirken Ankara ile görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı.
MOSKOVA NEDEN BAE SEÇENEĞİNE KARŞI ÇIKMAYABİLİR?
Rus basınındaki değerlendirmeye göre Moskova'nın olası bir BAE transferine sert biçimde karşı çıkmamasının iki temel nedeni bulunuyor.
Bunlardan ilki, Birleşik Arap Emirlikleri'nin NATO üyesi olmaması. İkinci neden ise Moskova ile Abu Dabi arasında Türkiye-Rusya ilişkilerindeki bazı başlıklara kıyasla belirgin bir siyasi kriz veya özel bir gerilim bulunmaması olarak gösteriliyor.
Bu nedenle Ankara ile Abu Dabi arasında resmi bir anlaşmaya varılması halinde Rusya'nın üçüncü ülkeye devir konusunda onay vermesinin mümkün olabileceği değerlendiriliyor. Ancak bu durum şu aşamada gerçekleşmiş bir satış anlamına gelmiyor; söz konusu değerlendirme Rus basınında yer alan bir iddia niteliğinde.
TÜRKİYE'NİN F-35 HEDEFİNDE S-400 ENGELİ
S-400 meselesinin Türkiye açısından en önemli boyutlarından biri, ABD yapımı F-35 savaş uçaklarıyla ilgili süreç.
Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil olabilmesi için S-400 konusunda bir çözüm bulunması gerekiyor. Milli Savunma Bakanlığı ve Türk yetkililer de son dönemde sistemlerin geleceği konusunda çalışmaların sürdüğünü açıklarken, konunun ABD ile savunma ilişkilerinin normalleşmesi açısından önemini koruduğu görülüyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da temmuz ayında yaptığı açıklamada Türkiye'nin F-35 konusunda çözüm beklediğini ve S-400'lerin geleceğiyle ilgili Rusya ile görüşülmesi gerektiğini belirtmişti.
Dolayısıyla S-400'lerin üçüncü bir ülkeye devri gerçekleşirse, bu yalnızca Türkiye-Rusya ilişkileri açısından değil, Türkiye-ABD savunma ilişkileri açısından da önemli bir gelişme olabilir.
BAE'YE SATIŞ GERÇEKLEŞİRSE NE DEĞİŞEBİLİR?
S-400'lerin BAE'ye devredilmesi halinde Türkiye açısından en önemli sonuç, sistemlerin Türkiye topraklarından çıkarılmasıyla F-35 sürecindeki temel sorunlardan birinin çözülmesi ihtimali olacaktır.
Ancak S-400'lerin BAE'ye satılması tek başına F-35'lerin Türkiye'ye teslim edileceği anlamına gelmiyor.
ABD tarafında Türkiye'nin F-35 programına dönüşü için S-400 meselesinin yanı sıra hukuki ve siyasi şartların da karşılanması gerekiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın temmuz ayında Kongre'ye ilettiği değerlendirmede de Türkiye'nin F-35 programına dönüşü için gerekli şartları henüz karşılamadığı belirtilmişti.
Bu nedenle olası S-400 transferi, F-35 sürecinin önünü açabilecek önemli bir adım olsa da sürecin otomatik olarak tamamlanacağı anlamına gelmiyor.
ESNAF VE KOBİ AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİ?
S-400 ve F-35 tartışması doğrudan esnafın günlük faaliyetlerini belirleyen bir konu değil. Ancak Türkiye'nin ABD ve Batı ile savunma ilişkilerindeki gelişmeler, uzun vadede savunma sanayii, yüksek teknoloji yatırımları, üretim ve ihracat açısından ekonomik sonuçlar doğurabilir.
Türkiye'nin F-35 programına yeniden dönmesi halinde savunma sanayii şirketleri açısından yeni üretim, tedarik ve teknoloji iş birliği imkanlarının ortaya çıkması mümkün olabilir. Bunun yan etkileri, savunma sanayiiyle çalışan yan sanayi firmaları ve KOBİ'ler açısından da önem taşıyabilir.
Ancak bu etkilerin gerçekleşmesi, S-400 konusunda somut bir anlaşma yapılmasına ve Türkiye'nin F-35 programına dönüşünün kesinleşmesine bağlı.
S-400, Türkiye S-400, S-400 BAE, S-400 Birleşik Arap Emirlikleri, Rusya S-400, F-35 Türkiye, Türkiye F-35, Rusya Türkiye, Kommersant, savunma sanayii
#S400
#F35
#Türkiye
#Rusya
#BAE
#BirleşikArapEmirlikleri
#SavunmaSanayii
#Kommersant
#DışPolitika
