İran'da Halka Açık İdamlar Tepki Çekiyor: Alikhani Meydanı Davasında Can Kaybı Artıyor
İran'ın İsfahan kentinde yaşanan olaylar, uluslararası kamuoyunun ve insan hakları örgütlerinin odağında yer almaya devam ediyor. Ülke genelinde yankı uyandıran protestolarla bağlantılı olarak mahkûm edilen gençlerin infaz edilmesi, adil yargılama tartışmalarını ve BM'nin uyarılarını yeniden alevlendirdi.
İsfahan'da Halka Açık İnfazlar
İdam Edilenlerin Sayısı Artıyor: İsfahan'daki Şehit Alikhani Meydanı'nda, salı sabahı Amirhossein Safari Hosseinabadi ve Abolfazl Sepahi Badjiani isimli iki genç halka açık şekilde idam edildi. Bu infazlarla birlikte, aynı dava kapsamında idam edilenlerin toplam sayısı dörde yükseldi. İran makamları daha önce de Golmohammad Mohammadi ile Erfan Esfandiari'yi 19 Temmuz'da idam etmişti.
Güvenlik Önlemleri ve Gerginlik: İnfaz öncesinde meydana demir bir platform kurulduğu yönündeki haberlerin ardından bölgede gece boyunca yoğun güvenlik önlemleri alındı. Sivil toplanmalar nedeniyle güvenlik güçleri ile vatandaşlar arasında kısa süreli arbedeler yaşandı.
Yargılama Süreci ve Suçlamalar: 8 Ocak'taki protestolarla bağlantılı 12 gençten oluşan grupta yer alan sanıklar; Besic milisleri ve özel birliklerden dört kişinin öldürülmesi, kundaklama ve kamu malına zarar verme eylemleriyle suçlandı. Fars ve Mizan ajansları, sanıkların güvenlik güçlerine saldırılara karıştığını öne sürdü.
BM'den "Adil Yargılama" ve "Durdurulsun" Çağrısı
İnfazlar, Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanlarının çağrılarına rağmen hayata geçirildi.
Kapalı Kapılar Ardında Yargılama: BM'nin İran'daki insan hakları özel raportörü Mai Sato öncülüğündeki uzmanlar, 12 kişinin tek duruşmada ve kapalı mahkemede yargılanmasının uluslararası adil yargılanma standartlarını ihlal ettiğini vurguladı.
Zorla İtiraf İddiaları: Uzmanlar, gençlerin gözaltı sürecinde keyfi muamele, kötü muamele ve zorla kaybetme gibi hak ihlallerine maruz kaldığını; mahkûmiyetlerin devlet televizyonunda yayımlanan zoraki itiraflara dayandırıldığını belirtti. Örneğin, hakkında idam kararı bulunan Shervin Bagherian Jebeli'nin itirafının henüz yargılama bile başlamadan, gözaltından sonraki ilk hafta içinde yayımlandığına dikkat çekildi.
Bilgi Kısıtlamaları ve Can Kaybı Bilançosu
Bilanço Üzerindeki Tartışmalar: BM İnsan Hakları Ofisi, ocak ayında başlayan protestolarla bağlantılı olarak şu ana kadar en az 24 kişinin idam edildiğini bildirdi.
Ölü Sayısındaki Farklılıklar: Tahran yönetimi, hükümet karşıtı protestolarda 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini iddia ederken; insan hakları örgütleri bu rakamın 42 bine ulaşmış olabileceğini savunuyor. BM yetkilileri ise internet kesintileri ve bilgiye erişim engelleri nedeniyle gerçek can kayıplarının bağımsız olarak doğrulanmasının oldukça güç olduğunu ifade ediyor.
Halen hakkında idam kararı bulunan sekiz sanığın durumu belirsizliğini korurken, uluslararası toplumun İran'daki infazlara yönelik baskısının artması bekleniyor.
Kaynak: euronews
