Özgür Özel’in Kayseri’de çiftçi ve esnafa yönelik “ikinci şans, ikinci bahar kredisi” açıklaması, ekonomik desteğin kendisinden çok kullanılan ifadeyle tartışılmalı.
Çünkü Türkiye’de esnaf da çiftçi de dün ortaya çıkmış kesimler değil.
Bu ülkenin tarlasını süren, dükkânını sabahın erken saatlerinde açan, yanında işçi çalıştıran, vergi veren, istihdam sağlayan ve ekonomik hayatın yükünü yıllardır omuzlayan milyonlarca insan var.
Pandemide de onlar vardı.
Ekonomik krizlerde de onlar vardı.
Enflasyon yükseldiğinde de onlar vardı.
Maliyetler arttığında da onlar dükkânının ve tarlasının başındaydı.
Bugün hâlâ birçok esnaf kepenk açabilmek, birçok çiftçi üretime devam edebilmek için mücadele ediyor.
Bu nedenle “ikinci şans vereceğiz” ifadesi ister istemez şu soruyu gündeme getiriyor:
Esnaf ve çiftçi bugüne kadar neyin şansıyla ayakta kaldı?
Devletin sağlayacağı uygun finansman, borç yapılandırması veya faiz desteği elbette değerlidir. Üreticiye ve esnafa nefes aldıracak her destek önemlidir.
Ancak bu destekleri bir lütuf veya ikinci kez tanınan bir fırsat gibi değil, ülkenin ekonomik omurgasını oluşturan kesimlere verilmesi gereken bir destek ve ekonomik politika olarak görmek gerekir.
Çünkü esnaf ve çiftçi ülkenin “ikinci şans” bekleyen insanları değildir.
Onlar yıllardır ülkeye şans veren insanlardır.
Dükkânını açarak ekonomiye,
tarlasını ekerek gıdaya,
işçi çalıştırarak istihdama,
vergi ödeyerek kamuya katkı sunmuşlardır.
Siyasetin görevi ise bu insanlara “ikinci şans” vermek değil, üretmeye ve ayakta kalmaya devam edebilecekleri adil ekonomik şartları oluşturmak olmalıdır.
Esnafın ve çiftçinin beklentisi bir lütuf değil; emeğinin karşılığını alabileceği, borcunu çevirebileceği ve geleceğini görebileceği bir ekonomik düzendir.
Esnaf da çiftçi de ikinci şans istemiyor.
İşini sürdürebileceği birinci sınıf bir ekonomik ortam istiyor.